İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından İstanbul Altın Rafinerisi AŞ (İAR) ve ilişkili şirketlere yönelik yürütülen soruşturma tamamlandı. Hazırlanan iddianamede, aralarında İAR yöneticilerinin de bulunduğu 44 şüphelinin, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) döviz dönüşüm desteği sistemini organize bir yapı kurarak istismar ettiği ve milyonlarca dolarlık kamu zararına yol açtığı iddia edildi. Dosyada ayrıca İAR’ın da aralarında bulunduğu 31 şirket “malen sorumlu” sıfatıyla yer aldı.
DÖVİZ DESTEĞİ SİSTEMİ ÜZERİNDEN HAKSIZ KAZANÇ İDDİASI
Savcılık iddianamesine göre, şüphelilerin hedefinde TCMB’nin ihracat yoluyla ülkeye döviz kazandıran şirketlere sağladığı yüzde 3’lük döviz dönüşüm desteği vardı. İddiaya göre sistem, yasal görünümlü ihracat işlemleri üzerinden devlet teşvikinden haksız kazanç elde etmek amacıyla kuruldu.
İddianamede, altın madenlerinin önce yasal yollarla ithal edildiği, ardından yurt içindeki tesislerde eritildiği ve asit solüsyonlarıyla karıştırılarak “işlenmiş kıymetli maden bileşeni” gibi gösterildiği anlatıldı. Bu ürünlerin yurt dışına ihraç edildiği, böylece döviz kazancı sağlanmış gibi gösterilerek yüzde 3 devlet desteği alındığı öne sürüldü. Savcılık, söz konusu işlemlerin sistematik biçimde kamu zararına yol açtığını değerlendirdi.
15 EKİM 2024 SONRASI AYNI ADRESTE ŞİRKETLER KURULDU İDDİASI
İddianamede dikkat çeken detaylardan biri de, TCMB’nin döviz dönüşüm desteği talimatında değişikliğe gittiği 15 Ekim 2024 tarihinden sonra yaşanan şirket hareketliliği oldu. Savcılığa göre, İAR AŞ, Gram Altın Kıymetli Madenler Rafineri, Kuyumcukent Enerji, İstanbul Gümüş Rafinerisi ve İAR Kıymetli Metal Teknoloji Bilişim şirketlerinin sahipleri ve yöneticileri, kendi çalışanları ve bağlantılı kişiler üzerine kısa süre içinde çok sayıda yeni şirket kurdu.
Aynı adreslerde faaliyet gösteren ve benzer yönetim yapısına sahip bu şirketlerin “paravan yapı” niteliğinde olduğu ileri sürülen iddianamede, tüm organizasyonun bilinçli ve koordineli şekilde planlandığı savunuldu.
DUBAİ BAĞLANTISI VE ‘KOLLOİDAL ALTIN’ DETAYI
Soruşturmada öne çıkan bir başka unsur ise “kolloidal altın” ihracatı oldu. Savcılık, organizasyona dahil olduğu belirtilen şirketlerin, Rand Kimyevi isimli firmadan satın alınmış gibi gösterilen altın karışımlı sıvıyı, İAR’ın sahibi Özcan Halaç’a ait Dubai merkezli Fine Gold şirketine ihraç ettiğini öne sürdü.
İddianamede, bu ticaret ağındaki şirketlerin birbirleriyle organik bağ içinde hareket ettiği, ihracat işlemlerinin ise devlet desteğinden yararlanmak amacıyla kurgulandığı kaydedildi.
543 MİLYON DOLARLIK İHRACAT, 12,5 MİLYON DOLARLIK KAMU ZARARI İDDİASI
Savcılığın tespitlerine göre, şebekenin kontrolündeki şirketler üzerinden “kıymetli metal” ve “altın bileşeni” adı altında toplam 543 milyon 634 bin 253 dolarlık ihracat gerçekleştirildi. Bu ihracat üzerinden yüzde 3’lük teşvikten yararlanıldığı ve devletin toplam 12 milyon 537 bin 560 dolar zarara uğratıldığı iddia edildi.
İddianamede, “Tüm şirketlerin TCMB döviz dönüşüm desteği sistemini istismar ederek haksız kazanç sağlama amacını taşıyan, birbirine bağlı ve sistematik şekilde işletilen bir şebekenin parçası olduğu değerlendirilmiştir” ifadelerine yer verildi.
652 YILA KADAR HAPİS İSTEMİ
Dosyada, İAR’ın sahibi Özcan Halaç ile Zeynep Başak Halaç ve Ayşen Esen hakkında “suç işlemek amacıyla örgüt kurmak”, “suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklamak” ve “kamu kurumlarının zararına dolandırıcılık” suçlamalarıyla 143 yıldan 652 yıla kadar hapis cezası talep edildi.
Diğer 41 şüpheli hakkında ise “örgüte üye olmak”, “dolandırıcılık” ve “kara para aklama” suçlamaları kapsamında 11 yıldan 36 yıla kadar değişen hapis cezaları istendi. Hazırlanan iddianame, değerlendirilmek üzere asliye ceza mahkemesine gönderildi.
