Dünya genelinde artan sıcaklıklar ve kuraklık, insan sağlığı üzerindeki etkilerini her geçen yıl daha fazla hissettiriyor. The Lancet tarafından yayımlanan yeni araştırma, iklim değişikliğine bağlı sağlık risklerinin son 10 yılda hızlandığını ve alınan önlemlerin bu artışa yetişemediğini ortaya koydu.
2026 Lancet Geri Sayım raporuna göre yalnızca 2023 yılında aşırı sıcaklarla bağlantılı yaklaşık 710 bin ölüm gerçekleştiği tahmin ediliyor. Bu ölümlerin yüzde 71'inden fazlasının iklim değişikliğinin etkileriyle ilişkili olduğu hesaplandı.
University College London öncülüğünde ve Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) işbirliğiyle hazırlanan rapora, 100'den fazla kurumdan 146 araştırmacı katkı sağladı. Bilim insanları, 2015 Paris İklim Anlaşması'ndan bu yana sağlanan ilerlemelere rağmen sağlık risklerinin büyümeye devam ettiğini belirtti.
2023'TE AŞIRI SICAKLARA BAĞLI ÖLÜMLER 710 BİNE YAKLAŞTI
Raporda, iklim değişikliğinin insan sağlığı üzerindeki etkisini gösteren ölüm verileri öne çıktı.
Araştırmacıların hesaplamalarına göre 2016-2023 döneminde aşırı sıcaklarla ilişkili yıllık ortalama can kaybı 540 bini geçti. Bu ölümlerin yüzde 68'inin doğrudan iklim değişikliğine bağlı olduğu tahmin edildi.
2023 yılında ise aşırı sıcaklarla bağlantılı ölümlerin sayısı yaklaşık 710 bine çıktı. Araştırmada, aynı yıl yaşanan can kayıplarının yüzde 71'inden fazlasının iklim değişikliğinin etkilerinden kaynaklandığı belirtildi.
KURAKLIK DÜNYANIN GENİŞ BİR BÖLÜMÜNÜ ETKİLEDİ
Sağlık üzerindeki tehditler yalnızca yükselen sıcaklıklarla sınırlı kalmadı. Şiddetli kuraklık da son yıllarda etkisini artıran çevresel sorunlar arasında yer aldı.
2026 Lancet Geri Sayım raporunda, 2025 yılında dünya üzerindeki kara alanlarının yarısından fazlasının en az bir ay boyunca ağır kuraklık koşullarına maruz kaldığı kaydedildi.
Araştırmacılar, iklim değişikliğinin yol açtığı sağlık sorunlarının küresel ölçekte hız kazandığını vurguladı.
SICAKLIKLARIN EKONOMİYE FATURASI 1 TRİLYON DOLARI GEÇTİ
Aşırı sıcakların neden olduğu kayıplar çalışma hayatına da yansıdı. Raporda, yüksek sıcaklıklar nedeniyle azalan çalışma kapasitesi ve üretimde yaşanan kayıpların ekonomik boyutu hesaplandı.
Buna göre 2025 yılında dünya genelinde 1 trilyon doların üzerinde potansiyel gelir kaybı oluştu.
Raporda, iklim değişikliğinin sağlık üzerindeki etkileriyle birlikte ekonomik sonuçlarının da büyüdüğü ortaya konuldu.
TEMİZ ENERJİ YATIRIMLARI ARTTI, FOSİL YAKITLAR ÖNDE
Araştırmada küresel enerji sisteminin iklim değişikliğiyle mücadeledeki rolüne de yer verildi.
2025 yılında temiz enerji yatırımları dünya genelinde 2,1 trilyon dolara yükseldi. Ancak bu yatırım büyüklüğüne rağmen petrol, doğal gaz ve kömür gibi fosil yakıtlar küresel enerji arzının yüzde 80'inden fazlasını karşılamayı sürdürdü.
Raporda, temiz enerji yatırımlarındaki ilerlemeye karşın fosil yakıtlara bağımlılığın devam ettiğine işaret edildi.
ROMANELLO: KÜRESEL SAĞLIK ACİL DURUMU OLARAK GÖRÜLMELİ
Lancet Geri Sayım Yürütücü Direktörü Marina Romanello, araştırmanın sonuçlarına ilişkin yaptığı değerlendirmede, mevcut önlemlerin sağlık üzerindeki zararların artış hızının gerisinde kaldığını belirtti.
Romanello, şu ifadeleri kullandı:
"İklim değişikliğinin sağlığa verdiği zararlar, dünyanın bunlara karşı geliştirdiği önlemlerden çok daha hızlı büyüyor, hatta birçok alanda ivme kazanıyor. Bu durum, kademeli bir kötüleşme değil, küresel bir sağlık acil durumu olarak kabul edilmesi gereken köklü bir değişimdir."
HÜKÜMETLERE SAĞLIK VE FİNANSMAN ÇAĞRISI
Raporda, iklim değişikliğiyle mücadelede insan sağlığının daha fazla öncelik kazanması gerektiği belirtildi.
Araştırmacılar, hükümetlerin karbon emisyonlarını azaltmaya yönelik çalışmalarını hızlandırmasını ve uluslararası işbirliğini güçlendirmesini istedi.
Sağlık sistemlerini korumak için ihtiyaç duyulan finansman ile mevcut kaynaklar arasındaki farkın büyüklüğüne de işaret edildi.
2026 Lancet Geri Sayım raporunda, iklim değişikliğinin etkilerinin küresel bir sağlık acil durumu kapsamında değerlendirilmesi çağrısında bulunuldu. Rapor, son aylarda DSÖ'ye aynı yönde yapılan çağrıların arttığı bir dönemde yayımlandı.
