Sosyal medya kullanıcılarını ilgilendiren yeni düzenleme 1 Kasım'da yürürlüğe girecek. Yaş doğrulaması e-Devlet üzerinden yapılacak, 15 yaşından küçükler hesap açamayacak. Mevcut kullanıcılar için ise 31 Mart 2027'ye kadar süre tanınacak. Peki, yaş doğrulaması nasıl yapılacak ve kimlerin hesabı kapanacak?
Türkiye'de sosyal medya kullanımına yönelik yeni kurallarla birlikte hesap açma şartları değişiyor. Çocukların dijital ortamlarda korunmasını amaçlayan düzenleme kapsamında yaş doğrulaması zorunlu hale geliyor. Yeni hesap açmak isteyen kullanıcıların yaşlarını doğrulaması gerekecek.
Düzenlemenin en önemli başlıklarından biri, doğrulama işleminin e-Devlet bağlantılı bir sistemle gerçekleştirilmesi olacak. Böylece sosyal medya şirketlerine kişisel kimlik bilgileri aktarılmadan kullanıcıların yaş grupları belirlenebilecek.
E-DEVLET ÜZERİNDEN YAŞ DOĞRULAMASI NASIL YAPILACAK?
Yeni sistemde yaş doğrulaması, e-Devlet üzerinden gerçekleştirilecek kimlik kontrolüyle başlayacak. Siber Güvenlik Başkanlığının altyapısı aracılığıyla oluşturulacak dijital belirteç, kullanıcının yaş grubunu sosyal medya platformuna bildirecek.
Yaş doğrulama sürecinin şu şekilde işlemesi öngörülüyor:
-
Kullanıcı, e-Devlet sistemi üzerinden kimliğini doğrulayacak.
-
Kimlik kontrolünün ardından Siber Güvenlik Başkanlığının altyapısıyla bir yaş doğrulama belirteci oluşturulacak.
-
Oluşturulan belirteç, sosyal medya platformunun yaş kontrolünde kullanılacak.
-
Platform, kişinin kimlik bilgilerini değil, yalnızca hangi yaş grubunda bulunduğunu öğrenecek.
-
Kullanıcının yaşına göre hesap açılmasına izin verilecek veya ilgili sınırlamalar uygulanacak.
Sistemde kullanıcılar 15 yaş altı, 15-17 yaş arası ve 18 yaş üzeri olmak üzere üç grupta değerlendirilecek.
Ancak e-Devlet'te hangi hizmetin seçileceği, hangi ekranların kullanılacağı ve belirtecin sosyal medya hesabına nasıl aktarılacağına ilişkin ayrıntılı işlem adımları henüz açıklanmadı.
KİMLİK BİLGİLERİ SOSYAL MEDYA ŞİRKETLERİYLE PAYLAŞILACAK MI?
Yaş doğrulama sisteminde kişisel bilgilerin korunması esas alınacak. Sosyal medya platformları, kullanıcıların kimlik bilgilerine doğrudan erişemeyecek.
Platformlara yalnızca kişinin hangi yaş grubunda bulunduğunu gösteren dijital belirteç aktarılacak. Ad, soyad, T.C. kimlik numarası ve doğum tarihi gibi bilgiler sosyal medya şirketleriyle paylaşılmayacak.
15 YAŞINDAN KÜÇÜKLER SOSYAL MEDYA HESABI AÇABİLECEK Mİ?
Yeni düzenlemeye göre 15 yaşını doldurmayan çocukların sosyal medya hesabı açmasına izin verilmeyecek.
Yaş doğrulamasında bu grupta olduğu belirlenen kişilerin yeni hesap başvuruları kabul edilmeyecek. Daha önce hesap açmış çocuklar da geçiş sürecinde yaş kontrolünden geçirilecek. Yaş şartını karşılamayan mevcut hesapların kapatılması öngörülüyor.
MEVCUT SOSYAL MEDYA HESAPLARI KAPANACAK MI?
Düzenleme yalnızca yeni kullanıcıları değil, mevcut sosyal medya hesabı bulunan kişileri de kapsıyor. Yeni hesaplarda yaş doğrulaması 1 Kasım 2026'dan itibaren zorunlu olacak. Daha önce açılmış hesaplar için ise 31 Mart 2027'ye kadar geçiş süresi tanınacak.
Bu tarihe kadar yaş doğrulamasını tamamlamayan veya 15 yaşından küçük olduğu belirlenen kullanıcıların hesaplarının kapatılması öngörülüyor.
15-17 YAŞ GRUBUNA HANGİ KISITLAMALAR GETİRİLECEK?
15 yaşını dolduran ancak 18 yaşına ulaşmayan kullanıcılar sosyal medya hesabı açabilecek. Ancak bu hesaplarda çocuklara özel güvenlik kuralları uygulanacak.
Yeni dönemde bu yaş grubunu ilgilendiren sınırlamalar şöyle:
-
Hesaplar varsayılan olarak gizli tutulacak.
-
Profiller herkese açık hale getirilemeyecek.
-
Canlı yayın açılmasına izin verilmeyecek.
-
Takipçi ve takip edilen listeleri gizlenecek.
-
Yalnızca karşılıklı takipleşilen kişilerden mesaj alınabilecek.
-
Sonsuz kaydırma özelliği devre dışı bırakılacak.
-
Kullanıcı profiline göre kişiselleştirilmiş reklam gösterilmeyecek.
-
Ekran görüntüsü alınmasını önlemeye yönelik teknik tedbirler uygulanacak.
EBEVEYNLERE YENİ KONTROL İMKÂNI SUNULACAK
Düzenleme kapsamında sosyal medya şirketlerinin ebeveynlere yönelik Türkçe denetim araçları sunması da öngörülüyor.
Bu sistemler sayesinde aileler çocuklarının sosyal medya kullanım sürelerini takip edebilecek. Ayrıca uygulama içi harcamalara sınır koyabilecek.
SAHTE YAŞ DOĞRULAMA MESAJLARINA KARŞI UYARI
Dezenformasyonla Mücadele Merkezi, yaş doğrulama uygulamasını fırsata çevirmek isteyen dolandırıcılara karşı kullanıcıları uyardı. Dolandırıcıların hesapların kapatılacağı iddiasıyla sahte SMS ve mesajlar gönderebileceği belirtildi.
Kullanıcıların kendilerine gönderilen şüpheli bağlantılar üzerinden işlem yapmaması, e-Devlet şifrelerini ve kişisel bilgilerini paylaşmaması gerektiği vurgulandı. Yaş doğrulama işlemlerinin yalnızca resmî e-Devlet kanalları üzerinden yapılacağı hatırlatıldı.
HESABI KAPATILAN KULLANICILAR İTİRAZ EDEBİLECEK Mİ?
Yaş doğrulama sonucunda hesabı kapatılan veya erişimi sınırlandırılan kullanıcılar için itiraz hakkı bulunacak.
Kullanıcılar sosyal medya platformlarına ücretsiz başvuru yapabilecek. İtirazlar yalnızca otomatik sistemlerle değil, insan incelemesiyle değerlendirilecek. Başvuru süreci tamamlanana kadar hesaplara ait veriler silinmeyecek.
SOSYAL MEDYADA YAŞ DOĞRULAMASI İÇİN SON TARİH NE ZAMAN?
Paylaşılan takvime göre yeni hesaplar için yaş doğrulaması 1 Kasım 2026'da başlayacak. Mevcut hesap sahiplerinin ise işlemlerini 31 Mart 2027'ye kadar tamamlaması gerekecek.
Yeni düzenlemeyle birlikte sosyal medya platformlarında hesap açma ve çocuk kullanıcıların erişebileceği özellikler yaş gruplarına göre belirlenecek.
