Yapay zeka, bu kez iki asırdan uzun süredir tam olarak okunamayan tarihi bir askeri mesajın şifresini çözmek için kullanıldı. Napolyon Bonapart'ın talimatıyla 1809'da General Auguste de Marmont'a gönderilen şifreli belge, yapay zeka mühendisi Carter Church'ün çalışmasıyla okunabilir hale getirildi. Yapay zeka modelinin belge üzerindeki çalışması yaklaşık 6 saat sürdü.
TEK BİR BELGE GÖRÜNTÜSÜYLE BAŞLADI
Siber güvenlik şirketi SentinelOne'da görev yapan Carter Church, çalışmasına şifreli belgenin taranmış görüntüsü üzerinden başladı. Mektupta normal harflerin yanı sıra sayılar ve elle çizilmiş farklı işaretler bulunuyordu. Yaklaşık 1300 şifre biriminden oluşan metinde aynı harfin farklı sembollerle gösterilebildiği bir şifreleme sistemi kullanılmıştı. Belgenin bazı işaretleri daha önce araştırmacılar tarafından anlamlandırılmış olsa da metnin tamamı okunamamıştı. Church'ün kullandığı yapay zeka modeli önce görüntüdeki satırları ve sembolleri ayırdı. Ardından mevcut kısmi çözümden yararlanarak işaretlerin olası karşılıklarını araştırdı ve farklı kombinasyonları değerlendirdi. Süreç yalnızca sembolleri okumakla sınırlı kalmadı. Yapay zeka, şifreyi analiz etmek için gerekli yöntemleri uyguladı ve elde ettiği metni tarihi bilgilerle karşılaştırdı. Yaklaşık 6 saatlik çalışmanın ardından belgenin tamamına yönelik bir çözüm ortaya çıktı.
MEKTUBU NAPOLYON YAZMADI
Belgenin geçmişiyle ilgili dikkat çeken ayrıntılardan biri de mesajın kim tarafından gönderildiği oldu. Şifreli mektup doğrudan Napolyon tarafından kaleme alınmadı. Napolyon, 16 Mart 1809'da üvey oğlu ve İtalya Genel Valisi Eugène de Beauharnais'ye, General Auguste de Marmont'a askeri durumu bildiren şifreli bir mesaj gönderilmesi talimatını verdi. Mesajın güvenilir bir subay aracılığıyla ulaştırılmasını da isteyen Napolyon'un bu emrinin ardından Eugène'in karargâhından Marmont'a şifreli askeri bilgilendirme gönderildi.
ŞİFRENİN İÇİNDEN ASKERİ HAZIRLIKLAR ÇIKTI
Mesaj çözüldüğünde, dönemin Avrupa'sındaki askeri hareketliliğe ilişkin ayrıntılar ortaya çıktı. Metinde Fransız ve müttefik kuvvetlerin durumuna ilişkin bilgiler aktarılıyor; Bavyera, Polonya ve Fransız birliklerinin konumlarından söz ediliyordu. Marmont ise o dönemde Dalmaçya'daki Fransız kuvvetlerinin başındaydı. Mesajda kendisine askeri durum hakkında bilgi veriliyor ve harekete geçmesi halinde karşılaşabileceği kuvvetlerden çekinmemesi yönünde talimat iletiliyordu. Çözüm sırasında ortaya çıkan asker sayıları, birliklerin bulunduğu bölgeler ve subayların unvanları belgenin tarihinin belirlenmesine de yardımcı oldu. Church, bu bilgiler üzerinden daha önce 1807 olarak kaydedilen belgeyi Mart 1809'a tarihlendirdi.
217 YILLIK ŞİFRENİN ANAHTARI DA ORTAYA ÇIKTI
Çalışmanın sonucu yalnızca tek bir mektubun okunması olmadı. Church, çözüm sürecinin ardından belgenin transkripsiyonunu, kullanılan şifre tablolarını ve sonucun yeniden oluşturulmasına imkan veren dosyaları da yayımladı. Tarihi şifreler üzerine çalışan araştırmacı Satoshi Tomokiyo'nun oluşturduğu Cryptiana veri tabanında da söz konusu belge daha önce çözülemeyen tarihi şifreler arasında bulunuyordu. Church'ün aktardığına göre çözüm incelendikten sonra kayıt "çözüldü" olarak güncellendi. Böylece 1809'dan kalan şifreli askeri belge, 217 yıl sonra bütünüyle okunabilir hale gelirken aynı sistemle hazırlanmış başka belgelerin incelenmesinde kullanılabilecek bir çözüm anahtarı da ortaya çıkmış oldu.
YAPAY ZEKA GEÇMİŞİN KAPALI BELGELERİNE YÖNELDİ
Çalışmanın teknoloji açısından öne çıkan yönü ise yapay zekanın yalnızca hazır bir metin üzerinde şifre çözmemesi oldu. Sistem, taranmış tarihi belgedeki işaretleri ayırdı, sembolleri sınıflandırdı, şifreleme yapısını analiz etti ve ortaya çıkan sonucu tarihi kayıtlarla karşılaştırdı. Church de çalışmanın dikkat çekici tarafının yalnızca şifrenin çözülmesi değil, bu farklı aşamaların tek bir süreç içinde gerçekleştirilebilmesi olduğuna işaret etti. Napolyon döneminden kalan mesajın çözümü, yapay zekanın arşivlerde bulunan ve okunması güç tarihi belgelerin araştırılmasında nasıl kullanılabileceğine ilişkin yeni bir örnek ortaya koydu.
