Kanun teklifinin en dikkat çeken düzenlemelerinden biri, evde karşılıksız yürütülen bakım ve temizlik faaliyetlerinin sigortalılık süresinden sayılması oldu. Buna göre ev kadınlarının yıllarca yürüttüğü görünmeyen emek, emeklilik hesabında dikkate alınabilecek. Türkiye Gazetesi'nde SGK Uzmanı İsa Karakaş'ın yazısında düzenlemenin ayrıntılarını paylaştı.
Teklifin gerekçesinde, bakım yükünün büyük ölçüde kadınların üzerinde olduğu, bunun da kadınların eğitim, istihdam, sosyal yaşam ve ekonomik bağımsızlıklarını olumsuz etkilediği vurgulandı.
DEVLET PRİMLERİ ÜSTLENECEK
Teklifte yer alan düzenlemeye göre ev kadınlarının emeklilik ve genel sağlık sigortası primlerinin Hazine tarafından karşılanması öngörülüyor. Dileyenler ise ilave prim ödeyerek daha yüksek emekli aylığı alma imkanına sahip olabilecek. Bunun yanı sıra, geçmişte sigortasız geçen ev kadınlığı süreleri için borçlanma hakkı tanınması da teklifin önemli maddeleri arasında yer alıyor.
EV İŞÇİLERİNE İŞ KANUNU GÜVENCESİ
Teklif yalnızca ev kadınlarını değil, ev hizmetlerinde çalışanları da kapsıyor. Buna göre ev temizliği veya bakım hizmeti veren çalışanlar İş Kanunu kapsamına alınacak. Böylece kıdem tazminatı, yıllık izin ve diğer işçi haklarından yararlanabilecekler.
Ayrıca 30 günü aşan ev hizmetlerinde yazılı iş sözleşmesi zorunlu hale getirilecek. Ev işçilerinin mobbing, şiddet ve tacize karşı korunmasına yönelik hükümler de düzenleme kapsamında yer alıyor.
SAĞLIK VE BAKIM DESTEKLERİ GENİŞLETİLİYOR
Kanun teklifiyle evde hasta ve yaşlı bakımını üstlenen kişilere ücretsiz psikolojik destek, bakım eğitimi ve hukuki danışmanlık verilmesi planlanıyor. Bakım veren kişilerin dinlenebilmesi amacıyla kamu tarafından geçici bakım hizmeti sunulması ve yılda en az 30 gün bakım izni sağlanması da öngörülen düzenlemeler arasında bulunuyor.
MALULLÜK VE YAŞLILIK AYLIKLARINDA YENİ DÜZENLEMELER
Teklifte, çalışamaz duruma gelen ev emekçilerine malullük aylığı bağlanmasına ilişkin hükümler de yer aldı. Başkasının bakımına ihtiyaç duyan kişiler için aylık bağlama oranının artırılması öngörülüyor. Yaşlılık aylığında ise belirli yaşlardan sonra çalışmaya devam eden sigortalıların emekli aylığı bağlama oranlarının yükseltilmesine yönelik düzenlemeler teklif kapsamında bulunuyor.
BELEDİYELERE YENİ SORUMLULUKLAR
Teklif, yerel yönetimlere de yeni görevler yüklüyor. Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin kreş, yaşlı bakım merkezi ve geçici bakım hizmeti sunacak tesisler açması yasal yükümlülük haline getiriliyor. Ayrıca evde bakım yardımlarında yalnızca hane gelirinin değil, bakım yükünün ağırlığının da dikkate alınması hedefleniyor.
YASALAŞMASI HALİNDE HAYATA GEÇECEK
Söz konusu düzenleme şu an kanun teklifi aşamasında bulunuyor. Teklifin yürürlüğe girebilmesi için TBMM komisyonlarında görüşülmesi, Genel Kurul’da kabul edilmesi ve Resmi Gazete’de yayımlanması gerekiyor. Yasalaşması halinde ev kadınlarının sosyal güvenlik sistemine dahil edilmesi, devlet destekli prim uygulaması ve geçmiş dönemler için borçlanma hakkı gibi birçok düzenleme hayata geçirilmiş olacak.
