ABD’li gazeteci Eli Clifton ile siyaset bilimci Ian Lustick, yayımladıkları kitapta İsrail yanlısı lobinin ABD siyasetindeki etkisini ele aldı. Yazarlar, seçim finansmanından Kongre’ye, askeri yardımlardan üniversitelere kadar uzanan geniş bir nüfuz alanına dikkat çekti.
ABD’li araştırmacı gazeteci Eli Clifton ile Pennsylvania Üniversitesi emekli profesörü Ian Lustick, ağustos ayında yayımlanan “İsrail Lobisi: Yabancı Bir Gücün Pençesindeki Amerika” adlı kitaplarında İsrail lobisinin Washington’daki rolünü inceledi.
Yazarlar, lobinin ABD’nin dış politika kararları üzerinde etkili olduğunu savunurken bunun ülkeye siyasi, mali ve güvenlik açısından maliyetler getirdiğini ileri sürdü.
Kitapta “İsrail lobisi” kavramı, İsrail’in çıkarlarına uygun ABD politikalarını savunan farklı örgüt, grup ve bireyleri kapsayacak şekilde tanımlandı. Yazarlar ayrıca lobinin Amerikan Yahudilerinin tamamıyla özdeşleştirilmesine karşı çıktı.
ABD’NİN İSRAİL’E YARDIMLARI MERCEK ALTINDA
Kitapta İsrail’in 1970’lerden bu yana ABD yardımlarından en fazla pay alan ülkelerden biri olduğu belirtildi.
Yazarların aktardığı verilere göre ABD, 1948-2024 döneminde İsrail’e enflasyona göre düzeltilmiş 300 milyar doları aşan kredi ve hibe sağladı. Aynı hesaplamada Mısır’a verilen yardımın 179 milyar dolar olduğu kaydedildi.
Kitapta ayrıca 7 Ekim 2023 sonrasında ABD’nin İsrail’e en az 16,3 milyar dolarlık askeri yardım sağladığı ifade edildi.
AIPAC’IN SEÇİM HARCAMALARINA DİKKAT ÇEKTİLER
Clifton ve Lustick, İsrail lobisini ABD tarihindeki en etkili dış politika lobilerinden biri olarak değerlendirirken Amerikan-İsrail Kamu İşleri Komitesini (AIPAC) de ele aldı.
Kitapta AIPAC’a bağlı grupların 2024’te Temsilciler Meclisi ve Senato seçimlerinde 45 milyon dolar harcadığı belirtildi. Bu harcamaların önemli bölümünün Gazze’de ateşkes çağrısında bulunan Demokrat Temsilciler Cori Bush ve Jamaal Bowman’ı hedef alan kampanyalara yönlendirildiği aktarıldı.
NETANYAHU’NUN KONGRE KONUŞMASINI ÖRNEK GÖSTERDİLER
Yazarlar, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun ABD Kongresindeki konuşmasını da lobinin Washington’daki etkisini değerlendirirken örnek olarak kullandı.
Kitaba göre Netanyahu’nun 2024’te yaptığı Kongre konuşması 74 kez alkışla kesildi ve bunların 53’ü ayakta alkış şeklinde gerçekleşti.
Yazarlar ayrıca Netanyahu’nun 2001’de İsrailli sağcı aktivistlerle yaptığı görüşmede ABD hakkında söylediğini aktardıkları, “Amerika'nın ne olduğunu biliyorum. Amerika, çok kolayca harekete geçirebileceğiniz, doğru yöne yönlendirebileceğiniz bir şeydir. Önünüze çıkmayacaklar.” sözlerine kitapta yer verdi.
9 BAĞIŞÇININ SİYASİ BAĞIŞLARI 1,7 MİLYAR DOLARI AŞTI
Kitapta ABD’de seçim finansmanına ilişkin değerlendirmeler de bulunuyor.
Yazarların aktardığı verilere göre İsrail’e desteğini açıkça ifade eden 9 bağışçının 2012’den bu yana açıkladığı siyasi bağışların toplamı 1,7 milyar doların üzerine çıktı. Sheldon ve Miriam Adelson çiftinin yaklaşık 700 milyon dolarlık bağışla listenin başında bulunduğu belirtildi.
ANTİSEMİTİZM TARTIŞMALARI VE ÜNİVERSİTELERİ ELE ALDILAR
Clifton ve Lustick, Uluslararası Holokost Anma İttifakının antisemitizm tanımını da kitaplarında değerlendirdi.
Yazarlar, söz konusu tanımın İsrail’e yönelik eleştirileri sınırlandırmak ve ifade özgürlüğünü kısıtlamak amacıyla kullanılabileceğini savundu.
Kitapta Trump yönetiminin 2025’in ilk 9 ayında üniversitelere yönelik 60’tan fazla antisemitizm soruşturması başlattığı, ilk dört ayda yükseköğretim kurumlarından yaklaşık 11 milyar dolarlık kaynağın kesildiği aktarıldı.
Columbia Üniversitesindeki Filistin destekçisi protestoların liderlerinden Mahmud Halil’in ICE tarafından gözaltına alınması da kitapta ele alınan örneklerden biri oldu.
MAVİ MARMARA SONRASI BDS HAREKETİNİ İNCELEDİLER
Kitapta Mavi Marmara saldırısının ardından Boykot, Tecrit ve Yaptırımlar (BDS) hareketinin uluslararası alanda daha fazla destek kazandığı değerlendirmesine yer verildi.
Yazarların aktardığına göre ABD’de 2015’in sonundan 2025’in ortasına kadar 35 eyalet BDS karşıtı yasa çıkardı.
İsrail hükümetinin BDS ile mücadele için bütçe ayırdığı ve güvenlik servislerinin de sürece dahil olduğu kitapta ileri sürülen iddialar arasında yer aldı.
İRAN SAVAŞINDA İSRAİL’İN ROLÜNE İLİŞKİN İDDİA
Yazarlar, ABD Başkanı Donald Trump’ın Şubat 2026’da İran’la savaş başlatma kararını da değerlendirdi.
Kitapta, “Haziran 2025'teki İran saldırısı da 2026'daki savaş da İsrail ve uzun süredir görevde olan Başbakan Binyamin Netanyahu tarafından ortaya atıldı, planlandı ve ısrarla talep edildi.” değerlendirmesine yer verildi.
Savaşın günlük maliyetinin Mart 2026’nın başında 1 milyar dolar olarak tahmin edildiği de aktarıldı.
ABD KAMUOYUNDAKİ DEĞİŞİME DİKKAT ÇEKTİLER
Kitapta ABD kamuoyunun İsrail’e yaklaşımına ilişkin anket sonuçlarına da yer verildi.
Ekim 2025 tarihli ankete göre Amerikalıların yüzde 41’inin İsrail’e yapılan askeri yardımın azaltılmasını istediği aktarıldı. Mevcut seviyenin korunmasını isteyenlerin oranı yüzde 24, yardımın artırılmasını isteyenlerin oranı ise yüzde 13 olarak verildi.
Pew Araştırma Merkezinin aynı ay yayımladığı ankette Amerikalıların yüzde 59’unun İsrail hükümetine olumsuz baktığı bilgisi de kitapta yer aldı.
Clifton ve Lustick, ABD kamuoyunda yaşandığını belirttikleri bu değişimin İsrail lobisinin etkisini sürdürmesini zorlaştırdığı değerlendirmesinde bulundu.
