ABD, Danimarka ve Grönland, Arktik ve Kuzey Atlantik'teki güvenliği güçlendirmeyi amaçlayan anlaşmayı New York'ta imzaladı. Anlaşma, ABD'nin Grönland'daki askeri varlığını genişletmesine, iki yeni askeri üs kurmasına ve mevcut Pituffik Uzay Üssü'ndeki faaliyetlerini artırmasına imkan tanıyor.
ANLAŞMA NEW YORK'TA İMZALANDI
ABD Başkanı Donald Trump, Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen ve Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen, Birleşmiş Milletler 81. Genel Kurulu kapsamında New York'ta bir araya geldi.
Üç lider, Arktik ve Kuzey Atlantik bölgesindeki güvenliğin güçlendirilmesini amaçlayan anlaşmaya BM binasında imza attı. Anlaşmanın yürürlüğe girmesi için Danimarka ve Grönland parlamentolarındaki onay süreçlerinin tamamlanması gerekiyor.
İKİ YENİ ASKERİ ÜS KURULACAK
Anlaşmanın açıklanan ayrıntılarına göre ABD, Grönland'ın güneyindeki Narsarsuaq ile doğu kıyısındaki Mestersvig'de iki yeni askeri üs kurabilecek.
ABD ayrıca adanın kuzeybatısındaki Pituffik Uzay Üssü'ndeki faaliyetlerini modernize ederek genişletebilecek. Pituffik, halihazırda ABD'nin Grönland'daki aktif askeri üssü konumunda bulunuyor.
ABD'YE GENİŞ ASKERİ ERİŞİM
Yeni anlaşma ABD'nin Grönland'daki askeri hareket alanını da genişletiyor. ABD'ye ait uçak ve gemilere Grönland genelinde uçuş, iniş ve deniz erişimiyle ilgili haklar tanınıyor.
Anlaşmada Grönland'a gönderilecek ABD askerlerinin sayısı veya yeni üslerin ne zaman faaliyete geçeceğine ilişkin kesin bir takvim ise bulunmuyor.
NATO ÜYESİ OLMAYAN ÜLKELERE SINIRLAMA
Anlaşmanın dikkat çeken maddelerinden biri de üçüncü ülkelerin Grönland'daki askeri varlığına ilişkin oldu.
NATO üyesi olmayan ülkelerin tarafların ortak kararı olmadan Grönland'da sürekli askeri varlık bulundurmasına veya askeri tesis oluşturmasına izin verilmeyecek.
Anlaşmada ekonomik güvenliğe ilişkin hükümler de bulunuyor. NATO üyeleri, NATO ortakları veya Avrupa Birliği dışındaki ülkelerden yatırımcıların Grönland'daki hassas sektörlerde kontrol ya da önemli ölçüde nüfuz sahibi olmasının engellenmesi öngörülüyor.
GRÖNLAND'IN STATÜSÜ KORUNUYOR
Anlaşma, Danimarka Krallığı'nın egemenliği ve toprak bütünlüğü ile Grönland halkının kendi kaderini tayin hakkını tanıyor. Danimarka Başbakanı Frederiksen de anlaşmanın Grönland, Danimarka, ABD, NATO ve Avrupa'nın güvenliği açısından önem taşıdığını belirtti.
Grönland Başbakanı Nielsen ise anlaşmanın Grönland'ın doğrudan taraf olduğu bir düzenleme olduğuna dikkati çekerek güvenlik konusunda ülkesinin masada bulunmasının önemini vurguladı.
ANLAŞMANIN BİTİŞ TARİHİ YOK
Yeni güvenlik anlaşmasında belirlenmiş bir sona erme tarihi bulunmuyor. Düzenleme ancak tarafların ortak mutabakatıyla değiştirilebilecek.
Grönland'ın gelecekte bağımsızlığını kazanması halinde de anlaşmanın devam etmesine yönelik hükümler bulunuyor. Böyle bir durumda Grönland'ın NATO içerisinde kalmasının sağlanması öngörülüyor.
1951 TARİHLİ ANLAŞMANIN ÜZERİNE İNŞA EDİLDİ
Yeni düzenleme, ABD ile Danimarka arasında Grönland'ın savunmasına ilişkin 1951 tarihli anlaşmanın üzerine inşa edildi.
ABD'nin Grönland'daki askeri varlığı uzun yıllara dayanırken yeni anlaşmayla Narsarsuaq ve Mestersvig'deki üslerin yanı sıra Pituffik'teki mevcut faaliyetlerin genişletilmesi planlanıyor.
