Türkiye'nin yapı stokuna ilişkin dikkat çeken bir uyarı geldi. TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası Adana Şube Başkanı Hıdır Çak, Türkiye genelinde yaklaşık 36 milyon konut bulunduğunu, bunların yaklaşık 26 milyonunun aktif olarak kullanıldığını söyledi. Çak, çeşitli kriterlere göre yaklaşık 6-7 milyon konutun ise risk havuzunda bulunduğuna dikkat çekti.
Özellikle 1980-2000 yılları arasında inşa edilen çok katlı yapıların mercek altına alınması gerektiğini belirten Çak, risk havuzundaki konutlarda ön inceleme ve gerektiğinde deprem performans analizi yapılması çağrısında bulundu.
TÜRKİYE'DE 26 MİLYON KONUT AKTİF KULLANILIYOR
Türkiye'deki bina yaşına ilişkin son çalışmanın TÜİK tarafından 2021 yılında yapıldığını belirten Çak, İnşaat Mühendisleri Odası olarak bu verilere son 5 yılda yapılan yeni binaları da eklediklerini ifade etti.
Çak, bu hesaplamaya göre Türkiye genelinde yaklaşık 36 milyon konut bulunduğunu, boş olan, ikinci veya üçüncü konut olarak kullanılan ya da satış aşamasında bulunan yapılar dikkate alındığında yaklaşık 26 milyon konutun aktif olarak kullanıldığını söyledi.
6-7 MİLYON KONUT RİSK HAVUZUNDA
Bina yaşının tek başına bir yapının güvenli olup olmadığını göstermediğini vurgulayan Çak, özellikle 1980-2000 yılları arasında yapılan çok katlı yapıların risk açısından değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Belirlenen kriterlere göre yaklaşık 6-7 milyon konutun risk havuzunda bulunduğunu ifade eden Çak, yaklaşık 6 milyon konutta inceleme ve risk analizi yapılmasını istedi.
1998 ÖNCESİ BİNALARA DİKKAT
Çak, yapıların yalnızca yaşına bakılarak riskli ilan edilemeyeceğini ancak bazı özelliklerin önemli işaretler verdiğini belirtti.
1998 Deprem Yönetmeliği'nden önce yapılan, çok katlı olan, betonun elle döküldüğü veya ağır çıkmaların bulunduğu binaların risk açısından daha ayrıntılı şekilde değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
DEPREM PERFORMANS ANALİZİ ÇAĞRISI
Risk havuzundaki yapılarda öncelikle ön inceleme yapılması gerektiğini belirten Çak, karot ve profometre gibi çalışmaların ardından elde edilen verilerle bilgisayar ortamında bina modellemesi yapılmasını önerdi.
Bu model üzerinden deprem performansının ölçülmesi gerektiğini kaydeden Çak, analiz sonucunda riskli çıkan yapıların güçlendirilmesi gerektiğini, güçlendirme maliyetinin çok yüksek olması durumunda ise yıkılıp yeniden yapılmasının gündeme gelebileceğini söyledi.
Riskli yapıların belirli bir bölgede yoğunlaşması halinde ise ada veya mahalle bazlı kentsel dönüşüm uygulanmasını önerdi.
