Dünyanın enerji üretiminde yenilenebilir kaynakların payı hızla büyümeye hazırlanıyor. Uluslararası Enerji Ajansının (IEA) yayımladığı Yenilenebilir Enerji 2026 raporu, küresel elektrik kapasitesinde önümüzdeki beş yılda yaşanması beklenen değişimi ortaya koydu.
Rapora göre 2026-2031 döneminde dünya genelinde yaklaşık 4.800 gigawatt (GW) yeni yenilenebilir elektrik kapasitesi devreye girecek. Bu artış, önceki altı yılda eklenen kapasitenin neredeyse yüzde 60 üzerinde olacak.
IEA, büyümenin temel itici gücünün artık yalnızca çevresel hedefler olmadığını belirtiyor. Hürmüz kriziyle birlikte enerji arz güvenliğinin öne çıkması, ülkelerin yerli ve yenilenebilir kaynaklara yönelmesini hızlandırıyor.
2031'DE ELEKTRİĞİN YARISINA YAKINI YENİLENEBİLİRDEN GELECEK
IEA'nın tahminlerine göre yenilenebilir kaynakların küresel elektrik üretimindeki payı önümüzdeki beş yılda önemli ölçüde artacak.
Bugün dünya genelindeki elektrik üretiminin yaklaşık üçte biri yenilenebilir kaynaklardan karşılanırken bu oranın 2031'e kadar yüzde 50'ye yaklaşması bekleniyor.
Kapasite artışında en büyük katkıyı güneş enerjisi sağlayacak. Raporda, 2026-2031 dönemindeki yenilenebilir kapasite büyümesinin dörtte üçünden fazlasının güneş enerjisinden geleceği öngörülüyor.
Güneş enerjisini karasal rüzgâr santralleri izleyecek.
FATİH BİROL: ENERJİ GÜVENLİĞİ BELİRLEYİCİ OLDU
IEA İcra Direktörü Fatih Birol, yenilenebilir enerjideki büyümenin arkasındaki temel nedenlerin değiştiğine işaret etti.
Birol'a göre geçmiş yıllarda çevresel kaygılar yenilenebilir enerji yatırımlarında ön plana çıkarken bugün enerji güvenliği daha güçlü bir belirleyici haline geldi.
Yenilenebilir enerji yatırımlarının artık yalnızca büyük ekonomilerde değil, dünyanın farklı bölgelerinde de yaygınlaştığını belirten Birol, şu ifadeleri kullandı:
“Yenilenebilir büyüme hikayesinin yeni bölümü gerçekten küresel bir bölüm; dağıtımları büyük pazarların çok ötesine, dünyanın her köşesine yayılıyor. Bu, onları küresel elektrik sektörünün temel direği haline getiriyor. Bugün küresel elektrik üretiminin üçte birini oluşturuyorlar; önümüzdeki beş yılda bunun yarısına yaklaşacaklar”
ÇİN'İN PAYI GERİLEYECEK, HİNDİSTAN BÜYÜYECEK
Küresel yenilenebilir enerji yatırımlarında liderliğin Çin'de kalması bekleniyor. Ancak ülkenin yeni kapasite artışındaki payında düşüş öngörülüyor.
IEA, Çin'in 2025'te yüzde 60'ın üzerinde bulunan küresel kapasite artışı payının, 2026-2031 döneminde ortalama yüzde 53'e gerileyeceğini tahmin ediyor.
Bu değişimde Çin'in yenilenebilir enerji politikalarındaki düzenlemeler etkili olacak.
Hindistan ise büyümesini hızlandırarak Çin'in ardından ikinci sıraya yerleşmeye hazırlanıyor. Ülkenin toplam yenilenebilir elektrik kapasitesinin 2031'e kadar iki katından fazla artması bekleniyor.
YENİLENEBİLİR ENERJİDE BÜYÜME YENİ BÖLGELERE YAYILIYOR
IEA'nın raporu, yenilenebilir enerji yatırımlarının coğrafi dağılımında da değişim yaşanacağını ortaya koyuyor.
Çin dışındaki yükselen ve gelişmekte olan ekonomilerde gerçekleşecek kapasite artışının, ilk kez gelişmiş ekonomilerdeki artışla aynı seviyeye ulaşması bekleniyor.
Özellikle Güneydoğu Asya, Orta Doğu, Kuzey Afrika ve Sahra Altı Afrika'da yenilenebilir enerji yatırımlarının hızlanacağı tahmin ediliyor.
Bu bölgelerde 2026-2031 döneminde eklenecek yeni kapasitenin, önceki altı yıllık döneme göre yaklaşık üç katına çıkması öngörülüyor.
ELEKTRİKLİ ARAÇLAR YENİLENEBİLİR ENERJİ TALEBİNİ ARTIRACAK
Yenilenebilir enerjideki büyümenin ulaşım sektörüne de yansıması bekleniyor.
IEA, ulaşımda kullanılan yenilenebilir enerji miktarının 2031'e kadar yüzde 60'tan fazla artacağını tahmin ediyor.
Bu büyümeyle birlikte yenilenebilir kaynakların, küresel ulaşım sektörünün enerji ihtiyacının yüzde 6'sını karşılaması öngörülüyor.
Elektrikli araçlarda tüketilen yenilenebilir elektrik, ulaşım sektöründeki bu artışın yaklaşık yüzde 45'ini oluşturacak.
Biyoyakıtlar ise büyümeye katkı sağlayan ikinci büyük kaynak olacak.
BİYOYAKIT BEKLENTİSİ YÜZDE 40 YÜKSELTİLDİ
Raporda biyoyakıt kullanımına ilişkin tahminler de güncellendi.
IEA, yüksek yakıt fiyatları ve tedarik sorunlarına karşı bazı ülkelerin biyoyakıt kullanımını artırmaya yöneldiğini belirtti.
Özellikle Güneydoğu Asya ve Latin Amerika'da benzin ile motorine karıştırılması zorunlu biyoyakıt oranlarının yükseltildiği ifade edildi.
Bu gelişmeler üzerine Ajans, biyoyakıt tahminini geçen yılki raporuna kıyasla yüzde 40 artırdı.
IEA'nın değerlendirmeleri, yenilenebilir enerjinin önümüzdeki dönemde hem elektrik üretiminde hem de ulaşım sektöründe daha büyük bir paya ulaşacağı beklentisini ortaya koydu.
