Beyin Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Tolga Turan Dündar, kas gücündeki azalmanın yalnızca fiziksel performansı değil, bilişsel fonksiyonları da olumsuz etkileyebileceğini belirtti. Kas dokusunun sadece hareketi sağlayan bir yapı olmadığını ifade eden Dündar, son yıllarda kasların aynı zamanda önemli bir endokrin organ olarak değerlendirildiğini söyledi.
KASLAR BEYİNLE DOĞRUDAN İLETİŞİM HALİNDE
Prof. Dr. Dündar, kasların kasılması sırasında kana “miyokin” adı verilen haberci proteinlerin salgılandığını belirterek, bu proteinlerin beyin fonksiyonları üzerinde doğrudan etkili olduğunu kaydetti.
Kas çalışması sırasında salgılanan beyin kaynaklı nörotropik faktör (BDNF) adlı proteinin yeni nöron oluşumunu desteklediğini ve sinir hücreleri arasındaki bağlantıları güçlendirdiğini ifade eden Dündar, bu sürecin öğrenme ve hafıza açısından önemli olduğunu vurguladı.
TENDONLAR DA SÜRECE KATILIYOR
Dündar, sadece kasların değil, kasları kemiğe bağlayan tendonların da beyinle iletişim sürecinde rol oynadığını belirtti.
Hareket sırasında tendonların gerildiğini ve beyne yüksek hızda sinyaller gönderdiğini aktaran Dündar, özellikle bacaklardan gelen sinyallerin bilişsel fonksiyonlardan sorumlu beyin bölgeleri olan prefrontal korteks ve hipokampusu aktive ettiğini söyledi.
Kas-tendon biriminden gelen mekanik geri bildirimlerin nöroplastisiteyi tetiklediğini kaydeden Dündar, uzun süre hareketsiz kalan tendonların ani ve hazırlıksız yüklenmelerde zarar görebileceği uyarısında bulundu.
HAREKETSİZLİK ZİHİNSEL YAVAŞLAMAYA YOL AÇABİLİR
Hareketsiz yaşam tarzının kas gücünü azalttığını belirten Dündar, buna paralel olarak beynin yeni bilgileri işleme ve uyum sağlama kapasitesinin de yavaşlayabileceğini ifade etti.
Araştırmalara göre bacak kasları daha güçlü olan bireylerde hipokampus hacminin yaşıtlarına göre daha büyük olduğuna dikkat çeken Dündar, kas kütlesindeki azalmanın beyne giden oksijen ve glikoz dengesini etkileyebileceğini söyledi.
Bu durumun yalnızca yorgunluk hissine değil, karar verme süreçlerinde milisaniyelik gecikmelere de neden olabileceğini belirtti.
DİRENÇ EGZERSİZLERİ ÖNERİLİYOR
Kasların son yıllarda “uzun ömür sigortası” olarak değerlendirildiğini aktaran Dündar, yalnızca yürüyüş yapmanın kas gücünü korumak için yeterli olmayabileceğini ifade etti. Eklem ve kalp sağlığı izin verdiği ölçüde direnç egzersizlerinin kas gücünü korumada önemli rol oynadığını vurgulayan Dündar, egzersizin unutkanlık, alzheimer, demans ve “beyin sisi” gibi sorunlara karşı etkili bir koruyucu faktör olabileceğini söyledi.
Haftada en az iki gün kasları zorlayan antrenmanların beyin hücrelerini koruyan proteinleri tetiklediğini belirten Dündar, kas kütlesinin korunmasının kan şekeri dengesine katkı sağladığını ve bunun gün boyu zihinsel odaklanmayı desteklediğini ifade etti.
Dündar, beyin sağlığını korumak için yalnızca zihinsel aktivitelerin değil, düzenli fiziksel egzersizin de önemli olduğunu kaydetti.
