Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, katı yakıtların üretim, ithalat, satış ve denetim süreçlerini yeniden düzenledi. Resmî Gazete'de yayımlanan Hava Kalitesinin Korunması Amacıyla Katı Yakıtların Kontrolü Yönetmeliği ile özellikle ısınmada kullanılan kömürlerde kalite, satış ve takip şartları yeniden belirlendi. Yeni dönemde kömürün nereden geldiği, kim tarafından satıldığı ve nereye gönderildiği Katı Yakıt Modülü (KYM) üzerinden kayıt altına alınacak. Üretici, ithalatçı, dağıtıcı ve satıcıların yakıt hareketlerini sisteme bildirmesi gerekecek.
KALİTESİZ KÖMÜRÜN SATIŞI DURDURULACAK
Piyasaya sunulan kömürlerden numune alınarak kalite kontrolü yapılacak. Analiz sonucunda belirlenen sınır değerleri karşılamayan yakıtın satışı ve dağıtımı durdurulacak. Firma üç iş günü içinde şahit numune analizi isteyebilecek. İkinci analizde de yakıtın uygun olmadığının belirlenmesi halinde ürün piyasadan toplatılacak. Toplama, taşıma ve depolama giderlerini ilgili firmalar karşılayacak.
KÖMÜR TORBALARI RENKLERİYLE AYRILACAK
Vatandaşın doğrudan göreceği değişikliklerden biri kömür torbalarında olacak. 1 Haziran 2028'den itibaren torbalar yakıtın türüne ve kullanılacağı bölgeye göre farklı renklerde piyasaya sunulacak. İthal kömür yeşil, 1. grup illerde kullanılacak yerli kömür mavi, 2. grup illerde kullanılacak yerli kömür sarı, kırsal mahalle, köy ve beldelerde kullanılacak yerli kömür gri torbada satılacak. Bedelsiz dağıtılan kömürlerde beyaz, biyokütle briket ve peletlerinde ise şeffaf torba kullanılacak. Yakıtın özellikleri ve belge bilgileri torba üzerinde gösterilecek veya QR kodla elektronik olarak takip edilebilecek.
HER KÖMÜR HER YERDE SATILAMAYACAK
Isınma amaçlı yakıtın piyasaya çıkarılması için Uygunluk Belgesinin yanı sıra Satış İzin Belgesi de gerekecek. Kömür yalnızca satış izni verilen illerde ve torbalı olarak tüketiciye sunulabilecek. İthal ve yerli kömür için farklı kalite şartları uygulanacak. Yerli kömürlerde de kullanılacağı bölgeye göre farklı standartlar geçerli olacak.
KATI YAKITLAR İÇİN HUKUKİ ÇERÇEVE DE DEĞİŞTİ
Yeni düzenlemeyle birlikte katı yakıtlarla ilgili kuralların yer aldığı hukuki yapı da değiştirildi. Bakanlık, aynı gün yayımladığı başka bir yönetmelikle Isınmadan Kaynaklanan Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğindeki katı yakıt hükümlerini yürürlükten kaldırdı.
Eski yönetmelikte ithal ve yerli kömür, briket ve biyokütle yakıtları, yakıtların kontrolü ve torbalanması gibi konuları düzenleyen hükümler bulunuyordu. Bu başlıklar artık eski yönetmelik yerine Hava Kalitesinin Korunması Amacıyla Katı Yakıtların Kontrolü Yönetmeliği kapsamında uygulanacak. Böylece kömür ve diğer katı yakıtların kalitesi, üretimi, ithalatı, depolanması, satışı, kullanımı ve denetimi ayrı bir yönetmelik altında toplandı.
LASTİK VE PLASTİĞİ SOBADA YAKMAK YASAK
Yönetmelikte ısınma amacıyla kullanılması yasak maddeler de sıralandı. Araçların plastik parçaları, lastik, kablo, boyalı odun, plastikler, tekstil atıkları, tıbbi atıklar, petrol koku, mineral yağ ve bazı sanayi atıkları ısınma amacıyla kullanılamayacak.
KURALA UYMAYANA YAPTIRIM
Belgesiz faaliyet gösteren, uygunsuz yakıt satan veya satışı durdurulan yakıtı yeniden piyasaya süren işletmelere Çevre Kanunu kapsamında yaptırım uygulanacak. Yönetmelik kapsamındaki ihlaller nedeniyle bir yıl içinde iki kez cezai işlem uygulanan işletmenin ilgili belgeleri iptal edilecek. Bu işletmelere iptal tarihinden itibaren bir yıl boyunca yeni belge düzenlenmeyecek.
