Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Esra Acıman Demirel, sirkadiyen ritim bozukluğunun Alzheimer başta olmak üzere birçok hastalığa zemin hazırlayabileceğini söyledi.
UYKU DÜZENİ BEYNİN TEMİZLİĞİNİ ETKİLİYOR
Demirel, sirkadiyen ritmin uyku-uyanıklık döngüsünü düzenlediğini, vücut ısısı, kortizol, melatonin ve iştah üzerinde belirleyici rol oynadığını belirtti. Uyku kalitesinin bozulmasıyla birlikte beynin “glimfatik sistem” olarak adlandırılan temizleme mekanizmasının da zarar gördüğünü ifade eden Demirel, toksik proteinlerin birikiminin Alzheimer riskini artırabileceğini söyledi.
SADECE ALZHEİMER DEĞİL, PEK ÇOK HASTALIĞA YOL AÇABİLİR
Sirkadiyen ritim bozukluğunun yalnızca unutkanlıkla sınırlı kalmadığını belirten Demirel, bu durumun hafıza sorunları, konsantrasyon güçlüğü, kalp hastalıkları, psikiyatrik bozukluklar, obezite ve diyabet gibi birçok sağlık sorunuyla ilişkili olduğunu vurguladı.
GECE ÇALIŞMA VE MAVİ IŞIK BÜYÜK RİSK
Demirel, gece vardiyası, sık saat dilimi değişimi ve düzensiz uyku alışkanlıklarının biyolojik ritmi bozduğunu ifade etti.
Özellikle telefon, tablet ve bilgisayar ekranlarından yayılan mavi ışığın gece maruziyetinin, sirkadiyen ritim üzerinde ciddi olumsuz etkiler oluşturduğuna dikkat çekti.
“DÜZENLİ UYKU ŞART”
Sirkadiyen ritmin korunması için her gün aynı saatte yatıp kalkmanın önemine değinen Demirel, gece 22.00 ile sabah 04.00-05.00 arasındaki uykunun en verimli dönem olduğunu belirtti.
Gece ekran kullanımının azaltılması, kafein tüketiminin sınırlandırılması, düzenli egzersiz yapılması ve geç saatlerde yemek yenmemesi önerildi.
“BU SORUNU HAFİFE ALMAYIN”
Sirkadiyen ritim bozukluğunun günümüzde sık görülen ancak yeterince önemsenmeyen bir sorun olduğunu vurgulayan Demirel, bu durumun Alzheimer ve demans riskini ciddi şekilde artırabileceğini söyledi.
