Yüksek enflasyon cepteki banknot dağılımına da yansıdı. Dolaşımdaki kâğıt para miktarı hızla artarken bu artışın tamamına yakınını 200 TL'lik banknotlar oluşturuyor. Değişen banknot dağılımı hem fiyatlama davranışlarını hem de vatandaşın günlük harcama alışkanlıklarını doğrudan etkiliyor. Hazirandan itibaren 100 TL'lik banknotların tahtına oturan 200 TL'lik banknot, piyasada nakit ihtiyacının yeni ana unsuru haline geldi.
200 LİRA DEĞERİNİ YİTİRDİ
Arka yüzünde Yunus Emre portresi bulunan 200 liralar ilk kez 1 Ocak 2009'da kullanılmaya başlandı. En büyük banknot olan 200 Türk Lirası, dolaşıma girdiği tarihten bu yana değerini dramatik boyutlarda kaybetti. İlk kez dolaşıma girdiğinde 200 lira ile alınabilen ürün sepeti için bugün 25 adet 200 TL gerekiyor. TCMB'nin enflasyon hesaplayıcısı, vatandaşın alım gücündeki erimeyi gözler önüne seriyor: 2009 yılındaki bir mal sepetini alabilmek için Mayıs itibarıyla 5 bin 93 lira ödemek gerekiyor.
İKİ YILDA YÜZDE 200 ARTIŞ
Şimşek’in göreve geldiği Haziran 2023'ten bu yana banknot adedinde yüzde 62,7 artış yaşandı. Dolaşımdaki toplam kâğıt para adedi 7 milyar 862 milyon 604,9 bin adede çıktı. Bu dönemde 200 TL'lik banknotların sayısı yüzde 219,8 oranında artarken, 100 TL’lik banknotlar yüzde 41,4, 50 TL’lik banknotlar ise yüzde 47,1 oranında azaldı. Bu veriler, paranın birim değerinin düşmesiyle birlikte cüzdanlardaki "alınabilir" ürün miktarının nasıl azaldığını somutlaştırıyor.
MADENİ 5 LİRA BANKNOTLARA YAKLAŞTI
Hem kağıt hem de madeni olarak basılmaya devam edilen 5 liralık madeni para, banknot sayısına yaklaştı. 2024 yılında resmen tedavüle giren 5 liralık madeni paraların toplam adedi 410,8 milyonu buldu. Bu durum, küçük tutarların dahi artık bozuk paralarla yönetilmeye çalışıldığına işaret ediyor.
TAKİPTEKİ ALACAKLAR 754 MİLYAR TL
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) verilerine göre, alım gücü eriyen yurttaş borçluluğa itildi. 19 Haziran itibarıyla bankaların takipteki alacakları 753 milyar 672 milyon liraya yükseldi. Tüketici kredileri ve bireysel kredi kartı borçları, vatandaşın ekonomik daralmayla mücadelesini ve yaşam maliyetlerinin bütçeler üzerindeki ağır baskısını ortaya koyuyor.
