CHP Genel Başkan Yardımcısı Sezgin Tanrıkulu, ceza infaz kurumlarında yaşanan hak ihlalleri ve kötü muamele iddialarına ilişkin açıklama yaparak konuyu Meclis gündemine taşıdı. Tanrıkulu, hazırladığı soru önergesini Adalet Bakanı Akın Gürlek’in yanıtlaması istemiyle TBMM Başkanlığına sundu.
Tanrıkulu, açıklamasında cezaevlerinde hak ihlalleri ve kötü muamele iddialarının kamuoyunda gündemde olmaya devam ettiğini belirterek, son olarak hükümlü/tutuklu Emir Sağlam’ın “ayakta sayım” sırasında darp edildiğine yönelik iddiaların endişeleri artırdığını ifade etti.
DENETİM VE ŞEFFAFLIK VURGUSU
Tanrıkulu, iddiaların ceza infaz sisteminde denetim eksikliği ve keyfi uygulamalara işaret ettiğini belirterek, sürecin şeffaf şekilde araştırılması gerektiğini vurguladı.
“Cezaevlerinde ‘ayakta sayım’ gibi uygulamaların hangi hukuki dayanağa sahip olduğu, bu süreçte güç kullanımının sınırlarının ne olduğu ve personelin bu sınırlar içinde kalıp kalmadığı kamuoyu açısından açık bir şekilde ortaya konulmalıdır.” ifadelerini kullandı.
BAKANLIĞA 12 SORU YÖNELTİLDİ
Tanrıkulu, Adalet Bakanı’na yönelttiği soru önergesinde, Emir Sağlam’a yönelik darp iddialarının doğruluğu, başlatılan soruşturmalar, cezaevi personeline yönelik işlemler ve benzer olaylara ilişkin veriler başta olmak üzere toplam 12 soru yöneltti:
- Emir Sağlam’ın bulunduğu ceza infaz kurumunda “ayakta sayım” sırasında darp edildiği iddiası doğru mudur? Bu olaya ilişkin Bakanlığınıza ulaşan resmi bir kayıt var mıdır?
- Söz konusu darp iddiasına ilişkin herhangi bir idari ve adli soruşturma başlatılmış mıdır? Başlatılmışsa,hangi aşamadadır?
- Olayın gerçekleştiği cezaevinde görev yapan infaz koruma memurları hakkında herhangi bir görevden uzaklaştırma veya disiplin işlemi uygulanmış mıdır?
- Aynı mahkumun daha önce de benzer şekilde darp edildiği ve sistematik kötü muameleye maruz kaldığı iddiaları doğru mudur? Bu iddialar hakkında geçmişte herhangi bir işlem yapılmış mıdır?
- Cezaevlerinde “ayakta sayım” uygulaması hangi mevzuata dayanmaktadır? Bu uygulama sırasında mahkumlara yönelik zor kullanımı hangi koşullarda meşru kabul edilmektedir?
- Türkiye genelindeki ceza infaz kurumlarında son 5 yıl içinde kötü muamele, darp ve işkence iddiaları ile ilgili toplam kaç şikayet yapılmıştır? Bu şikayetlerin kaçı hakkında ne tür işlem yapılmıştır?
- Cezaevlerinde mahkumlara yönelik sistematik mobbing, psikolojik baskı ve tehdit iddialarını önlemek amacıyla Bakanlığınızca yürütülen denetim mekanizmaları nelerdir?
- Ceza infaz kurumlarında bulunan kamera kayıt sistemleri bu tür olayların tespiti için etkin biçimde kullanılmakta mıdır? Emir Sağlam’ın darp edildiği iddia edilen ana ilişkin kamera kayıtları incelenmiş midir?
- Cezaevlerinde görev yapan personelin insan hakları eğitimi alıp almadığı denetlenmekte midir? Son yıllarda bu konuda hangi eğitim programları uygulanmıştır?
- Cezaevlerinde yaşanan hak ihlallerine ilişkin olarak bağımsız denetim mekanizmalarının (barolar, insan hakları kuruluşları vb.) etkinliği neden sınırlıdır?
- Bakanlığınız, söz konusu iddialar karşısında kamuoyunu tatmin edecek şekilde şeffaf bir inceleme yapmayı ve sonuçlarını açıklamayı planlamakta mıdır?
- Cezaevlerinde kötü muamele ve işkence iddialarının önlenmesi için yeni bir yasal veya idari düzenleme yapılması gündeminizde midir?