Türkiye ile Suriye arasında son dönemde hızlanan diplomatik ve ekonomik ilişkiler İsrail basınının gündemine taşındı. The Jerusalem Post'un Suriye resmi haber ajansı SANA'nın verilerine dayandırdığı analizde, Ankara ile Şam arasındaki işbirliğinin giderek genişlediğine dikkati çekilirken, iki ülkenin bugüne kadar 40 anlaşma ve mutabakat zaptına imza attığı aktarıldı. Gazete, Türkiye'nin Suriye'deki artan etkisinin İsrail'de endişeyle takip edildiği değerlendirmesine yer verdi.
ANKARA-ŞAM HATTINDA YAKINLAŞMA HIZLANDI
Türkiye-Suriye ilişkilerinde Aralık 2024 sonrasında yeni bir dönem başladı. İki ülke arasında üst düzey siyasi temaslar yoğunlaşırken diplomasi, ticaret, enerji, ulaşım ve yatırım alanlarındaki görüşmeler de hız kazandı. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, 13-14 Eylül'deki Şam ziyaretinde Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani ile görüştü, ayrıca Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara tarafından kabul edildi.
Suriye Dışişleri Bakanı Şeybani de iki ülke arasındaki ortaklığın hızlı şekilde ilerlediğini ve stratejik işbirliğinin çerçevesinin oluşmaya başladığını söyledi. Türkiye ile Suriye arasında bugüne kadar 40 anlaşma ve mutabakat zaptı imzalandı. Bunun yanında 22 Suriye bakanlığı ve kurumuyla Türkiye'deki muhatapları arasında kurumsal bağlantı oluşturuldu.
Söz konusu anlaşmalar, Ankara-Şam ilişkilerinin yalnızca diplomatik görüşmelerle sınırlı kalmaması açısından önem taşıyor. Enerji, ticaret, ulaştırma, altyapı ve karşılıklı yatırımlar gibi birçok başlığın kurumsal mekanizmalara bağlanması, iki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerin daha geniş bir zeminde sürdürülmesinin önünü açıyor.
40 ANLAŞMA SONRASI HEDEF 10 MİLYAR DOLAR
İki ülke arasındaki ekonomik işbirliğinde öne çıkan hedeflerden biri de ticaret hacminin artırılması oldu. Hakan Fidan, Şam'daki ortak basın toplantısında karşılıklı yatırımların artırılmasının planlandığını ve Türkiye-Suriye ticaret hacminin orta vadede 10 milyar dolara çıkarılmasının hedeflendiğini açıkladı.
Ticaret Bakanı Ömer Bolat da Ağustos 2026'daki Şam temaslarında 10 milyar dolarlık hedef doğrultusunda ulaştırma, gümrük kapıları ve ticaretin kolaylaştırılması gibi konuların ele alındığını belirtmişti. Görüşmelerde Suriye'nin yeniden imar sürecinde Türk özel sektörünün üstlenebileceği rol de gündeme gelmişti.
Enerji ve bölgesel ulaşım bağlantıları da işbirliğinin diğer önemli başlıkları arasında bulunuyor. Türkiye, Suriye'nin Ürdün ve Suudi Arabistan üzerinden Körfez'e, Türkiye üzerinden ise Avrupa'ya ulaşabileceği kara yolu, demir yolu ve boru hattı projelerinin geliştirilmesini hedefliyor.
İSRAİL BASINI ANKARA-ŞAM HATTINI YAKINDAN İZLİYOR
Türkiye-Suriye ilişkilerindeki hızlı gelişim İsrail basınında da geniş yer buldu. Ankara'nın Suriye'deki ekonomik ve diplomatik etkisinin büyümesine dikkat çekilen analizde, Şam'ın Türkiye'den büyük altyapı yatırımları çekmek istediği ve iki ülkenin ilişkilerini birçok alanda genişlettiği belirtildi.
İsrail basınındaki değerlendirmelerde Türkiye'nin Suriye'deki artan etkisinin güvenlik ve dış politika açısından yakından izlendiği aktarılırken, Ankara-Şam hattındaki gelişmelerin İsrail açısından önem taşıdığı ifade edildi.
Öte yandan Şam yönetimi, Doğu Akdeniz üzerinden uluslararası bağlantılarını da genişletmeye çalışıyor. Tartus ile Kıbrıs arasında “Ebla” adı verilen denizaltı iletişim kablosunun kurulmasına yönelik proje bu adımlardan biri olarak öne çıkıyor. Hattın 2028'in başlarında hizmete alınması planlanıyor. Türkiye ile imzalanan 40 anlaşma, 10 milyar dolarlık ticaret hedefi ve bölgesel bağlantı projeleri, Ankara-Şam ilişkilerinin siyasi temasların ötesinde ekonomik ve kurumsal alanlarda da genişlediğini ortaya koyuyor.
