İran’daki savaşın küresel enerji arzını etkilemesi, fosil yakıta bağımlılığın risklerini yeniden gündeme taşıdı. Hürmüz Boğazı’nda yaşanan kesintiler, petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) sevkiyatını aksatırken, enerji piyasalarında dalgalanmaya ve fiyat artışlarına yol açtı.
Uzmanlar, yenilenebilir enerji yatırımı yapan ülkelerin bu tür krizlere karşı daha dayanıklı olduğunu vurguluyor.
YENİLENEBİLİR ENERJİ AVANTAJ SAĞLIYOR
Uluslararası Yenilenebilir Enerji Ajansı verilerine göre, 2024 yılında devreye giren yeni yenilenebilir enerji projelerinin yüzde 90’ından fazlası fosil yakıtlara kıyasla daha düşük maliyetle üretim sağladı.
Güneş ve rüzgâr gibi yerel kaynaklara dayanan sistemler, ithal yakıta bağımlılığı azaltarak ülkeleri fiyat şoklarına karşı daha korunaklı hale getiriyor.
ÇİN VE HİNDİSTAN FARKLI YOLLAR İZLİYOR
Dünyanın en büyük iki nüfusuna sahip Çin ve Hindistan, artan enerji talebini karşılamak için yenilenebilir kapasitesini artırdı. Çin, yenilenebilir enerji yatırımlarında dünya lideri konumuna yükselirken, elektrifikasyon sayesinde ithalata bağımlılığını kısmen azalttı. Hindistan ise özellikle güneş enerjisinde ilerleme kaydetmesine rağmen daha sınırlı bir dönüşüm gerçekleştirdi.
AVRUPA FOSİL YAKITLARA YÖNELDİ
Rusya-Ukrayna savaşı sonrası enerji arzında yaşanan sorunlar, Avrupa’da beklenen dönüşümü yavaşlattı. Birçok ülke yenilenebilir yatırımları hızlandırmak yerine alternatif fosil yakıt kaynaklarına yöneldi.
Uzmanlara göre, bu süreç Avrupa’nın enerji politikalarında “yanlış ders” çıkarmasına neden oldu.
YOKSUL ÜLKELER DAHA KIRILGAN
Enerji ithalatına bağımlı Afrika ve Asya ülkeleri, artan fiyatlar nedeniyle daha büyük risk altında bulunuyor. Yüksek maliyetler ulaşım ve gıda fiyatlarını artırırken, sınırlı döviz rezervleri bu ülkelerin ithalat kapasitesini zorluyor. Bazı ülkeler enerji tasarrufu önlemleri alırken, bazıları ise uzun vadede yenilenebilir enerjiye yönelerek çözüm arıyor.
YENİLENEBİLİR ENERJİ “TAMPON” OLUYOR
Yenilenebilir enerji kapasitesini artıran ülkeler, krizden daha sınırlı etkileniyor. Pakistan ve Vietnam gibi ülkelerde güneş enerjisi yatırımları, milyarlarca dolarlık fosil yakıt ithalatını önledi.
Uzmanlar, enerji güvenliğinin sağlanması için yenilenebilir kaynaklara geçişin hızlandırılması gerektiğini belirtiyor.