Rusya'nın Ukrayna savaşını sona erdirmek için yürütülen görüşmelerde Avrupa'nın güvenlik düzenini yeniden şekillendirecek talepler sunduğu iddia edildi. Alman Bild gazetesine göre Moskova, Finlandiya'nın NATO'dan ayrılmasını, Baltık ülkelerinde ittifaka ait askeri üslerin yasaklanmasını ve Ukrayna'nın NATO dışında kalmasını istiyor. Ancak Kremlin, Finlandiya'nın ittifaktan çıkmasının talep edildiği haberini reddetti.
RUSYA'NIN NATO TALEPLERİ GÜNDEMDE
ABD arabuluculuğunda 10-11 Kasım'da Abu Dabi'de yapılan Rusya-Ukrayna görüşmelerinin ardından Avrupa'nın gelecekteki güvenlik düzenine ilişkin tartışmalar yeniden gündeme geldi.
Alman Bild gazetesinin 13 Kasım'da yayımladığı haberde, Rus temsilcilerin Finlandiya'nın NATO üyeliğinden ayrılmasını, Estonya, Letonya ve Litvanya'da NATO üslerinin bulunmamasını istediği öne sürüldü. Ukrayna'nın da kalıcı tarafsızlık statüsünü kabul ederek ittifaka katılmamasının talep edildiği belirtildi.
Rusya'nın hâlen kontrol ettiği Ukrayna topraklarını elinde tutmak ve Donbas bölgesinin tamamını almak istediği iddiası da haberde yer aldı. Buna göre Ukrayna'nın Donetsk ve Luhansk bölgelerinde kontrolünde kalan alanlardan çekilmesi öngörülüyor.
Öneriler arasında Odesa ve Mıkolayiv limanlarının askerden arındırılması ile Moldova'nın Transdinyester ve Gagauzya'yı içeren federal bir yapıya dönüştürülmesi de bulunuyor. Moskova'nın bunun karşılığında Belarus'taki nükleer silahlarını geri çekmeyi ve ülkeye orta menzilli füze konuşlandırmamayı önerdiği aktarıldı.
Ancak söz konusu maddeler gayriresmî görüşmelere dayandırılıyor. Vladimir Putin'in bu önerileri onaylayıp onaylamadığı bilinmiyor.
KREMLİN'DEN FİNLANDİYA İDDİASINA YALANLAMA
Bild'in haberinin ardından Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, 13 Kasım'da yaptığı açıklamada Finlandiya'nın NATO'dan ayrılmasının istendiği iddiasını reddetti.
Peskov, böyle bir şartın ileri sürülmediğini ve konunun görüşmelerde ele alınmadığını belirtti.
Finlandiya Savunma Bakanı Antti Häkkänen ise ülkesinin NATO üyeliğinin pazarlık konusu yapılamayacağını vurguladı. Häkkänen, Avrupa'daki NATO ülkelerinin Rusya'nın çıkarları doğrultusunda kendi savunma faaliyetlerini sınırlandırmasının kabul edilemeyeceğini ifade etti.
Rusya'nın NATO'nun doğuya genişlemesine yönelik itirazları ise devam ediyor. Moskova, Avrupa'daki askerî faaliyetlerin sınırlandırılmasını ve yeni bir güvenlik düzeni oluşturulmasını istiyor.
MOSKOVA AVRUPA'DA YENİ GÜVENLİK DÜZENİ İSTİYOR
Reuters'ın 10 Kasım'da Rus müzakere heyetinden bir kaynağa dayandırdığı habere göre Moskova, Ukrayna savaşına ilişkin görüşmelerin Avrupa'nın tamamını kapsayan güvenlik düzenini de içermesi gerektiğini savunuyor.
Rus tarafı, savaşın sona erdirilmesini daha geniş kapsamlı güvenlik anlaşmasının bir parçası olarak değerlendiriyor. ABD yönetimi ise Ukrayna'da kalıcı barış sağlanması ve savaş sonrasına yönelik güvenlik garantileri oluşturulması üzerinde çalışıyor.
Axios'un 11 Kasım tarihli haberine göre Washington, Rusya'dan Avrupa ile gelecekte yapılabilecek güvenlik anlaşmasına ilişkin yeni bir öneri hazırlamasını istedi.
ABD'nin özel temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner, diplomatik temaslar kapsamında Rusya ve Ukrayna taraflarıyla görüşmeler gerçekleştirdi.
AVRUPA VE UKRAYNA'DAN GÜVENLİK VURGUSU
Avrupa ülkeleri, kıtanın güvenliğini ilgilendiren kararların kendi katılımları olmadan alınmasına karşı çıkıyor.
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Avrupa'nın gelecekteki güvenlik düzenine ilişkin nihai kararların Ukrayna'daki savaş sona erdikten sonra alınması gerektiğini savunuyor.
Ukrayna yönetimi de toprak bütünlüğünden vazgeçmeyeceğini belirtirken savaş sonrasında güçlü bir ordu, ekonomik destek ve uluslararası güvenlik garantileri talep ediyor.
Rusya'nın Donbas üzerindeki talepleri Ukrayna'nın toprak bütünlüğünü doğrudan ilgilendirirken Finlandiya ve Baltık ülkelerine yönelik iddialar NATO'nun Avrupa'daki askerî varlığını gündeme taşıyor.
Taraflar arasında henüz yeni bir güvenlik anlaşmasına varılmış değil. Rusya'nın taleplerine ilişkin görüşmelerin nasıl sonuçlanacağı ve Avrupa'nın güvenlik düzeninde değişiklik yapılıp yapılmayacağı belirsizliğini koruyor.
