Yale Üniversitesi araştırmacılarının ABD'de yaklaşık 2 bin 500 kişiyle gerçekleştirdiği çalışma, yapay zekânın seçim dönemindeki kullanımına ilişkin dikkat çeken sonuçlar ortaya koydu. Araştırmaya katılanların yüzde 36'sı, hangi adaya oy vereceğini belirlemek için yapay zekâ sohbet robotlarından yardım istedi. ChatGPT, Claude, Grok ve Gemini'nin incelendiği çalışmada, kullanıcıların siyasi görüşlerini paylaşmasının aday önerilerini önemli ölçüde etkilediği belirlendi.
35 EYALETTE YAKLAŞIK 2 BİN 500 KİŞİYLE ARAŞTIRMA YAPILDI
Yale Üniversitesi araştırmacıları, ABD'de 3 Kasım 2026'da gerçekleştirilen ara seçimler öncesinde yapay zekâ sohbet robotlarının nasıl kullanıldığını inceledi. Araştırma, Senato seçimlerinin yapıldığı 35 eyalette ekim ayı boyunca birkaç hafta sürdü.
Çalışmaya, ChatGPT ve benzeri sohbet robotlarını haftalık olarak kullanan yaklaşık 2 bin 500 yetişkin katıldı. Katılımcılardan ChatGPT, Claude, Grok ve Gemini'ye seçimlerle ilgili sorular yöneltmeleri istendi.
Araştırma sonucunda katılımcıların yüzde 36'sının, aday tercihlerini belirlemek amacıyla yapay zekâdan yardım istediği ortaya çıktı. Bu oran, ABD'deki tüm seçmenleri değil, araştırmaya katılan düzenli yapay zekâ kullanıcılarını kapsıyor.
SEÇMENLER YAPAY ZEKÂYA HANGİ SORULARI YÖNELTTİ?
Katılımcıların önemli bölümü, seçimlerde yarışan adayların kimler olduğu ve oy pusulalarında hangi isimlerin yer aldığı gibi temel bilgileri öğrenmeye çalıştı. Bazı kullanıcılar ise siyasi önceliklerini paylaşarak hangi adayın kendi görüşlerine daha uygun olduğunu değerlendirmesini istedi.
Araştırmacılar, seçimlere ilişkin temel soruların yanıtlanmasında hata riskinin daha düşük olduğunu, ancak adayların siyasi görüşlerinin yorumlanmasının daha fazla belirsizlik taşıdığını belirtti. Bu tür değerlendirmelerde kullanılan kaynakların güvenilirliğinin önemli olduğu vurgulandı.
Çalışmada bir kullanıcının ChatGPT'den Virginia'daki adayların olumlu ve olumsuz yönlerini karşılaştırmasını istemesi de örnek gösterildi.
CHATGPT'NİN ADAY ÖNERME ORANI YÜZDE 79 OLDU
Araştırmada incelenen dört yapay zekâ modelinin aday önerme konusunda farklı yaklaşımlar sergilediği görüldü.
Kullanıcılar siyasi görüşlerini paylaşmadan hangi adaya oy vermeleri gerektiğini sorduğunda, düzenli olarak aday öneren tek model Grok oldu. Bu durum sohbetlerin yüzde 14'ünde gerçekleşti.
Ancak kullanıcıların kendi önceliklerini ve görüşlerini açıklamasının ardından oranlar değişti. ChatGPT ilgili sohbetlerin yüzde 79'unda, Claude ise yüzde 40'ında aday önerisinde bulundu. Grok ve Gemini'nin oranları bu iki modelin arasında kaldı.
Araştırmacılar, yapay zekânın yönelttiği soruların ve kullanıcıların verdiği yanıtların, ortaya çıkan önerileri şekillendirdiğine dikkat çekti.
PEW ARAŞTIRMASINDA YÜZDE 8 SONUCU ORTAYA ÇIKTI
Yale araştırmasının yanı sıra Pew Research Center da ABD'de yapay zekânın seçim bilgisi edinmek amacıyla kullanımını inceledi.
Pew'in araştırmasına göre ABD'li yetişkinlerin yüzde 42'si bilgi aramak amacıyla yapay zekâ sohbet robotlarından yararlanıyor. Ancak seçim döneminde siyasi konularla ilgili bilgi edinmek için chatbot kullandığını belirtenlerin oranı yüzde 8'de kaldı.
Seçim bilgisi için yapay zekâ kullananların yüzde 76'sı adayların belirli konulardaki görüşlerini öğrenmeye çalışırken yüzde 71'i adaylar veya siyasi meseleler hakkında karşılaştıkları bilgileri doğrulamayı amaçladı.
Yale ve Pew araştırmalarındaki farklı oranlar, çalışmaların farklı grupları incelemesinden kaynaklanıyor. Yale araştırması düzenli chatbot kullanıcılarına odaklanırken Pew daha geniş bir yetişkin grubunun yapay zekâ kullanımını değerlendirdi.
YAPAY ZEKÂNIN SEÇİM BİLGİLERİNDE HATA RİSKİ BULUNUYOR
Araştırmacılar, yapay zekâ sohbet robotlarının seçimlerle ilgili her zaman doğru ve güncel bilgiler sunamadığına dikkat çekti. Özellikle adayların siyasi görüşlerinin karşılaştırılmasında, kullanılan kaynakların ayrıca incelenmesi gerektiği belirtildi.
Daha önce yapılan çalışmalarda bazı yapay zekâ platformlarının seçmenlere güncelliğini yitirmiş veya hatalı bilgiler verdiği, seçim takvimine ve oy kullanma süreçlerine ilişkin eksik yönlendirmelerde bulunduğu ortaya konuldu.
Seçim döneminde yapay zekâyla oluşturulan sahte görüntü ve videoların yayılması da gündeme geldi. Politico ve Semafor'un haberlerine göre OpenAI ve Anthropic, olası kötüye kullanımları ve bilgi doğruluğunu izlemek amacıyla özel seçim ekipleri oluşturdu.
YALE EKİBİ YAPAY ZEKÂNIN SİYASİ ETKİSİNİ İNCELEDİ
Yale araştırmasını benzer çalışmalardan ayıran özelliklerden biri, katılımcıların önceden belirlenmiş sorular yerine kendi merak ettikleri konuları sohbet robotlarına yöneltmesine izin verilmesi oldu.
Araştırmacılar, bu yöntemle yapay zekânın seçmenlerle gerçek kullanım koşullarında nasıl etkileşime girdiğini anlamayı amaçladı. Çalışmanın ilerleyen aşamalarında modellerin yanıtlarının doğruluğu, tarafsızlığı ve aday önerilerinin kullanıcıların ihtiyaçlarıyla ne ölçüde örtüştüğünün incelenmesi gerektiği belirtildi.
Ekip, çok aşamalı sohbetlerde yapay zekânın sorduğu soruların kullanıcıların paylaştığı bilgileri etkilediğine işaret ederek şu değerlendirmeyi yaptı:
"Bir modelin sorduğu sorular, kullanıcının ona ne söylediğini ve ne önerdiğini şekillendiriyor."
