Türkiye'de çocuk işçiliğine ilişkin açıklanan veriler, son 13 yılda yaşanan can kayıplarını ortaya koydu. İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği (İSİG) Meclisi İstanbul Sözcüsü Serpil Ünal, Ağustos 2013 ile Ağustos 2026 arasında en az 862 çocuğun çalışırken yaşamını yitirdiğini bildirdi. Çocuk işçi ölümlerinin 2024'te 71, 2025'te ise 94 olduğunu belirten Ünal, Mesleki Eğitim Merkezi (MESEM) uygulamasındaki çalışma koşullarını ve iş güvenliği denetimlerini de değerlendirdi.
ÇOCUK İŞÇİ ÖLÜMLERİNDE 13 YILLIK TABLO
İSİG Meclisinin kayıtlarına göre Ağustos 2013-Ağustos 2026 döneminde en az 862 çocuk işçi hayatını kaybetti. Serpil Ünal, yıllık can kaybının ortalama 63-64 seviyesinde olduğunu ifade etti.
Çalışma Bakanlığının yayımladığı istatistiklerde her yıl en az 13-14 çocuk ölümünün yer aldığını söyleyen Ünal, bu vakaların kamuoyuna duyurulmadığını öne sürdü.
MESEM KAPSAMINDA 20 ÇOCUK HAYATINI KAYBETTİ
Ünal'ın paylaştığı bilgilere göre Ağustos 2013 ile Haziran 2026 arasında MESEM kapsamında çalışan 20 çocuğun ölümü kayıtlara geçti.
Çocuk işçi ölümlerinin büyük bölümünün tarım alanında gerçekleştiğini belirten Ünal, mevsimlik tarım işçisi olarak aileleriyle çalışan veya ailelerine ait arazilerde bulunan çocukların öne çıktığını söyledi. Kentlerde çırak olarak çalışanlar ile MESEM öğrencilerinin de hayatını kaybedenler arasında bulunduğunu aktardı.
İŞ GÜVENLİĞİ DENETİMLERİ TARTIŞMA KONUSU
İş yerlerindeki güvenlik önlemlerinin yetersizliğine işaret eden Ünal, ölümlerin önemli bir bölümünün önlenebileceğini savundu.
Ünal, “Gerekli önlemler alınsa yaşanan iş cinayetlerinin yüzde 98-99'u önlenebilir. Fakat iş yerlerinde iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin alınıp alınmadığına dair devletin denetleme mekanizması neredeyse hiç işlemiyor” dedi.
Denetimlerin pandemi döneminden itibaren büyük ölçüde ortadan kalktığını da ileri sürdü.
MESEM ÖĞRENCİLERİ KAÇ SAAT ÇALIŞIYOR?
MESEM kapsamında 9, 10 ve 11. sınıf öğrencilerine 2026 yılı net asgari ücretinin yüzde 30'una karşılık gelen aylık 8 bin 422 lira 65 kuruş ödeniyor. Son sınıftaki kalfa öğrenciler ise asgari ücretin yüzde 50'si oranında, 14 bin 37 lira 75 kuruş alıyor.
Programda haftanın dört günü iş yerinde, bir günü okulda eğitim öngörülüyor. Ancak Ünal, bazı öğrencilerin hafta sonları da çalıştırıldığını ve günlük mesailerinin 10-12 saate ulaştığını iddia etti.
ÇOCUK İŞÇİLİĞİNDE YOKSULLUK VURGUSU
Çocukların erken yaşta çalışma hayatına katılmasını ekonomik koşullar ve eğitim politikalarıyla ilişkilendiren Ünal, ailelerin MESEM'e yönelmesinde yoksulluğun önemli rol oynadığını belirtti.
Ünal, “Mesleki eğitime karşı değiliz, fakat bugün söz konusu MESEM ya da mesleki eğitim adındaki programlar mesleki eğitimden çok uzak ve kopuk” ifadelerini kullandı.
İSİG Meclisinin çocuk işçiliğinin yasaklanmasını istediğini aktaran Ünal, çocukları ucuz iş gücüne yönlendiren uygulamaların sona erdirilmesi çağrısında bulundu. Eğitimde ücretsiz beslenme, ulaşım ve barınma desteği sağlanmasını, eğitime ayrılan bütçenin artırılmasını ve eğitim sisteminin yeniden düzenlenmesini talep etti.
