Uzmanlar, kullanılmayan cep telefonu, tablet ve bilgisayar gibi elektronik cihazların çöpe atılmaması ya da evlerde tutulmaması gerektiğini belirterek, bu ürünlerin geri dönüşümle ekonomiye kazandırılabileceğini vurguladı.
İTÜ Sıfır Atık Enstitüsü Müdürü Doç. Dr. Börte Köse Mutlu, elektronik atıkların içeriğinde altın, gümüş, bakır, paladyum ve nikel gibi değerli metaller bulunduğunu söyledi.
TEK TELEFONDAN ALTIN ÇIKIYOR
Mutlu, bir cep telefonundan ortalama 25-35 miligram altın elde edilebildiğini belirterek, “1 milyon telefon toplandığında yaklaşık 35 kilogram altın geri kazanılabiliyor” dedi.
Elektronik atıkların yeterince toplanmaması nedeniyle ciddi ekonomik kayıplar yaşandığını ifade eden Mutlu, Türkiye’de bu potansiyelin değerlendirilmesi halinde yaklaşık 1 milyar avroluk katkı sağlanabileceğini kaydetti.
GERİ DÖNÜŞÜMDE EN KRİTİK AŞAMA: TOPLAMA
Elektronik atıkların geri kazanımında en önemli adımın toplama ve ayrıştırma olduğunu belirten Mutlu, vatandaşların bu cihazları lisanslı toplama noktalarına teslim etmesi gerektiğini vurguladı.
Bireysel geri dönüşüm girişimlerinin sağlık ve çevre açısından risk taşıdığına dikkat çekildi.
“YER ÜSTÜ MADENCİLİĞİ”
Uzmanlar, elektronik atıklardan değerli metal elde edilmesini “yer üstü madenciliği” olarak tanımlıyor. Sektör temsilcileri, 1 ton hurda cep telefonundan yaklaşık 300 gram altın elde edilebildiğini, bu miktarın geleneksel madenciliğe göre çok daha verimli olduğunu ifade etti.
BÜYÜK KISMI EVLERDE BEKLİYOR
Türkiye’de yaklaşık 1 milyon ton elektronik atık bulunduğu tahmin edilirken, geçen yıl sadece 56 bin tonunun geri dönüşüme kazandırıldığı belirtildi.
Uzmanlar, vatandaşların eski cihazları “gerek olur” düşüncesiyle saklamasının ekonomiye ve çevreye zarar verdiğini vurguluyor. Elektronik atıkların geri dönüşüme kazandırılmasıyla hem doğal kaynakların korunması hem de sanayi için önemli bir hammadde sağlanması hedefleniyor.
