Avrupa Birliği’nde elektrik üretiminde dengeler değişti. Rüzgar ve güneş enerjisinden elde edilen elektrik, 2025 yılında ilk kez fosil yakıtlardan üretilen elektriği geride bıraktı.
ELEKTRİK ÜRETİMİNİN YÜZDE 30’U RÜZGAR VE GÜNEŞTEN
Uluslararası enerji düşünce kuruluşu Ember tarafından yayımlanan Avrupa Elektrik Değerlendirmesi raporuna göre, 2025’te AB genelinde elektrik üretiminin yüzde 30’u rüzgar ve güneşten sağlandı. Aynı dönemde fosil yakıtların elektrik üretimindeki payı yüzde 29 ile bu kaynakların gerisinde kaldı.
GÜNEŞ ENERJİSİ REKOR KIRDI
Bu dönüşümde en belirleyici unsur, güneş enerjisindeki hızlı büyüme oldu. Üst üste dördüncü yılda da yüzde 20’nin üzerinde büyüme kaydeden güneş enerjisi, 2025’te AB elektrik üretiminde yüzde 13 paya ulaşarak tarihi bir rekor kırdı. Güneşten üretilen elektrik, ilk kez hem kömür hem de hidroelektrik üretimini geride bıraktı.
BAZI ÜLKELERDE GÜNEŞ ENERJİSİ BEŞTE BİRİ AŞTI
Kurulumların artmasıyla birlikte güneş enerjisinden elektrik üretimi tüm AB ülkelerinde yükseldi. Macaristan, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi, Yunanistan, İspanya ve Hollanda’da güneş enerjisi, toplam elektrik üretiminin yüzde 20’sinden fazlasını karşıladı.
YENİLENEBİLİR ENERJİNİN TOPLAM PAYI YÜZDE 48’E ÇIKTI
2025 yılında yenilenebilir enerji kaynakları, AB’nin toplam elektrik üretiminin yüzde 48’ini sağladı. Olağan dışı hava koşulları nedeniyle hidroelektrik üretimi yüzde 12, rüzgar enerjisi üretimi ise yüzde 2 azaldı. Buna rağmen rüzgar enerjisi, yüzde 17 payla AB’nin en büyük ikinci elektrik kaynağı olmayı sürdürerek doğal gazdan daha fazla elektrik üretti.
14 ÜYE ÜLKEDE YENİLENEBİLİR, FOSİLİ GEÇTİ
Raporda, AB genelinde yapısal bir dönüşüm yaşandığı vurgulanırken, 27 üye ülkenin 14’ünde rüzgar ve güneşten üretilen elektriğin, tüm fosil yakıtlardan elde edilen toplam üretimi aştığı belirtildi.
BEŞ YILDA DENGELER TAMAMEN DEĞİŞTİ
Verilere göre rüzgar ve güneş enerjisinin elektrik üretimindeki payı 2020’de yüzde 20 iken 2025’te yüzde 30’a yükseldi. Aynı dönemde fosil yakıtların payı yüzde 37’den yüzde 29’a geriledi. Hidroelektrik ve nükleer enerjiden üretim ise büyük ölçüde yatay seyretti.
DOĞAL GAZ FATURASI 32 MİLYAR AVROYA YÜKSELDİ
Zayıf hidroelektrik üretiminin etkisiyle doğal gazdan elektrik üretimi 2025’te yüzde 8 arttı, ancak uzun vadeli düşüş eğilimi devam etti. Buna rağmen artan gaz kullanımı, AB elektrik sektörünün doğal gaz ithalat faturasını yaklaşık 32 milyar avroya çıkardı. Bu tutar, bir önceki yıla göre yüzde 16 artış anlamına gelirken, 2022’deki enerji krizinden bu yana kaydedilen ilk yükseliş oldu. En yüksek harcama İtalya ve Almanya’da gerçekleşti.
KÖMÜR KULLANIMI TARİHİ DİPTE
Kömürden elektrik üretimi düşüşünü sürdürerek 2025’te AB elektrik üretiminde yüzde 9,2 ile tarihi düşük seviyeye indi. Kömürün payı 10 yıl önce yaklaşık yüzde 25 seviyesindeydi. AB genelinde 19 ülkede kömürden elektrik üretiminin payı sıfır ya da yüzde 5’in altında kaldı.
“GAZA BAĞIMLILIK AZALTILMALI” UYARISI
Rapora ilişkin değerlendirmelerde bulunan Ember Kıdemli Enerji Analisti Beatrice Petrovich, AB’nin önceliğinin pahalı ve ithal doğal gaza bağımlılığı azaltmak olması gerektiğini vurguladı. Petrovich, doğal gazın hem enerji güvenliği risklerini artırdığını hem de elektrik fiyatlarını yukarı çektiğini vurguladı.
BATARYA DEPOLAMA GAZ BAĞIMLILIĞINI AZALTABİLİR
Petrovich, batarya depolama sistemlerinin yaygınlaşmasının, özellikle akşam zirve saatlerinde yerli yenilenebilir kaynaklardan üretilen elektriğin kullanılmasına olanak tanımaya başladığını belirtti. Bu eğilimin hızlanması halinde doğal gaza olan ihtiyacın azalabileceği ve elektrik fiyatlarında daha istikrarlı bir yapının oluşabileceği kaydedildi.
Haber Merkezi
