Kamu iktisadi teşebbüsleri (KİT) ve bağlı ortaklıklarının 2027 yılı yatırım ve finansman programı belli oldu. Programın tespit edilmesine ilişkin Cumhurbaşkanı Kararı, Resmî Gazete’de yayımlandı.
Karara göre KİT’lerin gelecek yıl toplam 754 milyar 196 milyon 990 bin TL yatırım yapması öngörülüyor. Kamu işletmelerinden yatırımlarını yürütürken üretim maliyetlerini azaltmaları, kaynaklarını etkin kullanmaları ve finansal risklere karşı önlem almaları isteniyor.
YATIRIMDA İLK SIRA TPAO’NUN
2027 programında en yüksek yatırım tutarı, 353,8 milyar TL ile Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığına (TPAO) ayrıldı. Bu tutar, toplam yatırım hedefinin yaklaşık yüzde 47’sine karşılık geliyor.
TPAO’yu 122,7 milyar TL ile Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları (TCDD) İşletmesi Genel Müdürlüğü izliyor. Türkiye Elektrik İletim AŞ (TEİAŞ) ise 75,7 milyar TL yatırım hedefiyle üçüncü sırada bulunuyor.
Üç kuruluşun toplam yatırım tutarı 552,2 milyar TL’ye ulaşırken bu rakam, KİT’lerin toplam yatırım hedefinin yaklaşık yüzde 73’ünü oluşturuyor.
KAMU İŞLETMELERİNDE VERİMLİLİK VE KÂRLILIK ÖNCELİĞİ
Program kapsamında kamu teşebbüsleri, faaliyetlerinde verimliliği ve kârlılığı artıracak önlemler alacak. İnsan kaynakları politikaları da işletmelerin ihtiyaçları ve etkin çalışma hedefleri doğrultusunda yürütülecek.
Kullanılmayan gayrimenkullerin değerlendirilmesi, kaynak yönetiminde öne çıkan başlıklardan biri olacak. Ham madde tedarikinde miktar ve fiyatlar ile üretilecek mal ve hizmetlerin miktar ve fiyatları, program hedefleri dikkate alınarak belirlenecek.
ÜRETİMDE TEKNOLOJİ VE AR-GE VURGUSU
KİT’lerden, faaliyet gösterdikleri alanlarda araştırma-geliştirme ve yenilik çalışmalarına ağırlık vermeleri bekleniyor. Daha kaliteli mal ve hizmetin daha düşük maliyetle sunulabilmesi için üretim teknolojilerindeki gelişmeler takip edilecek. Bilgi ve iletişim altyapıları ile organizasyon yapıları da bu doğrultuda gözden geçirilecek.
YERLİ VE YENİLENEBİLİR ENERJİ ÜRETİMİ ARTIRILACAK
Programda, yerli ve yenilenebilir enerji kaynaklarından sağlanan üretimin mümkün olan en yüksek seviyeye çıkarılması hedefleniyor.
Kamu işletmelerinin kendi enerji tüketimleri ve maliyetleri de yakından izlenecek. Enerji yönetimi uygulamalarına ve verimlilik önlemlerine önem verilerek işletme giderlerinin azaltılması amaçlanıyor.
KREDİ KULLANIMINDA VE MALİ YÜKÜMLÜLÜKLERDE TASARRUF
Kamu teşebbüsleri, ticari kredi kullanımlarını ve mali yükümlülüklerini asgari düzeyde tutmak ve yönetmekle sorumlu olacak. İşletme faaliyetlerinde etkin risk yönetimi uygulanacak, finansal risklere karşı gerekli tedbirler alınacak. Harcamalarda ise tasarruf odaklı yaklaşım benimsenecek.
FİYAT VE TARİFELERDE MALİ HEDEFLER DİKKATE ALINACAK
İlgili mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydıyla kamu teşebbüsleri, ürettikleri mal ve hizmetlerin fiyatlarını ve tarifelerini belirlemekte serbest olacak. Ancak fiyatlandırma yapılırken uygulanan ekonomik programın ilke ve politikaları, mali hedefler ve işletmenin finansman ihtiyacı dikkate alınacak. Teşebbüsler, 2027 yılı işletme bütçelerini hazırlayarak 31 Aralık’a kadar ilgisine göre Hazine ve Maliye Bakanlığına veya Özelleştirme İdaresi Başkanlığına bildirecek.
BORÇ VE ALACAKLAR İÇİN ZAMANINDA ÖDEME TALİMATI
Program kapsamında kamu işletmeleri, borçlarını zamanında ödemek için gerekli önlemleri alacak. Ödemelerde alacaklının kamu kuruluşu veya özel sektör işletmesi olması bakımından ayrım yapılmayacak. Temettü dâhil tüm alacakların süresinde tahsil edilmesi için de gerekli tedbirler uygulanacak.
