Litvanya Cumhurbaşkanı Gitanas Nauseda, ABD'nin New York kentinde düzenlenen Birleşmiş Milletler (BM) 81. Genel Kurulu'nda konuştu. Litvanya Cumhurbaşkanlığından yapılan açıklamaya göre Nauseda, konuşmasında Ukrayna'daki savaş, İran'ın bölgedeki faaliyetleri, Gazze'deki durum ve yapay zekanın oluşturduğu küresel sorunlara değindi.
RUSYA FİİLEN SAVAŞI ZATEN KAYBETTİ
Rusya'nın Ukrayna'ya karşı savaşını dünya düzenine yönelik en büyük tehdit olarak nitelendiren Nauseda, Şubat 2022'de başlayan savaşın Birinci Dünya Savaşı'ndan daha uzun sürdüğüne dikkati çekti. Nauseda, Rusya'nın son bir yılda Ukrayna topraklarının yüzde 0,3'ünü ele geçirdiğini, bunun 400 binden fazla Rus askerinin öldürülmesi ve yaralanması pahasına gerçekleştiğini ifade etti.
Ukrayna'nın bağımsız bir devlet olarak varlığını sürdürdüğünü belirten Nauseda, Ukrayna dili, kültürü ve ulusal kimliğinin yaşamaya ve gelişmeye devam ettiğini söyledi. Nauseda, “Rusya fiilen savaşı zaten kaybetti.” değerlendirmesinde bulundu. Rusya yönetiminin yenilgiyi kabul etmediğini savunan Nauseda, bunun uluslararası hukuk kapsamında hesap verebilirlik ve kendi halkından gelebilecek olası tepkilere yönelik korkudan kaynaklandığını ileri sürdü.
KABA GÜCÜN ULUSLARARASI HUKUKA ÜSTÜN GELMESİNE İZİN VEREMEYİZ
Nauseda, “Kaba gücün uluslararası hukuka üstün gelmesine izin veremeyiz.” ifadelerini kullandı. Rusya'nın hedeflerinin küresel gıda güvenliğini zayıflattığını ve gıda fiyatlarını artırdığını savunan Nauseda, Avrupa, Afrika ve Asya'daki ülkelerin bu tehdidin dışında olduklarını düşünmemeleri gerektiğini söyledi. Litvanya hava sahasının son aylarda çok sayıda insansız hava aracı tarafından ihlal edildiğini belirten Nauseda, Rusya'nın hibrit saldırı, dezenformasyon ve sabotaj girişimlerini artırdığını ifade etti.
HÜRMÜZ BOĞAZI MESAJI
İran'ın son aylarda komşu ülkelere yönelik saldırılarını sürdürdüğünü ve Hürmüz Boğazı'ndaki seyrüsefer özgürlüğünü engellediğini belirten Nauseda, bu durumun bölgesel ve uluslararası barış ile güvenlik açısından ciddi tehdit oluşturduğunu söyledi. Nauseda, Litvanya'nın Hürmüz Boğazı'ndaki uluslararası deniz misyonlarına mayın temizleme kapasitesiyle katkıda bulunacağını açıkladı.
GAZZE'DE İKİ DEVLETLİ ÇÖZÜM VURGUSU
Gazze'deki gelişmelere de değinen Nauseda, ateşkesin sürdürülmesi ve güçlendirilmesi için yürütülen uluslararası çabaları desteklediklerini bildirdi. Nauseda, iki devletli çözümün kapsamlı, adil ve kalıcı barışa ulaşmanın tek yolu olmaya devam ettiğini belirtti. Güvenilir bir siyasi süreçle bağdaşmayan yeni adımlardan kaçınılmasının kritik önem taşıdığını ifade etti.
YAPAY ZEKA İÇİN ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ÇAĞRISI
Nauseda, yapay zekanın beraberinde getirdiği hukuki, etik ve stratejik sorunların çözümü için uluslararası topluma birlik çağrısı yaptı. Yapay zekanın insan onuruna, sürdürülebilir kalkınmaya ve uluslararası güvenliğe hizmet etmesi gerektiğini belirten Nauseda, teknolojinin yeni bir eşitsizlik, manipülasyon veya çatışma aracına dönüşmemesi gerektiğini söyledi. Nauseda, BM'nin güvenilirliğinin saldırganlık, yasa dışı ilhak, zorla sınır dışı etme ve insanlığa karşı suçlara kararlı şekilde karşılık verme kapasitesinin yanı sıra yapay zekanın gelişimine yönelik küresel yanıtı koordine edebilmesine bağlı olduğunu ifade etti.
