İsrail basınında yer alan bir analizde, ABD/İsrail-İran savaşı sonrası oluşabilecek yeni bölgesel düzende ABD’nin etkisinin azalabileceği, Türkiye’nin ise daha güçlü bir aktör olarak öne çıkabileceği belirtildi.
“DAHA AZ ABD, DAHA ÇOK TÜRKİYE” ANALİZİ
Haaretz gazetesinde yayımlanan analizde, Hayfa Üniversitesi’nden Elad Giladi, savaşın ardından bölgede yeni bir güvenlik mimarisinin şekillenebileceğine dikkat çekti.
Analizde, “İran Savaşı yeni bir bölgesel düzen yaratabilir, daha az ABD, daha çok Türkiye” değerlendirmesine yer verildi.
BÖLGE ÜLKELERİ YENİ ARAYIŞTA
Yazıda, bölge ülkelerinin savunma stratejilerinde değişime gittiği ve ABD’ye olan güvenlik bağımlılığını azaltmanın yollarını aradığı ifade edildi.
Özellikle Körfez ülkelerinin yeni ittifak arayışında olduğu belirtilirken, “Türkiye bu düşüncenin geliştirilmesinde kilit bir rol oynuyor gibi görünüyor” ifadesi kullanıldı.
TÜRKİYE’NİN STRATEJİK ROLÜNE VURGU
Analizde, Türkiye’nin Suudi Arabistan, Mısır ve Birleşik Arap Emirlikleri ile ilişkilerini stratejik seviyeye taşıdığı vurgulandı. 19 Mart’ta gerçekleştirilen dörtlü dışişleri bakanları zirvesi de bu sürecin önemli bir adımı olarak gösterildi.
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın “Bölge ülkeleri kendi sorunlarını çözmezse dış güçler kendi çıkarlarını dayatır” yaklaşımının Körfez ülkelerinde karşılık bulduğu ifade edildi.
ABD’YE BAĞIMLILIK AZALTILABİLİR
Yazıda, Körfez ülkelerinin ABD ile ilişkilerini tamamen koparmak istemediği ancak Washington’u tek güvenlik garantörü olarak görmek yerine “bir partner” olarak konumlandırmak istediği belirtildi:
“Savaşın yalnızca İsrail ile İran arasındaki caydırıcılık dengesiyle değil, aynı zamanda Körfez ülkelerinin ABD'ye olan güvenlik bağımlılıklarını ihtiyatlı ve kademeli bir şekilde sonlandırarak, içeriden inşa edilen bir bölgesel düzenin imkanlarını aramaya başladığı an olarak hatırlanması muhtemeldir.”
İSRAİL DENKLEM DIŞINDA KALABİLİR
Analizde, Körfez ülkelerinin İran konusunda İsrail ile benzer kaygılar taşıdığı ancak Tel Aviv ile aynı blokta görünmekten kaçındıkları ifade edildi.
Bu durumun Türkiye merkezli yeni bölgesel yapıda İsrail’in dışarıda kalmasına yol açabileceği değerlendirmesi yapıldı.
