Ticaret Bakanlığı, e-ticaret sektöründe rekabeti güçlendirmek, tüketici mağduriyetlerini azaltmak ve satıcıların farklı platformlarda faaliyet göstermesini kolaylaştırmak amacıyla yeni bir yönetmelik taslağı hazırladı. Taslakla birlikte kargo süreçlerinde yaşanan kayıp ve hasarlardan satıcı verilerinin başka platformlara aktarılmasına kadar birçok konuda yeni kurallar getirilmesi planlanıyor.
Düzenlemenin yürürlüğe girmesi halinde hem e-ticaret pazar yerlerinin hem de bu platformlarda satış yapan işletmelerin yükümlülüklerinde önemli değişiklikler olacak. Özellikle teslimat ve iade süreçlerindeki sorumlulukların daha açık hale getirilmesi hedefleniyor.
KARGO HASARLARINDA TAZMİNAT SÜRECİ NETLEŞECEK
Taslağın öne çıkan başlıklarından biri kargo kaynaklı mağduriyetler oldu. İnternetten satın alınan ürünlerin teslimatı veya iadesi sırasında meydana gelen kayıp, hasar ve benzeri sorunlarda tarafların sorumlulukları sözleşmelerde açık biçimde belirtilecek. E-ticaret pazar yerinin satıcı ile kargo şirketi arasında aracılık yaptığı durumlarda, ortaya çıkabilecek zararın nasıl karşılanacağı ve tazminat sürecinin nasıl işleyeceği önceden belirlenecek.
Platformların sözleşmelerde belirlenen bu koşullara aykırı hareket etmesi ise haksız ticari uygulama kapsamında değerlendirilebilecek.
DİJİTAL REKLAMLARA YENİ KISITLAMA
Düzenleme, arama motorlarında verilen reklamları da kapsıyor. Taslakla, işletmelerin kendileriyle ekonomik bütünlük içinde bulunmayan başka şirketlere ait tescilli markaları izin almadan reklam ve tanıtım amacıyla kullanmasının önüne geçilmesi amaçlanıyor. Bakanlığın sisteminde kayıtlı bir markanın izinsiz kullanıldığına ilişkin şikayet gelmesi ve ihlalin devam ettiğinin belirlenmesi durumunda Ticaret Bakanlığı devreye girebilecek. Bakanlık, ilgili arama motorundan reklamın yayından kaldırılmasını veya içeriğe erişimin engellenmesini talep edebilecek.
SATICILAR VERİLERİNİ BAŞKA PLATFORMLARA TAŞIYABİLECEK
Taslağın rekabet açısından en dikkat çeken düzenlemelerinden biri de satıcıların verilerini farklı e-ticaret platformlarına taşıyabilmesine yönelik oldu.
Orta, büyük ve çok büyük ölçekli e-ticaret pazar yerlerinin, satıcının talep etmesi halinde belirli verilerin başka bir platforma ücretsiz aktarılmasını sağlayacak teknik altyapıyı oluşturması öngörülüyor. Bu kapsamda ürün açıklamaları ve görsellerinin yanı sıra satış ve iade bilgileri ile müşteri değerlendirmeleri de taşınabilecek. Böylece bir satıcının farklı bir e-ticaret platformuna geçmesi durumunda geçmişte oluşturduğu dijital birikimin kaybolmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.
KÜÇÜK İŞLETMELERİN PLATFORM BAĞIMLILIĞI AZALABİLİR
Veri taşıma imkanının özellikle küçük ve orta ölçekli satıcılar açısından önemli sonuçlar doğurması bekleniyor. İşletmeler, yıllar içinde oluşturdukları ürün ve satış verilerini kaybetmeden farklı platformlarda faaliyet gösterebilecek. Düzenleme aynı zamanda tüketicilerin de satıcılara ilişkin geçmiş bilgilere daha kolay ulaşmasını sağlayacak. Müşteri değerlendirmeleri ve soru-cevap gibi içeriklerin taşınabilmesiyle satıcının önceki performansına ilişkin bilgilerin yeni platformlarda da görülebilmesi mümkün olacak.
Bu adımla e-ticaret işletmelerinin tek bir pazar yerine bağımlılığının azaltılması ve platformlar arasındaki rekabetin güçlendirilmesi amaçlanıyor.
AFET VE SOSYAL DAYANIŞMA HARCAMALARINA İSTİSNA
Yeni taslakta sosyal dayanışma ve kamu yararı amacı taşıyan çalışmalar için de ayrı bir düzenleme bulunuyor. Deprem, sel ve yangın gibi olağanüstü dönemlerde gerçekleştirilen çalışmalar ile dezavantajlı gruplara yönelik indirim ve tanıtım faaliyetleri belirli koşullarda reklam bütçesi sınırlamalarının dışında tutulabilecek. Bu kapsamda yapılan harcamaların yüzde 5'e kadar olan bölümünün, Ticaret Bakanlığının uygun görüşü alınması şartıyla reklam bütçesi kısıtlamalarından muaf tutulması öngörülüyor.
E-TİCARETTE REKABETİN GÜÇLENDİRİLMESİ HEDEFLENİYOR
Taslakla birlikte e-ticarette tüketici, satıcı, pazar yeri ve kargo şirketleri arasındaki sorumlulukların daha belirgin hale getirilmesi amaçlanıyor. Kargo zararlarında tazminat mekanizmasının açık şekilde belirlenmesi tüketici ve satıcı mağduriyetlerinin azaltılmasını hedeflerken, veri taşıma düzenlemesinin ise satıcıların farklı platformlara geçişini kolaylaştırması bekleniyor. Dijital reklam alanında getirilecek kurallarla da markaların izinsiz kullanımının ve arama motorları üzerinden oluşabilecek haksız rekabetin önüne geçilmesi hedefleniyor.
