Türkiye'de sağlık hizmetlerinin önemli bir bölümünü üstlenen aile sağlığı merkezleri, 2027 yılı bütçe görüşmeleri öncesinde yeniden gündeme geldi. Aile Hekimliği Çalışanları Sendikası (AHESEN), artan hasta sayısı, yetersiz kaynaklar ve çalışanların ekonomik sorunlarına dikkat çekerek kapsamlı düzenleme çağrısında bulundu. Sendika, performansa bağlı ücret kesintilerinin kaldırılmasını, gelir vergisinin yüzde 15'te sabitlenmesini ve bütün aile sağlığı merkezlerinde güvenlik önlemlerinin artırılmasını istedi.
HASTA BAŞVURULARININ YÜZDE 41,3'Ü AİLE SAĞLIĞI MERKEZLERİNDE
AHESEN'in 2027 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi öncesinde hazırladığı raporda, Türkiye'deki toplam hekim başvurularının yüzde 41,3'ünün aile sağlığı merkezlerinde karşılandığı belirtildi.
Aile hekimlerinin yalnızca muayene hizmeti vermediğine dikkat çekilen raporda, bebek ve çocuk izlemleri, gebelik takibi, aşılama, kanser taramaları ve kronik hastalıkların kontrolü gibi birçok görevin aynı merkezlerde yürütüldüğü vurgulandı.
Sendika, yoğun başvurular nedeniyle muayene sürelerinin birkaç dakikaya kadar düşmesinin hasta güvenliğini ve sağlık hizmetinin niteliğini olumsuz etkileyebileceği uyarısında bulundu.
AİLE HEKİMLERİNDEN TEK KALEM MAAŞ TALEBİ
Sendikanın öncelikli taleplerinden biri, performansa dayalı ücretlendirme sisteminin değiştirilmesi oldu.
AHESEN, çalışanların gelirlerinin çok sayıda performans kriterine ve kesinti uygulamasına bağlı olduğunu belirterek mevcut sistemin ekonomik belirsizlik oluşturduğunu savundu.
Sendika açıklamasında şu ifadelere yer verildi:
"Performansa dayalı, belirsiz ve cezalandırıcı ücretlendirme uygulamalarına son verilmelidir."
Tüm ek ödemelerin emeklilik hesabına dahil edilmesini isteyen AHESEN, yoksulluk sınırının üzerinde, öngörülebilir ve tek kalem maaş sistemine geçilmesi çağrısında bulundu.
GELİR VERGİSİ YÜZDE 15'TE SABİTLENSİN
Aile hekimliği çalışanlarının yıl içerisinde yükselen vergi dilimleri nedeniyle gelir kaybı yaşadığını belirten sendika, ücretlerde yeni bir düzenleme yapılmasını istedi.
AHESEN, talebini şu sözlerle açıkladı:
"Sağlık çalışanlarının ücretlerinden alınan gelir vergisi oranı yüzde 15'te sabitlenmeli, ücret gelirlerinde vergi kaynaklı kayıpların önüne geçilmelidir."
Sendika, artan yaşam maliyetleri karşısında çalışanların alım gücünün korunması gerektiğini vurguladı.
YILLIK İZİNLERDE MAAŞ KESİNTİSİ KALDIRILSIN
Raporda aile hekimliği çalışanlarının yıllık izin ve hastalık izinlerinde yaşadığı sorunlara da yer verildi.
Çalışanların izin dönemlerinde yerlerine görev yapacak personeli bulmak zorunda kaldığını belirten AHESEN, bu uygulamanın değiştirilmesini talep etti.
"Yıllık izin ve hastalık izinlerinde ücret kesintisi uygulamasına son verilmelidir."
Sendika, vekil personel görevlendirmelerinin Sağlık Bakanlığı tarafından oluşturulacak merkezi bir sistem üzerinden yapılmasını ve maliyetlerin kamu bütçesinden karşılanmasını istedi.
HER AİLE SAĞLIĞI MERKEZİNE GÜVENLİK GÖREVLİSİ TALEBİ
Sağlık çalışanlarına yönelik şiddet olaylarına dikkat çeken AHESEN, aile sağlığı merkezlerinin güvenlik altyapısının güçlendirilmesi gerektiğini bildirdi.
Sendika, bütün ASM'lerde ihtiyaca uygun kadrolu güvenlik görevlisi istihdam edilmesini, kamera ve panik butonu gibi sistemlerin kamu kaynaklarıyla kurulmasını talep etti.
Açıklamada şu ifadeler kullanıldı:
"Hiçbir sağlık çalışanı görevini yaparken yaşamından endişe etmemelidir."
KİRA VE ELEKTRİK GİDERLERİ İÇİN EK BÜTÇE İSTENDİ
AHESEN, aile sağlığı merkezlerinin kira, elektrik, su, doğal gaz, internet, temizlik ve tıbbi malzeme giderlerinin artmasına da dikkat çekti.
Mevcut ödeneklerin bazı durumlarda gerçek işletme maliyetlerini karşılamadığını belirten sendika, aradaki farkın sağlık çalışanlarına ekonomik yük oluşturduğunu savundu.
"Kamu hizmetinin sunulduğu bir sağlık merkezinin işletme maliyetleri, çalışanların kişisel gelirleri üzerinden karşılanmamalıdır."
Sendika ayrıca engelli erişimine uygun, standartları karşılayan kamuya ait aile sağlığı merkezi binalarının yapımı için daha fazla kaynak ayrılmasını istedi.
2027 SAĞLIK BÜTÇESİ İÇİN ÇAĞRI
AHESEN, birinci basamak sağlık hizmetlerine ayrılacak kaynağın artırılmasının hastanelerdeki yoğunluğun azaltılmasına ve hastalıkların erken teşhisine katkı sağlayacağını belirtti.
Sendika, bütçe taleplerinin gerekçesini şu sözlerle ifade etti:
"Birinci basamağa ayrılan kaynak bir gider değil, toplum sağlığına yapılan stratejik bir yatırımdır."
AHESEN, 2027 bütçesinin yalnızca mevcut sağlık hizmetlerini sürdürmeye değil, aile hekimliği sisteminin çalışma koşullarını ve hizmet kapasitesini geliştirmeye yönelik düzenlemeler içermesi gerektiğini vurguladı.