6 Ekim Dünya Serebral Palsi Günü, serebral palsili bireylerin yaşam deneyimlerini görünür kılmak ve eğitimden sağlığa, istihdamdan sosyal hayata kadar karşılaştıkları engellere dikkat çekmek amacıyla dünya genelinde çeşitli etkinliklerle anılıyor.
Dünya Serebral Palsi Günü hareketinin verilerine göre dünya genelinde yaklaşık 50 milyon kişi serebral palsi ile yaşıyor. Gün kapsamında farkındalığın yanı sıra eşit haklar, erişilebilirlik, sağlık hizmetlerine ulaşım ve toplumsal katılım konuları da gündeme taşınıyor.
DÜNYA SEREBRAL PALSİ GÜNÜ NEDİR?
Dünya Serebral Palsi Günü, her yıl 6 Ekim’de serebral palsi konusunda küresel farkındalık oluşturmak amacıyla düzenlenen bir hareket. Girişim, 2012 yılında Cerebral Palsy Alliance ile United Cerebral Palsy öncülüğünde başlatıldı. Zaman içinde 100’ü aşkın ülkeden bireylerin ve kuruluşların katıldığı uluslararası bir farkındalık ağına dönüştü. Dünya Serebral Palsi Günü yalnızca hastalık hakkında bilgi vermeyi değil, serebral palsili bireylerin eşit fırsatlara ulaşmasını, karar alma süreçlerinde seslerinin duyulmasını ve toplumdaki önyargıların azaltılmasını da amaçlıyor.
SEREBRAL PALSİ NEDİR?
Serebral palsi, gelişmekte olan beyindeki anormal gelişim veya hasar sonucunda hareket, duruş ve kas kontrolünü etkileyen bir grup kalıcı bozukluğu ifade ediyor. Durum kişiden kişiye farklı biçimlerde görülebiliyor. Bazı bireylerde yürüme ve hareket becerileri daha fazla etkilenirken bazı kişilerde iletişim, görme, işitme, yeme veya günlük yaşam aktivitelerinde ek desteğe ihtiyaç duyulabiliyor. Serebral palsi ilerleyici bir beyin hastalığı olarak kabul edilmiyor ancak bireyin ihtiyaçları ve yaşadığı güçlükler yaşamın farklı dönemlerinde değişebiliyor.
DÜNYA SEREBRAL PALSİ GÜNÜ NEDEN KUTLANIR?
6 Ekim’in temel amaçlarından biri serebral palsili bireylerin karşılaştığı toplumsal ve fiziksel engelleri görünür hale getirmek. Eğitime ve sağlık hizmetlerine erişim, istihdam olanakları, erişilebilir ulaşım, yardımcı teknolojiler ve sosyal hayata eşit katılım gün kapsamında öne çıkan başlıklar arasında bulunuyor. Dünya Serebral Palsi Günü hareketi, serebral palsili bireylerin yalnızca yaşadıkları güçlüklerle değil, yetenekleri, başarıları ve topluma katkılarıyla da görünür olmasını hedefliyor.
2026 DÜNYA SEREBRAL PALSİ GÜNÜ'NÜN MESAJI NE?
2026 Dünya Serebral Palsi Günü’nde #UniqueANDUnited, yani “Benzersiz ve Birlikte” mesajı öne çıkıyor.
Kampanya, serebral palsili her bireyin farklı deneyimlere ve ihtiyaçlara sahip olduğunu vurgularken bu farklı seslerin ortak bir değişim talebi etrafında birleşmesine odaklanıyor. Eğitim, iş hayatı, sağlık hizmetleri ve toplumsal katılımda daha fazla erişilebilirlik kampanyanın temel başlıkları arasında yer alıyor.
2026 kampanyasında ayrıca 6 Ekim’in Birleşmiş Milletler tarafından Dünya Serebral Palsi Günü olarak resmen tanınması için çağrı yapılıyor. Dünya Serebral Palsi Günü küresel ölçekte uzun süredir kutlanıyor ancak 6 Ekim şu anda Birleşmiş Milletler tarafından resmi bir uluslararası gün olarak tanınmış değil. Kampanyayı yürüten kuruluşlar, resmi tanınmanın serebral palsinin küresel gündemde daha görünür olmasına katkı sağlayacağını belirtiyor.
SEREBRAL PALSİ NEDEN OLUR?
Serebral palsi, beynin gelişimi sırasında meydana gelen anormal gelişim veya hasarla ilişkili. CDC’ye göre vakaların büyük bölümü doğum öncesinde veya doğum sırasında gelişen nedenlerle bağlantılı. Erken doğum ve düşük doğum ağırlığı gibi bazı durumlar serebral palsi riskini artırabiliyor. Bununla birlikte bir risk faktörünün bulunması çocuğun mutlaka serebral palsili olacağı anlamına gelmiyor. Bazı vakalarda ise doğum sonrasında, yaşamın ilk yıllarında meydana gelen beyin hasarları serebral palsi gelişimiyle ilişkili olabiliyor.
SEREBRAL PALSİNİN BELİRTİLERİ NELER?
Serebral palsinin belirtileri ve şiddeti her bireyde aynı değil. Hareket ve koordinasyonda güçlük, kasların çok sert veya gevşek olması, duruş sorunları ve motor gelişimde gecikme görülebilen durumlar arasında bulunuyor. Bazı bireylerde epilepsi, görme veya işitme sorunları, iletişim güçlükleri ve yutma problemleri gibi ek durumlar da görülebiliyor. Tanı ve takip sürecinin sağlık uzmanları tarafından kişiye özel değerlendirilmesi gerekiyor.
6 EKİM'DE NEDEN YEŞİL RENK KULLANILIYOR?
Dünya Serebral Palsi Günü etkinliklerinde yeşil renk, küresel farkındalık hareketinin simgelerinden biri olarak kullanılıyor. Farklı ülkelerde düzenlenen etkinliklerde katılımcılar yeşil kıyafetler giyerek veya yeşil temalı görseller paylaşarak serebral palsi farkındalığına destek veriyor. 2026 yılı etkinliklerinde de “yeşil giy, görünür ol” mesajıyla çeşitli farkındalık çalışmaları gerçekleştiriliyor.
