Dünya enerji ticaretinin en kritik geçiş noktalarından Hürmüz Boğazı’ndaki kriz devam ediyor. İran ile Umman, ticari gemilerin güvenli geçişine yönelik yeni bir güzergâh konusunda anlaşmaya yaklaşırken Tahran, bunun boğazın tamamen açılması anlamına gelmeyeceğini bildirdi.
İran yönetimi, Hürmüz üzerindeki kısıtlamaların tamamen kaldırılmasını ABD ile yürütülen daha geniş kapsamlı müzakerelerde taleplerinin karşılanmasına bağlıyor.
ABD Başkanı Donald Trump ise İran’ın Washington’dan tazminat talep etmesine karşılık, ABD’nin de İran’dan geçmişteki eylemleri nedeniyle tazminat isteyebileceğini söyledi.
İRAN İLE UMMAN YENİ GEÇİŞ ROTASINI GÖRÜŞÜYOR
İran ile Umman arasında yürütülen diplomatik temaslarda, Basra Körfezi’ne giriş yapacak ticari gemilerin güvenli şekilde geçişini sağlayacak yeni bir güzergâh üzerinde ilerleme sağlandığı bildirildi.
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, Umman ile görüşmelerin olumlu şekilde devam ettiğini ancak üzerinde çalışılan düzenlemenin Hürmüz Boğazı’nın tamamen açılmasından ayrı değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Gündemdeki plana göre Basra Körfezi’ne giriş yapacak gemiler için yeni bir geçiş düzeni oluşturulması öngörülüyor. İran’ın kendi kıyılarına yakın bölümde daha fazla kontrol sahibi olabileceği bir model üzerinde durulduğu belirtiliyor.
ABD ise İran’ın stratejik su yolu üzerinde geniş kontrol sahibi olacağı bir düzenlemeye daha önce karşı çıkmıştı.
TAHRAN HÜRMÜZ’ÜN TAM AÇILMASI İÇİN ŞART KOŞUYOR
İran yönetimi, Umman ile varılabilecek teknik bir anlaşmanın Hürmüz Boğazı’nın tamamen açılması için tek başına yeterli olmadığını vurguluyor.
Tahran, boğaz üzerindeki kısıtlamaların kaldırılmasını Washington ile yürütülen daha kapsamlı müzakerelerde İran’ın taleplerinin karşılanmasıyla ilişkilendiriyor.
İran’ın talepleri arasında ABD yaptırımlarının kaldırılması ve bazı İran varlıklarına yönelik kısıtlamaların sona erdirilmesi de bulunuyor. Güncel gelişmelerde Tahran’ın ABD’den geçmişteki askeri eylemler nedeniyle hesap sorulmasını ve tazminat talebini gündeme getirdiği belirtiliyor.
Bu durum, İran ile Umman arasındaki teknik müzakerelerde ilerleme sağlansa bile Hürmüz Boğazı’nın tamamen normal işleyişine dönmesinin Washington-Tahran hattındaki siyasi anlaşmaya bağlı kalacağını gösteriyor.
TRUMP’TAN İRAN’A KARŞI TAZMİNAT TALEBİ
ABD Başkanı Donald Trump ise İran’ın tazminat taleplerine karşılık Washington’ın da benzer bir talepte bulunabileceğini söyledi.
Trump, yaklaşık 50 yıllık dönemde İran’ın sorumlu olduğunu savunduğu eylemler nedeniyle ABD’nin tazminat talep edebileceğini belirtti.
Böylece Hürmüz pazarlığında boğazın açılması, yaptırımlar ve güvenlik şartlarının yanı sıra karşılıklı ekonomik talepler de yeni bir anlaşmazlık başlığı haline geldi.
İran ile Umman arasında bulunan Hürmüz Boğazı, Basra Körfezi’ni Umman Körfezi ve Hint Okyanusu’na bağlıyor. Körfez ülkelerinin petrol ve doğal gaz ihracatı açısından kritik önem taşıyan boğazdaki gelişmeler, enerji fiyatlarından küresel ticarete kadar geniş bir alanı doğrudan etkiliyor.
İran ile Umman arasındaki teknik görüşmelerde ilerleme sağlansa da Washington ile Tahran’ın karşılıklı şartları nedeniyle Hürmüz Boğazı’nın tamamen açılmasına ilişkin siyasi düğüm henüz çözülmüş değil.
