UNICEF, Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ve Dünya Bankası tarafından hazırlanan “Çocuk Ölümlerinde Düzeyler ve Eğilimler 2026” raporu yayımlandı. Rapora göre, küresel ölçekte çocuk sağlığında son yıllarda elde edilen ilerleme hız kesmiş durumda.
KÜRESEL İLERLEME YAVAŞLADI
Rapora göre, 2000-2015 döneminde yıllık ortalama yüzde 3,9 olan 5 yaş altı çocuk ölümlerindeki azalma hızı, 2015-2024 döneminde yüzde 1,5’e geriledi.
Bu durum, çocuk ölümlerindeki düşüş hızının yaklaşık yüzde 60 oranında yavaşladığını ortaya koyuyor. Dünya genelinde her yıl yaklaşık 4,9 milyon çocuk, önlenebilir nedenlerle 5 yaşına ulaşamadan hayatını kaybediyor.
BÖLGESEL UÇURUM DERİNLEŞİYOR
Rapor, bölgeler arasındaki farkın giderek açıldığını gösteriyor.
Avrupa’da 5 yaş altı ölüm oranı her 1000 canlı doğumda 3,5-4,5 seviyesinde seyrederek en düşük riskli bölge olmayı sürdürüyor. Bu ülkelerde ölümler daha çok nadir genetik hastalıklardan kaynaklanıyor.
Orta Doğu ve Kuzey Afrika’da ise tablo çok daha ağır. Bölgedeki ölüm oranı 1000’de 27’ye kadar çıkıyor. Gazze, Sudan ve Yemen gibi çatışma bölgelerinde çocukların ölüm riski, daha güvenli alanlara kıyasla 3 kat artıyor. Şiddetli akut beslenme yetersizliği, en önemli nedenlerden biri olarak öne çıkıyor.
TÜRKİYE AVRUPA’YA YAKIN AMA GERİDE
Türkiye, bölgesel olarak daha iyi bir konumda bulunuyor. Rapora göre Türkiye’de 5 yaş altı ölüm oranı her 1000 canlı doğumda 14,5 olarak ölçüldü. Bu oran Orta Doğu ortalamasının altında kalırken, Avrupa ortalamasının üzerinde seyrediyor.
Uzmanlar, Türkiye’nin özellikle yenidoğan bakımında önemli ilerleme kaydettiğini ancak küresel yavaşlama trendinden etkilendiğini belirtiyor.
ÖLÜMLERİN YARISI YENİDOĞAN DÖNEMİNDE
Raporda, 5 yaş altı ölümlerin yaklaşık yarısının yaşamın ilk 28 gününde gerçekleştiği vurgulandı. Başlıca nedenler arasında prematüre doğum komplikasyonları, zatürre, ishal ve sıtma yer alıyor.
DSÖ Genel Direktörü Dr. Tedros Adhanom Ghebreyesus, “Çatışma bölgelerinde çocuklar için hayatta kalmak adeta bir şans oyununa dönüşmüş durumda. Sağlık sistemlerine yapılan yatırımların azalması, yılların kazanımını riske atıyor” dedi.
