Dünyanın önde gelen uzay ajanslarının yöneticileri, Antalya'da düzenlenen 77. Uluslararası Uzay Kongresi'nde (IAC) bir araya geldi. Türkiye, ABD, Avrupa, Çin, Hindistan, Kanada ve Japonya'dan üst düzey isimlerin katıldığı oturumda uluslararası işbirliği, Ay görevleri ve uzay teknolojilerinin geleceği ele alındı. NASA Başkan Yardımcısı Matt Anderson, 2028'de Ay üssünün inşasına ve Ay yüzeyinde kalıcı varlık oluşturmaya başlamayı planladıklarını açıkladı.
TÜRKİYE KÜRESEL UZAY SEKTÖRÜNÜ ANTALYA'DA BULUŞTURDU
77. Uluslararası Uzay Kongresi, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda, Türkiye Uzay Ajansı (TUA) ile SAHA İstanbul'un eş ev sahipliğinde Antalya NEST Kongre Merkezi'nde düzenleniyor. Kongre kapsamında gerçekleştirilen "Uzay Ajansı Başkanlarıyla Birebir Görüşmeler" oturumunda Türkiye'nin yanı sıra ABD, Avrupa, Çin, Hindistan, Kanada ve Japonya'nın uzay ajanslarının üst düzey yöneticileri aynı platformda buluştu. TUA Başkanı Yusuf Kıraç, uzay faaliyetlerinin genişlemesiyle sürdürülebilirlik, güvenlik ve uzaya uzun vadeli erişimin daha fazla önem kazandığını belirtti. Bu alanlardaki sorunların tek bir ülke veya kurum tarafından çözülemeyeceğine işaret eden Kıraç, uluslararası işbirliğinin Türkiye'nin yaklaşımının temel parçalarından biri olduğunu vurguladı. Kıraç, "Uzayın geleceği, tek bir ülke veya tek bir kurum tarafından inşa edilemez. Bu süreç, kolektif yetenekler, sorumlu liderlik ve etkin uluslararası işbirliği gerektirir." dedi.
NASA AY ÜSSÜ İÇİN 2028'İ İŞARET ETTİ
NASA Başkan Yardımcısı Matt Anderson, oturumda Artemis programının gelecek aşamalarına ilişkin bilgi verdi. Uzayın ABD'nin öncelikleri arasında bulunduğunu belirten Anderson, ABD Kongresinin Artemis programına verdiği finansman desteğine değindi. Anderson, Ay'da üs kurulması, kalıcı varlık oluşturulması ve ardından Mars'a geçiş için geçen yıl bütçeye 10 milyar dolar ilave edildiğini söyledi. Artemis III görevinin 2027'de tamamlanmasının planlandığını belirten Anderson, bu görevin 2028'deki Artemis IV ve Artemis V görevlerine hazırlık sağlayacağını ifade etti. Anderson, "2027'de Artemis III görevini tamamlamak için bir kez suya iniş yapacağız ve bu da bizi 2028'deki Artemis IV ve Artemis V görevlerine hazırlayacak. Bu görevlerde Ay üssünü inşa etmeye ve Ay yüzeyinde kalıcı varlık oluşturmaya başlayacağız." ifadelerini kullandı. Ay'ın aynı zamanda yeni teknolojilerin test edileceği bir alan olacağını belirten Anderson, sonraki hedeflerinin Mars yolculuğuna hazırlanmak olduğunu kaydetti.
ARTEMİS GÖREVLERİNDE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ
Anderson'ın verdiği bilgilere göre Artemis III görevinde 3 Amerikalı ve bir Kanadalı astronot yer alacak. Göreve Avrupa Uzay Ajansından (ESA) bir İtalyan astronotun da katılacağını belirten Anderson, SpaceX ve Blue Origin'in Ay'a iniş araçlarıyla iki kez kenetlenme gerçekleştirileceğini söyledi. TUA Başkanı Kıraç'ın uluslararası işbirliği mesajı da bu noktada öne çıktı. Kıraç, uzayın geleceğinin kolektif yetenekler, sorumlu liderlik ve ülkeler arasındaki etkin işbirliğiyle şekillenmesi gerektiğini belirtti.
UZAY EKONOMİSİNDE 1,8 TRİLYON DOLAR BEKLENTİSİ
ESA Genel Direktörü Josef Aschbacher ise uzay teknolojilerinin yalnızca keşif görevleriyle sınırlı olmadığına dikkati çekti. "Uzay, biz farkında olmasak da günlük yaşamın bir parçası. Tarımdan afet yönetimine ve sağlığa kadar toplumun birçok alanında uzay verileri ve uydu teknolojileri kullanılıyor." diyen Aschbacher, sektörün ekonomik büyüklüğüne ilişkin beklentileri de paylaştı. Küresel uzay ekonomisinin bugün yaklaşık 600 milyar dolar büyüklüğünde olduğunu belirten Aschbacher, sektörün gelecek 10 yılda 1,8 trilyon dolara ulaşmasının beklendiğini söyledi. Aschbacher ayrıca Avrupa'nın robotik keşiflerin yanı sıra insanlı keşif ve astronot taşıma kapasitesini artırmayı değerlendirdiğini, bu çalışmaların uluslararası ortaklıklarla yürütülmesinin önem taşıdığını ifade etti.
DÜNYANIN BÜYÜK UZAY AJANSLARI AYNI OTURUMDA
Antalya'daki buluşmada Çin Ulusal Uzay Ajansı Başmühendisi Li Guoping de ülkesinin uzay ve uydu alanındaki çalışmalarına ilişkin bilgi verdi. Oturumda Hindistan Uzay Araştırmaları Organizasyonu Başkanı V. Narayanan, Kanada Uzay Ajansı Başkan Vekili Jean-Claude Piedboeuf ve Japonya Uzay Araştırma Ajansı Başkanı Yamakawa Hiroshi da konuştu. Farklı ülkelerin uzay çalışmalarının ele alındığı oturumda, gelecekteki uzay faaliyetleri için uluslararası işbirliğinin önemi ortak mesajlardan biri oldu.
