Küresel ısınmanın yalnızca çevreyi değil, insan sağlığını da doğrudan etkilediğini ortaya koyan yeni bir araştırma, artan sıcaklıkların fiziksel aktiviteyi azaltarak ciddi sağlık risklerine yol açabileceğini gösterdi. 2000-2022 yılları arasında 156 ülkeden elde edilen verileri inceleyen araştırmacılar, sıcaklık artışının küresel ölçekte hareketsizlik oranlarını artırabileceğini ve bunun uzun vadede ölümlere neden olabileceğini belirledi.
SICAKLIK ARTIŞI HAREKETSİZLİĞİ TETİKLİYOR
Araştırmaya göre ortalama sıcaklığın 27,8°C’nin üzerine çıktığı her ek ay, dünya genelinde fiziksel hareketsizlik oranını yaklaşık 1,5 puan artırıyor. Bu artışın düşük ve orta gelirli ülkelerde 1,85 puana kadar çıktığı kaydedildi.
The Lancet Global Health dergisinde yayımlanan çalışmada, yüksek sıcaklıkların vücutta terleme ve kan akışını artırarak kalp-damar yükünü yükselttiği, susuzluk riskini artırdığı ve egzersizi daha zor hale getirdiği ifade edildi.
2050’YE KADAR HER YIL 500 BİN EK ÖLÜM RİSKİ
Araştırmacılar, artan hareketsizliğin halihazırda küresel ölümlerin yaklaşık yüzde 5’inden sorumlu olduğuna dikkat çekti. Çalışmaya göre, mevcut eğilimlerin devam etmesi halinde 2050 yılına kadar her yıl yaklaşık 500 bin ek erken ölüm yaşanabileceği öngörülüyor. Ayrıca bu durumun 2,4 ila 3,68 milyar dolar arasında ekonomik kayba yol açabileceği ifade edildi.
EN BÜYÜK RİSK SICAK BÖLGELERDE
Hareketsizlikteki artışın özellikle Orta Amerika, Karayipler, Sahra altı Afrika ve Güneydoğu Asya gibi sıcak bölgelerde daha belirgin olacağı belirtildi. Araştırmada ayrıca kadınlar ve gençlerin, iklim kontrollü alanlara erişimlerinin sınırlı olması nedeniyle bu durumdan daha fazla etkilenebileceği vurgulandı.
FİZİKSEL AKTİVİTE HALA EN ETKİLİ KORUMA
Uzmanlar, fiziksel aktivitenin yalnızca bireysel bir tercih değil, aynı zamanda iklimle bağlantılı bir halk sağlığı meselesi olarak ele alınması gerektiğine dikkat çekiyor. Daha önce yapılan çalışmalar, aktif bir yaşam tarzına geçmenin ölüm riskini yüzde 22 azaltabildiğini, günde yaklaşık 7 bin adım atmanın ise kalp hastalığı, diyabet, kanser ve bunama riskinde önemli düşüşler sağladığını ortaya koyuyor.
ŞEHİRLERİN TASARIMI KRİTİK HALE GELİYOR
Araştırmacılar, artan sıcaklıklara karşı şehir planlamasının da önem kazandığını belirtiyor. Gölgelik alanlar, su ögeleri ve iklime dayanıklı kamusal alanların artırılmasıyla insanların daha fazla fiziksel aktivite yapmasının teşvik edilebileceği ifade ediliyor.
Uzmanlara göre bu tür düzenlemeler yalnızca sıcaklık konforunu artırmakla kalmayıp, uyku kalitesi, bilişsel performans ve iş gücü verimliliği üzerinde de olumlu etkiler sağlayabilir.
