ABD Başkanı Donald Trump, İran ile yürütülen mutabakat kapsamında Tahran yönetiminin “asla nükleer silah sahibi olmayacağına” dair anlaşmaya varıldığını açıkladı. Açıklama, ABD-İran hattında devam eden diplomatik temasların ardından geldi. Uluslararası haber ajanslarının aktardığı bilgilere göre süreç, henüz nihai bir barış anlaşmasından ziyade aşamalı bir mutabakat çerçevesi olarak değerlendiriliyor.
Trump, anlaşmanın temel hedefinin İran’ın nükleer silah üretme kapasitesini tamamen engellemek olduğunu belirtti. ABD yönetimi ise denetim mekanizmaları ve uluslararası gözlem süreçlerinin anlaşmanın önemli bir parçası olacağını ifade ediyor.
300 MİLYON DOLAR İDDİASI
Trump, bazı medya kuruluşlarında yer alan “ABD’nin İran’a 300 milyon dolar ödeme yaptığı” iddialarını kesin bir dille yalanladı. Bu iddiaları “sahte haber” olarak nitelendiren Trump, ABD’nin İran’a doğrudan herhangi bir ödeme yapmadığını söyledi.
Uluslararası basında yer alan değerlendirmelerde, gündeme gelen rakamın doğrudan bir ödeme değil, olası ekonomik iş birliği veya yeniden inşa planlarıyla ilgili spekülasyonlardan kaynaklanmış olabileceği belirtiliyor. Ancak bu konuda resmi ve doğrulanmış bir ödeme kaydı bulunmadığı ifade ediliyor.
ANLAŞMANIN KAPSAMI VE TARTIŞMALAR
Sızan bilgilere göre ABD-İran mutabakatı; İran’ın nükleer faaliyetlerinin sınırlandırılması, uluslararası denetimlerin artırılması ve yaptırımların kademeli olarak gevşetilmesi gibi başlıkları içeriyor. Buna karşılık İran’ın nükleer silah üretiminden tamamen uzak durması hedefleniyor.
Ancak anlaşmanın uygulanabilirliği ve İran’ın taahhütleri uluslararası çevrelerde tartışma konusu olmaya devam ediyor. ABD iç siyasetinde de bazı çevreler sürece temkinli yaklaşılması gerektiğini savunuyor.