Kamuoyunda "12. Yargı Paketi" olarak bilinen kanun teklifi TBMM başkanlığına iletildi. Meclis'te konuya ilişkin açıklamalarda bulunan AK Parti Grup Başkanvekili Muhammed Emin Akbaşoğlu; noterlik hizmetlerinden Adli Tıp yapılanmasına, bilirkişilik müessesesinden idari yargıdaki yeni uygulamalara kadar pek çok alanda köklü değişikliklere gidileceğini duyurdu.
İDARE ALEYHİNE DOĞRUDAN İCRA TAKİBİ DÖNEMİ BİTİYOR
Kamu kaynaklarının verimli kullanılması ve icra dairelerinin iş yükünün azaltılması amacıyla icra sisteminde köklü bir değişikliğe gidiliyor. Yargıtay, Bölge Adliye Mahkemeleri ve ilk derece mahkemelerince idare aleyhine hükmedilen para, vekalet ücreti ve yargılama giderleri için doğrudan icra takibi yapılması dönemi sona eriyor. Vatandaşların alacaklarına zahmetsizce ulaşabilmesi için icra takibi başlatmadan önce idareye yazılı başvuruda bulunması ve hesap numarası bildirmesi zorunlu kılınıyor. İdareye tanınan bir aylık süre içinde ödeme yapılmazsa, cebri icra yoluna başvurulabilecek.
MİRAS DAVALARINDA SUIİSTİMALLERE "MİRASCI" ÖNLEMİ
Mülkiyet hakkını ve ailevi bağları korumak adına ortaklığın satış suretiyle giderilmesi davalarında yaşanan suiistimaller engelleniyor. Miras yoluyla intikal eden taşınmazların satışında, birinci açık artırmanın sadece malik olan mirasçılar arasında yapılması hüküm altına alınıyor. Bu sayede aile yadigarı malların, malın değerinin yüzde yüzü üzerinden öncelikle mirasçılar arasında kalması sağlanacak.
NOTERLİKTE DİJİTAL DEVRİM VE VERGİ MUAFİYETİ
Bir diğer düzenlemeyle, noterlik evrak ve defterlerinin asıllarının mahkeme veya başsavcılıklarca istenmesi durumunda noterler, aslına uygun örneğini yerinde saklayarak aslını ilgili merciye ulaştıracak. Onaylı örnek taleplerinde ise evrak saniyeler içinde elektronik ortamda taranıp güvenli elektronik imzayla iletilecek. Bu işlemlerden hiçbir vergi, harç ve değerli kağıt ücreti alınmayarak vatandaşın üzerindeki mali yük kaldırılacak.
DURUŞMALARA 3 AY SINIRI GELİYOR
Hukuk yargılamalarında duruşmalar arası süre 3 aydan fazla olamayacak. Sadece bilirkişi incelemesinin uzaması veya istinabe yoluyla tahkikat yürütülmesi gibi zorunlu hallerde hakim, gerekçesini belirterek daha uzun bir süre tayin edebilecek. Ayrıca bilişim teknolojilerinden daha fazla yararlanmak amacıyla e-Duruşma sisteminin kapsamı genişletilerek ön inceleme duruşmaları da SEGBİS sistemi üzerinden ses ve görüntü nakliyle yapılabilecek.
İDARİ YARGIDA TEK HAKİM KAPSAMI GENİŞLİYOR
İdare mahkemelerinde tek hakimle çözümlenebilecek davaların sınırı genişletiliyor. 2026 yılı için konusu 486 bin lirayı geçmeyen iptal ve tam yargı davaları ile öğrenciler ve kamu görevlilerine ilişkin belirli uyuşmazlıklar artık tek hakim tarafından süratle karara bağlanacak. Ayrıca dosyaların usuli nedenlerle mahkemeler arasında gidip gelmesini önlemek için Bölge İdare Mahkemelerine, ilk derece mahkemesinin kararı hukuka uygunsa sadece gerekçe hatasından dolayı kararı kaldırmak yerine, gerekçeyi düzelterek uyuşmazlığı hızla bitirme yetkisi tanınıyor. Bölge idare mahkemelerinin ilk kez esastan verdiği kararlara karşı da Danıştay'da temyiz yolu açılıyor.
BELİRSİZ ALACAK DAVASI YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILIYOR
Uygulamada büyük tartışmalara neden olan belirsiz alacak davası tamamen yürürlükten kaldırılıyor. Bunun yerine kısmi dava açan vatandaşlara, ıslah hakkını kullanmaksızın ve iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın tahkikatın sonuna kadar alacağın kalan kısmını talep etme hakkı getiriliyor. Zaman aşımı da artırılan bu kısım yönünden davanın açıldığı ilk günden itibaren kesilmiş sayılacak.
YARGITAY'IN GÖREVSİZLİK BOZMASINA SINIRLAMA GELİYOR
Yargılama süreçlerinin uzamasını engellemek amacıyla, ilk derece mahkemelerinin verdiği kararların sadece görevsizlik veya yetkisizlik gerekçesiyle Yargıtay tarafından bozulmasının önüne geçiliyor. Ayrıca AYM'nin iptal kararı doğrultusunda, istinaf mahkemelerince ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulması halinde, kararın parasal sınırın üzerinde olması kaydıyla temyiz yolu açılıyor.
ADLİ TIP VE VESAYET ALTINDAKİ SATIŞLARDA YENİ DÜZENLEME
Adli Tıp Kurumu İhtisas Kurulu Başkan ve üyeliklerine atanmak için tıp veya diş hekimliğinde uzmanlık ya da alanında doktora derecesi şartı kanunla netleştirilirken, grup ve ihtisas dairesi başkanlıklarının görev süreleri 4 yılla sınırlandırılıyor. Hakim ve savcıların hukuk bilgisiyle çözebileceği davaları bilirkişiye gönderme uygulaması ise tamamen sona erdiriliyor. Öte yandan, vesayet altındaki kısıtlı vatandaşların taşınır veya taşınmaz mallarının satışı, rekabet ortamında gerçekleşebilmesi için UYAP Entegre Elektronik Satış Portalı üzerinden yürütülecek.
