Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol, Orta Doğu’daki gerilimin küresel petrol ve gaz piyasalarını derinden etkilediğini açıkladı. Hürmüz Boğazı’ndan geçen günlük 20 milyon varillik petrol ve ürün sevkiyatının durma noktasına geldiğini belirtti.
HÜRMÜZ BOĞAZI’NDAKİ KRİZ
Birol, Boğaz’dan günlük 15 milyon varil ham petrol ve 5 milyon varil petrol ürününün taşındığını, bunun küresel deniz yoluyla petrol ticaretinin yüzde 25’ine denk geldiğini hatırlattı. Ancak geçişin durmasıyla depolama kapasitesinin dolduğunu ve üreticilerin üretimi kısmaya başladığını vurguladı.
ENERJİ ALTYAPISINDA ZARAR VE TEDARİK KRİZİ
Enerji altyapısının zarar gördüğünü söyleyen Birol, jet yakıtı ve dizel tedarikinde ciddi sıkıntılar yaşandığını ifade etti. LNG piyasasında ise Katar ve BAE’den gelen kargoların alternatifinin sınırlı olması nedeniyle küresel enerji tedarikinde yüzde 20’lik bir azalma yaşandığını, en fazla etkilenen bölgenin Asya olduğunu belirtti.
IEA’NIN 6’NCI ACİL DURUM KARARI
IEA, bugüne kadar 5 kez koordineli şekilde acil durum petrol rezervlerini piyasaya sürmüştü. Bu yeni karar, kurum tarihindeki 6’ncı toplu eylem olarak kayda geçti. Daha önceki kararlar 1991, 2005, 2011 ve 2022’de Rusya-Ukrayna savaşı sırasında alınmıştı.
STRATEJİK REZERVLERİN PİYASAYA SÜRÜLMESİ
IEA üyesi 32 ülke, toplamda 400 milyon varil petrolü piyasaya sunacak. Bu miktar, kurumun tarihindeki en büyük acil durum rezervi olarak öne çıkıyor. Üye ülkeler, ulusal koşullarına göre rezervleri piyasaya sürecek ve bazı ülkeler ek önlemler alacak.
ENERJİ GÜVENLİĞİ İÇİN KRİTİK ADIM
Birol, bu kararın piyasalardaki aksaklıkların acil etkilerini hafifletmeyi amaçladığını, ancak kalıcı çözüm için Hürmüz Boğazı’ndaki transit geçişin yeniden başlamasının şart olduğunu vurguladı.
