Türkiye’de 10 yılını dolduran güneş enerji santralleri (GES), YEKDEM süresinin bitmesiyle serbest piyasa koşullarına geçiyor ve gelirlerinde önemli kayıplar yaşanıyor. Sektör temsilcileri, bu santrallerin ekonomik ömrünü uzatmak ve özellikle gece tüketimi yüksek sanayi tesisleri için daha öngörülebilir enerji maliyeti sağlamak amacıyla “Devir + Kapasite Paylaşımı” modeli ile aylık mahsuplaşma esaslı çözümün hayata geçirilmesini talep ediyor.
TAHSİS ALANI
Devir: 10 yaşını doldurmuş bir GES, aynı dağıtım bölgesindeki bir sanayi tesisine devredilebiliyor ya da uzun dönemli enerji satış sözleşmesi kapsamında değerlendirilebiliyor.
Kapasite paylaşımı: Örneğin 10 MWe’lik bir santral, tüketici ihtiyacına göre 7,5 MWe ile işletilirken trafoda kalan 2,5 MW kapasite yeni girişimcilere tahsis edilebiliyor.
Aylık mahsuplaşma: Saatlik mahsuplaşma yerine aylık bazlı netlemenin uygulanması talep ediliyor. Böylece gündüz üretilen elektrik, gece vardiyasındaki tüketimle ay sonunda dengelenebiliyor.
AYLIK MAHSUPLAŞMANIN ÖNEMİ
Gece tüketimine uyum: Güneş gündüz üretim yaparken, fabrikaların tüketimi geceye kayabiliyor. Aylık mahsuplaşma, bu zaman farkını dengeleyerek ortadan kaldırıyor.
Ekonomik sürdürülebilirlik: Üretimin sınırlanmasına gerek kalmadan, aylık toplam üretim ve tüketim üzerinden değer yaratılıyor.
Şebeke verimliliği: Kapasite bölünmesiyle trafolarda atıl kapasite kalmıyor; küçük yatırımcıların girişini mümkün kılıyor.
YENİLENEBİLİR ENERJİNİN PAYI ARTIYOR
Sanayiye: Daha düşük ve öngörülebilir enerji maliyeti, özellikle gece tüketimi yüksek tesislerde verimlilik avantajı.
Yatırımcıya: 10 yılını doldurmuş GES’ler atıl kalmıyor ikincil bir piyasanın doğmasına zemin hazırlıyor.
Şebekeye: Kapasite paylaşımıyla trafolar verimli kullanılıyor, küçük yatırımcıların yolu açılıyor.
Kamuya: Arz güvenliği ve yeşil dönüşüm süreci hızlanıyor, yenilenebilir enerjinin payı artıyor.
YATIRIMCIYA KOLAYLIK, ŞEBEKEYE VERİMLİLİK
Aylık mahsuplaşmaya yönelik açık ve net bir mevzuatın oluşturulması, devir ile kapasite paylaşım süreçlerinin daha yalın bir idari çerçeveye kavuşturulması ve mevcut santrallerde panel ve inverter yenilemelerine teşvik getirilmesi gündeme alınmaktadır.
