ABD'de çocukların ruh sağlığı üzerinde olumsuz etkiler yarattığı suçlamasıyla teknoloji ve sosyal medya şirketi Meta'ya karşı açılan büyük bir davanın, yarın California eyaletinde görülmesi bekleniyor. ABD basınında yer alan haberlere göre, Meta'ya karşı açılan davada California, Colorado, Kentucky ve New Jersey, davacı taraf olarak yer alacak. Diğer 25 eyaletin duruşmalarının ise ileri bir tarihte yapılacağı ifade ediliyor.
DAVANIN DETAYLARI
California'nın Oakland kentinde görülecek dava, sosyal medya platformlarında çocukların güvenliğine ilişkin Meta'ya karşı açılan en büyük davalardan biri olarak değerlendiriliyor. Davada, Instagram ve Facebook gibi platformların çatı şirketi olan Meta, gençlerin ruh sağlığını olumsuz etkilemek ve sosyal medya platformlarını çocukları bağımlı hale getirecek şekilde tasarlamakla suçlanıyor.
Dava dosyasında, 13 yaşın altındaki çocukların verilerinin velilerin bilgisi dışında toplandığı ve bunun federal hukuku ihlal ettiği ifade ediliyor. Ayrıca, Meta'nın gelişmiş teknolojilerle dikkatini çektiği ve gençleri kendi maddi gelirini artırmak için “kandırdığı” belirtiliyor.
MADDİ TAZMİNAT TALEPLERI
Eyalet başsavcıları, 1,4 trilyon dolara ulaşabilecek kapsamda maddi tazminat taleplerinin yanı sıra, Meta'nın Facebook ve Instagram'ı işletme şeklinde değişiklikler talep ediyor. Bu değişiklikler arasında genç kullanıcılar için ebeveyn onayının alınması, 'dopamin manipülasyonu' içeren algoritmaların değiştirilmesi, kişilerin fotoğraflarda görünüşünü değiştiren filtrelerin kaldırılması, video içeriklerinin otomatik oynatılmaması ve birden çok hesap oluşturmanın önlenmesi gibi unsurlar yer alıyor.
Instagram'daki hikayeler gibi belli bir süre sonra kaybolan içerik paylaşımının da sonlandırılması talep ediliyor.
MAHKEME SONUCU VE META'NIN DURUMU
ABD basınındaki haberlerde, bu yıl gençlere ve çocuklara zarar verdiği gerekçesiyle iki davayı kaybeden Meta'nın, bu davayı kaybetmesi durumunda büyük sonuçlarla karşılaşabileceği değerlendiriliyor. Daha önceki süreçlerde 2,4 milyar dolarlık masrafları nedeniyle geçen ay kar kaybı yaşadığını açıklayan şirketin, 29 eyalet tarafından açılan davaları kaybetmesi halinde 1,4 trilyon dolara kadar para cezası ödemek zorunda kalabileceği belirtiliyor.
Bu durum, şirketin iflasına neden olabilir ve aynı zamanda eyalet mülkiyeti haline gelmesine yol açabileceği ifade ediliyor. ABC News'e konuşan Hukuk Profesörü James Grimmelmann, Meta'nın davayı kaybetmesi halinde mahkemenin para cezası konusunda geniş takdir yetkisi olmasına rağmen, bu miktarın 1,4 trilyon dolara yakın olma ihtimalinin düşük olduğunu ifade etti.
Grimmelmann, bu miktarda bir para cezasının Meta'yı iflasa sürükleyeceğini ve firmanın eyalet mülkiyeti haline gelmesine yol açabileceğini dile getirerek, bu durumun gerçekleşme ihtimalinin pek mümkün olmadığını belirtti.
META’DAN AÇIKLAMA
Meta'dan yapılan açıklamada, delillerin firmanın gençleri desteklediğini ortaya koyacağı savunularak, iddialar reddedildi. Şirket, California Kuzey Bölge Mahkemesine 6 Temmuz'da yaptığı başvuruda, 'Tüketici haklarının korunmasına yönelik yaptırımların tarihinde bu büyüklükte bir yaptırımın eşi benzeri görülmemiştir.' ifadesine yer verdi.
ÇOCUKLARIN GÜVENLİĞİNE DİKKAT ÇEKEN UYGULAMALAR
ABD'nin New Mexico eyaletinde, 7 Ağustos'ta bir yargıç, Meta'nın çocukların ruh sağlığı krizindeki sorumluluğu nedeniyle 567 milyon dolar tazminat ödemesine hükmetmişti. Meta çatısı altındaki sosyal medya platformu Instagram, Eylül 2024'te, çocuk ve gençlerin platformu kullanımını kısıtlayan ve güvenlik tedbirleri içeren 'Teen Accounts (Genç Hesapları)' uygulamasını tanıtmıştı.
Instagram'da, 8 Nisan 2025'te 16 yaş altı kullanıcıların ebeveyn izni olmadan 'canlı yayın' özelliğini kullanamayacağı ve özel mesajlarda 'otomatik bulanıklaştırma' özelliğini kapatamayacağı duyurulmuştu.
