Türkiye Psikiyatri Derneği, eylül ayının sonunda kamuoyuna yansıyan ve 450 binden fazla kişinin birikimini doğrudan etkilediği belirtilen fon krizinin ruh sağlığı üzerindeki sonuçlarına dikkat çekti. Dernek, maddi kayıpların yalnızca ekonomik sorunlara yol açmadığını, bireylerin güven duygusunu, aile ilişkilerini ve geleceğe yönelik beklentilerini de etkileyebileceğini belirtti. Açıklamada, mağdurlara psikososyal destek sağlanması ve kamuoyunun suçlayıcı ifadelerden kaçınması istendi.
Türkiye Psikiyatri Derneği Merkez Yönetim Kurulu, "Kitlesel Finansal Kriz ve Toplum Ruh Sağlığı" başlıklı yazılı açıklama yayımladı. Dernek, resmî verilere göre 450 bini aşkın kişinin doğrudan etkilendiği fon krizinin, aileler ve yakın çevreler de dikkate alındığında çok daha geniş bir kesimi ilgilendirdiğini vurguladı.
FİNANSAL KAYIPLAR RUH SAĞLIĞINI DA ETKİLEYEBİLİR
Açıklamada, birikimlerini veya geleceğe yönelik maddi güvencelerini kaybeden kişilerde kaygı, öfke, çaresizlik, uykusuzluk, suçluluk ve umutsuzluk gibi duyguların ortaya çıkabileceği belirtildi.
Bu tepkilerin önemli bölümünün yaşanan kayıp karşısında anlaşılabilir olduğu ifade edildi.
Dernek, maddi kayıpların neden olduğu ruhsal sorunların yalnızca psikiyatrik tanılar ve ilaç tedavileri üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğine dikkat çekti.
Sorunun ekonomik ve toplumsal boyutunun da ele alınması gerektiği vurgulanarak bireylerin yanı sıra ailelerini ve sosyal çevrelerini kapsayan destek mekanizmalarının önemine işaret edildi.
ÇOCUKLARDA DAVRANIŞ DEĞİŞİKLİKLERİ GÖRÜLEBİLİR
Türkiye Psikiyatri Derneği, finansal krizlerin etkilerinin yetişkinlerle sınırlı kalmadığını belirtti.
Ebeveynlerin yaşadığı maddi kayıplar ve geleceğe ilişkin belirsizliklerin çocukların ruhsal durumunu da etkileyebileceği ifade edildi.
Açıklamada, bu süreçte çocuklarda içe kapanma, davranış değişiklikleri, okul başarısında düşüş ve güven duygusunda zedelenme görülebileceği kaydedildi.
Bu nedenle sağlanacak ruh sağlığı hizmetlerinin çocukların gelişimsel ihtiyaçlarını ve aile bütünlüğünü gözetmesi gerektiği belirtildi.
MAĞDURLARI SUÇLAYAN İFADELERE KARŞI UYARI
Dernek, finansal kayıp yaşayan kişilere yönelik suçlayıcı ve küçümseyici söylemlerin ruhsal sorunları ağırlaştırabileceğine dikkat çekti.
Açıklamada, mağdurların açgözlülük veya kolay para kazanma isteğiyle hareket etmiş kişiler olarak gösterilmesinin utanç, dışlanma ve yalnızlaşma duygularını artırabileceği belirtildi.
Bu yaklaşımın kişilerin yardım aramasını da zorlaştırabileceği ifade edildi.
Dernek, mağdurların büyük bölümünün birikimlerini enflasyona karşı korumaya çalışan orta ve düşük gelirli yurttaşlardan oluştuğunu belirterek yaşananların bireysel hatalara indirgenmemesi gerektiğini vurguladı.
KAMUSAL GÜVENCE VE ŞEFFAF BİLGİLENDİRME ÇAĞRISI
Türkiye Psikiyatri Derneği, ekonomik güçlüklerle ruh sağlığı arasındaki ilişkiye yönelik bilimsel araştırmalara da işaret etti.
Geniş kitleleri aynı anda etkileyen ani finansal kayıpların ruhsal etkilerinin daha ağır olabileceği belirtildi.
Açıklamada, toplum ruh sağlığını korumak için kamusal güvencenin güçlendirilmesi, sosyal desteklerin artırılması ve belirsizliklerin azaltılması gerektiği ifade edildi.
Mağdurların hakları ve başvuru yolları konusunda açık, güvenilir ve düzenli biçimde bilgilendirilmesi istendi.
OKULLARA VE SAĞLIK KURULUŞLARINA DESTEK ÇAĞRISI
Dernek, krizden etkilenen vatandaşlara yönelik ruh sağlığı hizmetlerinin önceliklendirilmesini önerdi.
Çocuk, ergen ve yetişkin psikiyatrisi birimlerinde görüşme sürelerinin, ekonomik kayıpların yol açtığı psikososyal sorunları kapsamlı biçimde değerlendirmeye uygun şekilde düzenlenmesi gerektiği kaydedildi.
Öğretmenler ve okul rehberlik servislerinin de aileleri krizden etkilenen öğrencilerdeki değişikliklere karşı bilgilendirilmesi istendi.
Öğrencilerin devamsızlık, öfke patlamaları veya içe kapanma gibi davranışlarının cezalandırıcı değil, destekleyici bir yaklaşımla ele alınması gerektiği vurgulandı.
MEDYAYA SORUMLU HABERCİLİK ÇAĞRISI
Türkiye Psikiyatri Derneği, medya kuruluşları ve sosyal medya içerik üreticilerine de çağrıda bulundu.
Finansal kayıp yaşayan kişileri suçlayan veya küçük düşüren ifadelerden kaçınılması istendi.
İntihar ve şiddet olaylarına ilişkin haberlerde doğrulanmamış neden-sonuç ilişkileri kurulmaması, olayların dramatize edilmemesi ve yardım kanallarının görünür kılınması gerektiği belirtildi.
Ayrıca mağdurların deneyimlerini paylaşabilecekleri dayanışma mekanizmalarının desteklenmesi ve krizin toplum ruh sağlığı üzerindeki orta ve uzun vadeli etkilerini incelemek amacıyla bağımsız bir izleme çalışması başlatılması önerildi.
TÜRKİYE PSİKİYATRİ DERNEĞİNDEN İŞ BİRLİĞİ MESAJI
Türkiye Psikiyatri Derneği Merkez Yönetim Kurulu, finansal krizlerin yalnızca ekonomik göstergeler üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini vurguladı.
Açıklamada, maddi kayıpların insanların ruhsal bütünlüğünü ve toplumsal huzuru da ilgilendirdiği ifade edildi.
Dernek, krizden etkilenen kişilerin yalnızlaştırılmaması gerektiğini belirterek ruh sağlığını korumaya yönelik önerilerin hayata geçirilmesi için ilgili kurumlarla iş birliğine hazır olduğunu duyurdu.
