Ankara Üniversitesi Yapay Zeka ve Veri Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Dr. Fethi Candan, savunma sanayii ve siber güvenlik alanlarında yapay zekanın artan etkisini Manşet Haber’e değerlendirdi.
STRATEJİK COĞRAFYA, GÜÇLÜ SAVUNMA
Türkiye’nin sahip olduğu stratejik jeopolitik konumun, kuruluşundan itibaren güçlü ve caydırıcı savunma sistemlerini zorunlu kıldığını belirten Candan, değişen güvenlik ortamının savunma sanayiini teknolojiye hızla uyum sağlayan kritik bir alan haline getirdiğini belirtti. Komşu ülkelerde yaşanan gelişmelerin bu ihtiyacı açık biçimde ortaya koyduğunu vurguladı.
YAPAY ZEKA DESTEKLİ MİLLİ SAVUNMA SİSTEMLERİ
Dr. Candan, günümüzde yapay zeka, otonom sistemler, ileri algılama ve karar destek teknolojilerinin savunma sanayiinde belirleyici rol üstlendiğini belirtti. Savunma ürünlerinin dışa bağımlı şekilde temininde yaşanan kısıtlamaların, yerli ve milli savunma sanayiinin önemini daha da artırdığını kaydetti.
Bu çerçevede, yapay zeka destekli özgün savunma sistemlerinin milli imkanlarla geliştirilmesinin; dış tehditlere karşı etkin caydırıcılık sağlanması ve ulusal güvenliğin sürdürülebilir kılınması açısından kritik olduğu vurgulandı.
YERLİ YAZILIM VE YAPAY SİNİR
Savunma sistemlerini yöneten yazılım altyapılarının ve bu altyapıların temelini oluşturan yapay sinir ağlarının yerli ve milli imkanlarla geliştirilmesinin, dışa bağımlılığı azaltmada önemli bir eşik olduğuna dikkat çekildi. Bu nedenle savunma sektöründe yapay zeka odaklı Ar-Ge faaliyetlerinin stratejik öncelik haline gelmesi gerektiği belirtildi.
YAPAY ZEKALI OTONOM UYGULAMALAR
Türkiye’de savunma sanayiinin hızlı geliştiğini belirten Candan, yapay zeka teknolojilerinin sahada aktif olarak kullanıldığı sistemlere dikkat çekti. Yapay zeka destekli, küçük ve taşınabilir insansız hava araçlarının (drone) uçuş sırasında hedef tespiti yaparak statik veya hareketli hedeflere otonom şekilde müdahale edebildiğini vurguladı.
IDEF 2025’TE TANITILAN YAPAY ZEKALI DRONELAR
IDEF 2025’te tanıtılan yapay zeka kameralı drone sistemlerinin; hedef tespiti, sınıflandırma ve izleme kabiliyetlerini önemli ölçüde geliştirdiğini söyleyen Candan, bu sistemlerin operasyonel sahada karar süreçlerini hızlandırdığını vurguladı.
BAYRAKTAR KIZILELMA VE OTONOM GÖREV BAŞARISI
Türkiye’nin ilk insansız savaş uçağı Bayraktar Kızılelma’nın dünya literatüründe önemli bir ilke imza attığını belirten Candan, uçağın kendi radarıyla hedef tespiti yaparak milli havadan havaya füze ile hedefi imha ettiğini ve görevini tamamen otonom şekilde tamamladığını vurguladı. Bu başarının, gelişmiş fiziki donanım kadar iyi modellenmiş yapay zekâ sistemleri sayesinde mümkün olduğunun altını çizdi.
HAVELSAN’DAN GERÇEK ZAMANLI HEDEF TESPİTİ
HAVELSAN tarafından geliştirilen ve YOLOv8-SE mimarisi temel alınarak tasarlanan yapay zeka sisteminin, muharebe sahasında gerçek zamanlı hedef tespiti ve sınıflandırma amacıyla kullanıldığını aktaran Candan, sistemin pasif algılama yöntemiyle çalıştığını söyledi.
Yapılan testlerde yüzde 88,38 doğruluk oranına ulaşıldığını kaydeden Candan, sistemin düşük gecikme süresi ve yüksek hassasiyeti sayesinde Türk Silahlı Kuvvetleri için önemli bir kuvvet çarpanı oluşturduğunu belirtti.
SİBER TEHDİTLERDE YAPAY ZEKANIN ÖNEMİ
Dijitalleşmenin hızlanmasıyla birlikte siber tehditlerin daha karmaşık hale geldiğini söyleyen Candan, geleneksel imza tabanlı güvenlik yaklaşımlarının yeni nesil saldırılar karşısında yetersiz kaldığını vurguladı. Bu noktada yapay zekanın, siber güvenlikte dinamik ve öngörücü çözümler sunduğunu belirtti.
ANOMALİ TESPİTİ VE GERÇEK ZAMANLI MÜDAHALE
Makine öğrenmesi algoritmalarının ağ trafiğini analiz ederek anormal davranışları gerçek zamanlı tespit edebildiğini belirten Candan, yapay zeka destekli IDS/IPS sistemlerinin siber saldırılara hızlı ve otomatik müdahale imkânı sunduğunu belirtti.
ZARARLI YAZILIM VE PHISHING SALDIRILARINA KARŞI
Yapay zekanın, zararlı yazılımların davranışsal analizinde ve polimorfik tehditlerin tespitinde etkin rol oynadığını söyleyen Candan, doğal dil işleme teknikleri sayesinde kimlik avı saldırıları ve sahte e-postaların yüksek doğrulukla ayırt edilebildiğini belirtti.
DİJİTAL GÜVENLİĞİN GELECEĞİ YAPAY ZEKA
Dr. Fethi Candan, yapay zeka tabanlı siber güvenlik çözümlerinin; kamu düzeninin korunması, dolandırıcılık ve suçla mücadele ile dijital güvenliğin sağlanmasında geleceğin güvenlik mimarisinin temelini oluşturacağının altını çizdi.
Haber Merkezi: Beyza Kum
