İran Dışişleri Bakanlığı ve Müzakere Heyeti Sözcüsü İsmail Bekayi, ABD ile yürütülen mutabakat sürecinin ardından serbest bırakılması gündeme gelen dondurulmuş varlıklara ilişkin açıklama yaptı. Bekayi, söz konusu varlıkların belirli ürünlerin alımıyla sınırlandırılacağı yönündeki iddialara yanıt verdi.
KISITLAMA OLMADIĞINI SÖYLEDİ
Bekayi, İran’ın dondurulmuş varlıklarının kullanımına ilişkin herhangi bir sınırlama bulunmadığını belirtti. İranlı Sözcü, varlıkların ülkenin çıkarları doğrultusunda değerlendirileceğini ifade ederek, “Dondurulmuş varlıklarla ilgili bir sınırlama söz konusu değil. Ülkenin faydasına nasıl olursa o yönde kullanılacak.” dedi.
MUTABAKAT ZAPTI GÖRÜŞMELERİ İSVİÇRE’DE YAPILDI
İran ile ABD arasında Katar ve Pakistan arabuluculuğunda İsviçre’nin Bürgenstock bölgesinde yapılan görüşmelerde, tarafların imzaladığı mutabakat zaptının uygulanmasına ilişkin teknik başlıklar ele alındı. Görüşmelerin ilk aşamasında siyasi denetim mekanizması ve teknik müzakere süreci üzerinde duruldu.
60 GÜNLÜK YOL HARİTASI HEDEFLENİYOR
Arabulucu ülkelerin açıklamasına göre taraflar, nihai anlaşmaya 60 gün içinde ulaşılmasını hedefleyen bir yol haritası üzerinde uzlaştı. Bu süreçte başmüzakerecilerin düzenli olarak üst düzey komiteye rapor sunması ve çalışma gruplarının teknik başlıklarda müzakere yürütmesi bekleniyor.
ÇALIŞMA GRUPLARI KURULACAK
Mutabakat kapsamında nükleer konular, yaptırımlar, izleme ve uyuşmazlık çözümü başlıklarında çalışma grupları kurulması kararlaştırıldı. Bu grupların, mutabakat zaptının uygulanmasına yönelik teknik mekanizmaları netleştirmesi planlanıyor.
HÜRMÜZ BOĞAZI İÇİN İLETİŞİM HATTI
Görüşmelerde Hürmüz Boğazı’nda ticari gemilerin güvenli geçişi için taraflar arasında bir iletişim hattı kurulması da gündeme geldi. Bu hattın, müzakereler devam ederken yanlış anlaşılmaları ve olası gerilimleri önlemeyi amaçladığı belirtildi.
LÜBNAN BAŞLIĞI DA MASADAYDI
Mutabakat sürecinde Lübnan’daki askeri gerilimin azaltılması için de ayrı bir mekanizma oluşturulması kararlaştırıldı. Buna göre taraflar, arabulucu ülkelerin kolaylaştırıcılığında Lübnan’ı da içeren bir gerilimi azaltma hücresi kurulması üzerinde anlaştı.
UAEA DENETİMLERİNE İLİŞKİN AYRIMLI MESAJ
Bekayi, İsviçre’deki görüşmelerde Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı Başkanı Rafael Mariano Grossi ile bir araya gelmediklerini söyledi. İranlı Sözcü, ABD-İsrail saldırılarında zarar gören nükleer tesislerde UAEA denetimi başlatılmasına yönelik bir program bulunmadığını belirtti.
ABD VE İRAN AÇIKLAMALARI FARKLILAŞTI
ABD tarafı, müzakereler kapsamında İran’ın nükleer denetimlere yönelik bazı adımlar atacağını savunurken, Tahran yönetimi yeni bir nükleer taviz verildiği iddialarını kabul etmiyor. Bu nedenle UAEA denetimleri başlığında tarafların açıklamaları arasında farklılık bulunduğu görülüyor.
FÜZE PROGRAMI MÜZAKERE DIŞI
Bekayi, İran’ın savunma kapasitesi ve füze programının görüşmelerde ele alınmadığını söyledi. İranlı Sözcü, bu başlıkların hiçbir şekilde müzakere konusu yapılmayacağını vurguladı.
YAPTIRIMLARIN KALDIRILMASI ŞARTI
Bekayi, nükleer meseleler ve yaptırımların kaldırılması konusunda ilerleme sağlanabilmesi için mutabakat zaptındaki yükümlülüklerin yerine getirilmesi gerektiğini belirtti. İran’ın, ABD’nin yükümlülüklerini yerine getirmemesi hâlinde tek taraflı adım atmayacağı mesajı verildi.
VARLIKLAR ÜLKE YARARINA KULLANILACAK
Dondurulmuş varlıkların serbest bırakılması, İran ekonomisi açısından müzakere sürecinin en kritik başlıklarından biri olarak öne çıkıyor. Bekayi’nin açıklamalarına göre Tahran yönetimi, söz konusu kaynakları belirli bir ürün grubuyla sınırlı görmüyor ve ülke yararına olacak alanlarda kullanmayı planlıyor.
