Evet doğru okudunuz. Dokuz günlük tatil dönüşünde işler birikmiş olabilir. Siz yine de sallanın! Hani bir işi yavaş yapan insana “sallanma acele et” denir ya. Siz bu tatil dönüşü ilk iş sabahında sallanın! Ama nasıl ve neden?
Tatil sonrası işe dönüş birçok kişi için yalnızca bir takvim değişikliği değildir. Bedenin, zihnin ve günlük alışkanlıkların yeniden uyum sağlaması gereken bir dönemdir.
Bir hekim olarak bu günlerde sık gördüğümüz şikâyetler arasında yorgunluk, isteksizlik, boyun ve bel ağrıları, uyku düzensizlikleri ve dikkat dağınıklığı yer alır. Çoğu zaman insanlar bunu bir sağlık sorunu olarak algılasa da, önemli bir kısmı tatilden çalışma temposuna geçiş sürecinin doğal sonuçlarıdır.
Tatilde değişen uyku saatleri, artan hareketlilik veya tam tersine uzun süreli dinlenme, bedenin alıştığı ritmi değiştirir. İşe başlar başlamaz eski performansımızı beklemek ise gereksiz bir stres oluşturabilir.
Bu dönemde kendimize biraz zaman tanımak gerekir. İlk günlerden itibaren uzun saatler masa başında kalmak yerine kısa hareket molaları vermek, yeterli su tüketmek, uyku düzenini yeniden oluşturmak ve açık havada kısa yürüyüşler yapmak oldukça faydalıdır.
Yazımızın başında belirttiğimiz sallanmak, bu işi yavaşça arttırma önerisi değil tam olarak kelimenin anlamında olduğu gibi bedeni sallamak!
Güne başlamadan önce, ayağa kalktığınız ilk anda şunu uygulayın: Ayaklarınızı omuz genişliğinde açın, dizlerinizi hafifçe kırın ve tüm vücudunuzu yumuşakça sallayın, silkelenin. 30 saniye yeterli.
Bu mikro-vibrasyon, gece boyunca viskoelastik özelliği azalmış bedeni saran bağ dokusu olan fasyal matrisi yeniden aktive eder. Özellikle tatil sonrası sık görülen sabah tutukluğunun ve “bedenin ısınamaması” hissinin altında çoğunlukla bu hücrelerarası dokunun katılaşması yatar. Eklem ve kaslarınızın hareketlenmesinden önce bağ dokusunu uyarmak, güne çok daha hazır başlamanızı sağlar. Bu sabah aktivasyonu, fasyanın kendi ritmine uyumlanma sürecini hızlandırır.
Ayrıca beslenme düzenini yeniden dengelemek, kafein tüketimini birden arttırmayıp, kontrollü olmak, ekran başında geçirilen süreyi mümkün olduğunca sınırlamak ve gün içinde kısa esneme egzersizleri yapmak da adaptasyon sürecini kolaylaştırabilir.
Yoğun iş temposuna bir anda dönmek yerine öncelikleri belirlemek, yapılacak işleri planlamak ve ilk günlerde kendimize gerçekçi hedefler koymak hem zihinsel hem de fiziksel yükü azaltacaktır.
İşe döndüğünüz ilk gün bilgisayarınızı açmadan önce yaklaşık 5-10 dakika boyunca ön hazırlık yapın. Kâğıda, o gün yapmanız gereken üç işinizi, detayları ile yazın. Bilgisayardan değil, elle yazın.
El yazısı, beyinde prefrontal korteksi dijital uyarandan bağımsız biçimde aktive eder ve çalışma belleğini yapılandırır. Tatil sürecinde dinlenme modunda veya fazla yüklenmesiz olan prefrontal korteks aktivitesi, hızlıca ve yüksek bilişsel yük altında değil; küçük ve somut görevlerle kademeli olarak geri kazanılır. Ekrana girmeden önce zihni “modladığınızda” odaklanma kapasitesi belirgin şekilde artar.
Unutmamak gerekir ki sağlık, yalnızca hastalıkların olmaması değildir. Bedenimizin verdiği sinyalleri fark etmek, yorgunluğu kabul etmek ve ihtiyaç duyduğu uyumu sağlayabilmek de sağlığın önemli bir parçasıdır.
Tatilin bize kazandırdığı huzuru tamamen geride bırakmadan çalışabilmek mümkündür. Belki de yeni döneme başlarken en önemli hedefimiz, daha hızlı koşmak değil; daha dengeli ilerlemek olmalıdır.
Sevgi ile…
Dr. Şerafettin ÖZDOĞAN
@drserafettinozdogan
