Google Trends Türkiye verilerinde “dolandırıcılık” araması son 24 saatte yaklaşık yüzde 1000 yükselirken, sahte dekont, IBAN ve mesajlaşma uygulamaları üzerinden gerçekleştirilen dolandırıcılık yöntemleri yeniden gündeme geldi. Özellikle para transferlerinde yalnızca gönderilen dekonta güvenmek yerine işlemin banka hesabına gerçekten yansıyıp yansımadığının kontrol edilmesi önem taşıyor.
SAHTE DEKONT NASIL ANLAŞILIR?
Sahte dekont dolandırıcılığında, karşı tarafa gerçekte yapılmamış bir para transferinin yapılmış gibi gösterildiği belge veya ekran görüntüsü gönderilebiliyor.
Bu nedenle bir ürün satışı veya ödeme sırasında yalnızca WhatsApp, e-posta ya da sosyal medya üzerinden gönderilen dekont görüntüsüne bakarak işlem tamamlanmamalı.
Türkiye Bankalar Birliğinin dolandırıcılıkla mücadele çalışmalarında da hesap hareketlerinin mutlaka kontrol edilmesi ve hesaba gelen havale veya EFT’nin kaynağının teyit edilmesi gerektiğine dikkat çekiliyor.
Sahte dekont şüphesinde şu kontroller yapılabilir:
- Para gerçekten banka hesabına geçmiş mi kontrol edilmeli.
- İşlem yalnızca gönderilen ekran görüntüsünden teyit edilmemeli.
- Tutar, gönderen kişi ve işlem bilgileri banka uygulamasındaki hesap hareketleriyle karşılaştırılmalı.
- Şüpheli durumlarda bankanın resmi uygulaması veya müşteri hizmetleri üzerinden doğrulama yapılmalı.
- Para hesaba geçmeden ürün, araç, telefon veya başka bir mal teslim edilmemeli.
“DEKONT GELDİ” DEMEK PARANIN GELDİĞİ ANLAMINA GELMEYEBİLİR
Dolandırıcılar banka uygulamalarını taklit eden görseller, düzenlenmiş PDF belgeleri veya değiştirilmiş ekran görüntüleri kullanabiliyor.
Bu nedenle satıcı açısından en güvenli kontrol, paranın kendi hesabındaki işlem geçmişinde görünmesi.
Türkiye Bankalar Birliği de para transferlerinde hesap hareketlerinin incelenmesini ve şüpheli transferlerin banka kanalları üzerinden teyit edilmesini öneriyor.
WHATSAPP DOLANDIRICILIĞI NASIL ANLAŞILIR?
Mesajlaşma uygulamalarında dolandırıcılar tanıdık bir kişi, şirket çalışanı, banka görevlisi veya yatırım danışmanı gibi davranabiliyor.
Ticaret Bakanlığı, sosyal medya ve dijital platformlardan gelen şüpheli mesajlarda kişisel bilgi ve şifrelerin paylaşılmaması, bağlantıların kontrol edilmeden açılmaması ve mümkün olduğunda iki aşamalı doğrulama kullanılması gerektiğini belirtiyor.
Özellikle şu mesajlara karşı dikkatli olunması gerekiyor:
- “Acil para göndermen lazım”
- “Numaram değişti”
- “Bu IBAN’a ödeme yap”
- “Yatırım fırsatını kaçırma”
- “Hesabınız bloke olacak”
- “Ödül kazandınız”
- “Borç veya ceza ödemeniz var”
Normalin dışında acele ettiren, para isteyen veya kişisel bilgi talep eden mesajlarda kişinin kimliği farklı bir iletişim kanalı üzerinden teyit edilmeli.
IBAN DOLANDIRICILIĞINA DİKKAT
IBAN üzerinden yürütülen dolandırıcılık yöntemleri yalnızca para gönderenleri değil, banka hesaplarını başkalarına kullandıran kişileri de risk altında bırakıyor.
Ticaret Bakanlığı, banka hesaplarının para karşılığında üçüncü kişilere kullandırılmasının dolandırıcılık ve suç gelirlerinin aklanması gibi yasa dışı faaliyetlerin parçası haline gelebileceği konusunda uyarıyor.
Banka hesabı, kart bilgileri, mobil bankacılık şifreleri ve kimlik bilgileri başka kişilerle paylaşılmamalı.
SAHTE YATIRIM TEKLİFLERİ DE YAYGINLAŞIYOR
Dolandırıcılık girişimleri yatırım vaadi üzerinden de yapılabiliyor.
Ticaret Bakanlığı, sosyal medya üzerinden kendisini yatırım danışmanı olarak tanıtan kişilerin vatandaşları belirli IBAN numaralarına para göndermeye yönlendirebildiğini, ilk aşamada küçük kazançlar gösterildikten sonra daha yüksek tutarlı ödeme istenebildiğini bildiriyor.
Bu nedenle sosyal medya veya mesajlaşma uygulamasından gelen yatırım tekliflerinde, doğrudan kişisel banka hesaplarına para gönderilmesi taleplerine karşı dikkatli olunması gerekiyor.
DOLANDIRILINCA NE YAPILMALI?
Dolandırıcılık şüphesinde hızlı hareket etmek önem taşıyor.
Ticaret Bakanlığı, mağduriyet durumunda bankayla iletişime geçilmesini, hesap güvenliği için gerekli önlemlerin alınmasını ve emniyet ya da adli mercilere başvurulmasını öneriyor.
Emniyet Genel Müdürlüğü de dolandırıcılık şüphesi bulunan olaylarda eldeki bilgi ve belgelerle en yakın kolluk birimine veya Cumhuriyet Başsavcılığına başvurulabileceğini belirtiyor.
Dolandırıcılık durumunda şu adımlar izlenebilir:
- Bankayla hemen iletişime geçin.
- Şüpheli işlemleri bildirin.
- Mesajları, dekontları ve ekran görüntülerini silmeyin.
- Telefon numarası, IBAN ve internet sitesi bilgilerini saklayın.
- Şifrelerinizi değiştirin.
- Kolluk birimlerine veya Cumhuriyet Başsavcılığına başvurun.
EN GÜVENLİ YÖNTEM: PARAYI BANKA HESABINDAN TEYİT ETMEK
Sahte dekont dolandırıcılığında en önemli nokta, karşı tarafın gönderdiği belge yerine kişinin kendi bankacılık sistemindeki hesap hareketini esas alması.
Özellikle ikinci el ürün, telefon, araç veya yüksek tutarlı alışverişlerde para hesaba geçmeden ürünün teslim edilmemesi, şüpheli bağlantılara tıklanmaması ve kişisel bankacılık bilgilerinin paylaşılmaması dolandırıcılık riskini azaltabilecek temel önlemler arasında yer alıyor.
