İran’ın yarı resmi haber ajansı Mehr’in aktardığı bilgilere göre, İran müzakere ekibine yakın bir kaynak ABD ile İran arasında üzerinde uzlaşı sağlanan mutabakat zaptının 14 maddelik taslağına ilişkin ayrıntıları paylaştı.
Bölgede yeni bir diplomatik sürecin kapısını aralayabilecek taslakta; ateşkes, yaptırımlar, Hürmüz Boğazı ve nükleer müzakerelere ilişkin kritik başlıklar yer aldı.
ABD-İran anlaşmasının 14 maddelik taslağı yayımlandı
Taslakta yer alan maddeler şöyle:
1- Lübnan dahil olmak üzere tüm cephelerde savaşın derhal ve kalıcı olarak sona erdirilmesi.
2- Amerika Birleşik Devletleri'nin İran'ın iç işlerine karışmama taahhüdü ve İran İslam Cumhuriyeti'nin egemenliğine saygısı.
3- Deniz ablukasının 30 gün içinde tamamen kaldırılması.
4- Amerika'nın İran çevresindeki güçlerini çekme taahhüdü.
5- İran'la yapılacak düzenlemelerle Hürmüz Boğazı'nın 30 gün içinde yeniden açılması.
6- Petrol, petrokimya ürünleri ve türevlerinin satışına yönelik yaptırımların askıya alınması ve İran'ın finansal kaynaklarına tam erişiminin sağlanması.
7- Amerika Birleşik Devletleri ve müttefiklerinin İran için en az 300 milyar dolar değerinde yeniden yapılanma planları sunmaları gerekliliği.
8- Nükleer konulara dayalı nihai bir anlaşmaya varılması ve ABD'nin birincil, ikincil yaptırımlarının ve BM Güvenlik Konseyi ile Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı Yönetim Kurulu kararlarının tamamen kaldırılması için 8-60 gün sürecek müzakereler.
9- İran'ın NPT'de nükleer silah üretmeme taahhüdünü yinelemek.
10- Müzakereler sırasında Amerika Birleşik Devletleri, bölgedeki askeri gücünü artırmayacağına ve yeni yaptırımlar uygulamayacağına dair taahhütte bulundu.
11- Nihai müzakerelerin 60 günlük süresi içinde İran'ın bloke ettiği 24 milyar dolarlık fon serbest bırakılmalıdır. Bu miktarın yarısı müzakereler başlamadan önce İran'a sağlanmalıdır.
12- Anlaşmanın uygulanmasını izlemek için bir mekanizma kurulması.
13- Nihai anlaşma, BM Güvenlik Konseyi kararıyla onaylanacaktır.
14- Nihai müzakereler, İran'ın dondurulmuş fonlarının yarısının serbest bırakılması, İran'a uygulanan petrol yaptırımlarının askıya alınması ve deniz ablukasının kaldırılması şartıyla başlayacaktır. Nihai anlaşma yalnızca zenginleştirilmiş maddelerin ve zenginleştirmenin akıbeti, yaptırımların kaldırılması ve İran'ın ekonomik yeniden yapılanma programı üzerine yapılacaktır. İran'ın füze programı ve direniş gruplarına destek konuları kesin olarak gündemden çıkarılmıştır.
Nükleer program ve yaptırımlar masada olacak
Taslağa göre nihai görüşmelerin ana gündemini İran’ın nükleer faaliyetleri, zenginleştirilmiş uranyumun geleceği, ekonomik yaptırımlar ve yeniden yapılanma süreci oluşturacak.
Buna karşılık İran’ın füze programı ve bölgedeki müttefik gruplara verdiği desteğin müzakere kapsamı dışında tutulduğu belirtildi.
