Almanya’nın Saksonya eyaletine bağlı Heidenau kentinde, Nazi döneminde zulme uğrayan, sürgün edilen veya öldürülen kişilerin anısını yaşatmak amacıyla kullanılan “Stolperstein” uygulamasıyla ilgili yeni bir karar alındı. Heidenau Belediye Meclisi, kamuya açık cadde ve kaldırımlara yeni pirinç kaplamalı “Stolperstein”, diğer adıyla “tökezleme-anma taşları” yerleştirilmesinin önünü kapattı.
AFD VE CDU ÜYELERİNDEN ORTAK ÖNERGE
Kararın temelini, Almanya için Alternatif (AfD) ve Hristiyan Demokrat Birlik (CDU) partilerinin üyeleri tarafından sunulan önerge oluşturdu. Önergede, çok sayıda vatandaşın, mağdur yakınının ve sivil toplum girişiminin Nazi döneminin kurbanlarını anmak için kaldırımlara pirinç levhalar yerleştirilmesini uygun bulmadığı belirtildi.
Önergeyi hazırlayanlar, kurbanların isimlerinin zeminde bulunmasını ve insanların bu isimlerin üzerinden yürümesini uygun bir anma yöntemi olarak görmediklerini ifade etti. Yeni Stolperstein taşlarının yerine anma etkinliklerinin ağırlıklı olarak kentin mezarlığında gerçekleştirilmesi öngörüldü.
ULUSLARARASI AUSCHWITZ KOMİTESİNDEN TEPKİ
Belediye Meclisinin kararı bazı kuruluşların tepkisini çekti. Uluslararası Auschwitz Komitesi, kararı sert şekilde eleştirerek bunun Nazi döneminin kurbanlarını yeniden kentin dışına çıkarma girişimi olduğu değerlendirmesinde bulundu. Komite ayrıca CDU’lu belediye meclisi üyelerinin AfD ile birlikte hareket etmesini eleştirdi.
SON DERECE KAYGI VERİCİ
Stolperstein Vakfı yöneticisi Katja Demnig de CDU’nun önergeye destek vermesini “son derece kaygı verici” olarak nitelendirdi. Demnig, Heidenau’da alınan kararın Stolperstein projesi açısından olağan dışı bir gelişme olduğunu ifade etti.
STOLPERSTEIN NEDİR?
Stolperstein projesi, sanatçı Gunter Demnig tarafından 1990’lı yıllarda başlatıldı. Proje kapsamında Nazi döneminde zulme uğrayan, sürgün edilen veya öldürülen kişilerin yaşadıkları ya da çalıştıkları yerlerin önüne 10 santimetreye 10 santimetre büyüklüğünde pirinç levhalar yerleştiriliyor.
“Tökezleme taşları” olarak adlandırılan levhaların üzerinde kişilerin isimlerinin yanı sıra doğum bilgileri ve Nazi döneminde yaşadıklarına ilişkin bilgiler bulunuyor. Uygulama Almanya’nın yanı sıra birçok Avrupa ülkesinde de kullanılıyor. Almanya genelinde yaklaşık 117 bin Stolperstein bulunurken, taşlar yaklaşık 1900 kent ve belediyede yer alıyor.
