Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde Hatay’daki vergi ve ekonomi sorunları gündeme geldi. Depremden sonra toparlanmaya çalışan esnafın, hem borç hem de devlet uygulamaları nedeniyle zor durumda olduğu ifade edildi.
Milletvekilleri, sahadan gelen şikayetleri tek tek anlattı.
VERGİ BASKISI İDDİASI
Saadet Partisi Hatay Milletvekili Necmettin Çalışkan, vergi dairelerinin bazı esnafa doğrudan müdahale ettiğini öne sürdü.
İddiaya göre, iş yapamayan ya da dükkânı henüz açılmamış olan işletmelere bile “Kazancın düşük, vergini artır” deniliyor. Yani esnafın gerçek durumuna bakılmadan, kağıt üzerindeki ortalamalara göre vergi yükseltilmek isteniyor.
Bu durum özellikle depremden sonra iş yapamayan kişiler için büyük bir yük oluşturuyor. Çünkü ortada kazanç yokken daha fazla vergi istenmesi, esnafı daha da zor duruma sokuyor.
Çalışkan bu yöntemi çok sert sözlerle eleştirdi:
“Mafyavari bir yöntemle vergi tahsilatı yapılıyor.”
DEVLET BORCUNU ÖDEMİYOR, ESNAFA HACİZ GELİYOR İDDİASI
En çok dikkat çeken konulardan biri, devlet ile esnaf arasındaki para ilişkisi oldu.
Meclis’te anlatılanlara göre devlet, esnafa ödemesi gereken KDV iadesini zamanında vermiyor. Bu para aslında esnafın hakkı olan bir alacak. Ancak işlemler yavaş ilerlediği için bu para gecikiyor.
Aynı anda esnafın devlete olan borcu için ise hiçbir bekleme yapılmadığı iddia ediliyor. Özellikle Motorlu Taşıtlar Vergisi borcu olan esnafa hemen işlem uygulanıyor.
Bunun sonucunda:
- Araçlara haciz konuluyor
- Banka hesapları bloke ediliyor
- Borca faiz ekleniyor
Yani esnaf hem parasını alamıyor hem de borçlu duruma düşüyor.
Necmettin Çalışkan bu çelişkiyi şöyle anlattı:
“Mükellefe KDV iadesi ödemiyorsun ama MTV borcu için aracına haciz koyuyorsun.”
48 MİLYONLUK DÜKKAN TEPKİSİ
Hatay’daki bir diğer büyük sorun da iş yeri fiyatları oldu.
Meclis’te verilen örneğe göre, sanayi sitesinde 400 metrekarelik bir dükkân için 48 milyon lira isteniyor. Bu rakam depremden yeni çıkmış bir esnaf için neredeyse imkânsız olarak değerlendiriliyor.
Bu yüzden birçok kişi dükkânını teslim almıyor. Bazı esnafların sözleşmelerini iptal ettiği de ifade edildi.
Ayrıca “indirim yapıldı” denilmesine rağmen fiyatların hâlâ çok yüksek olduğu, bu yüzden indirimin gerçek bir fayda sağlamadığı da eleştiriler arasında yer aldı.
KREDİLER GERİ İSTENİYOR, ESNAF ÖDEYEMİYOR
Deprem sonrası verilen KOSGEB kredileri de ayrı bir sorun başlığı oldu.
Birçok esnaf henüz iş yerini açamamış durumda. Bazıları geçici yerlerde çalışıyor, bazıları ise hâlâ üretime başlayamadı.
Buna rağmen kredi geri ödemelerinin başladığı ifade edildi.
Ödeyemeyen esnaf için:
- Haciz işlemleri başlatılıyor
- Faiz uygulanıyor
- Borç giderek büyüyor
Bu durum, zaten zor durumda olan esnafı tamamen iş yapamaz hale getirme riski taşıyor.
ULAŞIM BİLE SORUN OLDU
Hatay’dan göç eden vatandaşların yaşadığı sorunlar da gündeme geldi.
CHP Hatay Milletvekili Mehmet Güzelmansur, özellikle bayram döneminde ulaşımın çok pahalı olduğunu söyledi.
Verilen örneğe göre İstanbul-Hatay uçak biletleri 5 bin liradan başlıyor. Bu nedenle birçok depremzede memleketine dönemiyor.
Bu durumun sosyal bir mağduriyet oluşturduğu ifade edildi.
SİCİL AFFI TALEBİ
Ekonomik sıkıntılar nedeniyle borçlarını ödeyemeyen birçok kişi için “sicil affı” talebi de dile getirildi.
CHP Hatay Milletvekili Nermin Yıldırım Kara, borç yüzünden sistemi dışında kalan insanların tekrar iş yapabilmesi gerektiğini söyledi.
Bu düzenleme olursa, borç nedeniyle iş yapamayan kişiler yeniden ekonomik hayata dönebilecek.
