ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping Xi Jinping arasında yapılması planlanan kritik zirve öncesinde, iki ülkenin yaklaşık 30 milyar dolarlık yeni bir ticaret çerçevesi üzerinde uzlaşmaya yakın olduğu belirtiliyor. Bu çerçeve, özellikle stratejik öneme sahip olmayan ürün gruplarında gümrük tarifelerinin kademeli olarak düşürülmesini ve karşılıklı ticaret akışının yeniden hızlandırılmasını hedefliyor. Uzmanlara göre bu adım, uzun süredir dalgalı seyreden ABD–Çin ekonomik ilişkilerinde “kontrollü yumuşama” döneminin başlangıcı olabilir.
“BOARD OF TRADE” VE YENİ EKONOMİK MODEL
Görüşmelerin merkezinde ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer tarafından önerilen “Board of Trade” modeli bulunuyor. Bu yapı, Çin’den ekonomik sistemini kökten değiştirmesini talep etmek yerine, iki ülke arasında seçilmiş sektörlerde daha dengeli ve sürdürülebilir bir ticaret mekanizması kurulmasını amaçlıyor. Enerji, tarım ve bazı sanayi ürünlerinde tarifelerin gevşetilmesi gündemdeyken, ABD’nin Çin’e yönelik petrol, LNG ve kömür ihracatını artırması; Çin’in ise tüketici elektroniği ve belirli sanayi ürünlerinde ABD pazarına daha geniş erişim sağlaması planlanıyor. Bu yaklaşım, ticaret savaşlarının sert söyleminden uzaklaşarak daha teknik ve sektör bazlı bir denge arayışına işaret ediyor.
STRATEJİK GERİLİM SÜRERKEN KONTROLLÜ TİCARET DÖNEMİ
Her ne kadar ekonomik yumuşama sinyalleri güçlense de teknoloji, yarı iletkenler ve ulusal güvenlik odaklı sektörlerde kısıtlamaların devam etmesi bekleniyor. Bu durum, iki ülke arasında tam bir normalleşmeden ziyade “kontrollü ticaret” modelinin kalıcı hale gelebileceğine işaret ediyor. Öte yandan ABD içinde bazı sektör temsilcileri ve siyasi aktörler, Çin yatırımlarının yerli üretim kapasitesi üzerinde baskı oluşturabileceği uyarısında bulunurken, olası yatırım mekanizması da tartışma konusu olmaya devam ediyor. Ekonomi uzmanları ise bu sürecin küresel tedarik zincirlerini rahatlatabileceğini ve özellikle enerji ile emtia fiyatlarında aşağı yönlü baskı oluşturabileceğini değerlendiriyor.
