Türk bilim insanı Dr. Gizem Karslı Uzunbaş'ın da yer aldığı araştırma ekibinin geliştirilmesine katkı sunduğu akciğer kanseri ilacı sevabertinib için ABD Gıda ve İlaç Dairesinden (FDA) yeni onay geldi. FDA, ilacın kullanım alanını daha önce sistemik tedavi almamış belirli HER2 mutasyonlu ileri evre akciğer kanseri hastalarını da kapsayacak şekilde genişletti.
6 YILLIK ARAŞTIRMA İLACA DÖNÜŞTÜ
Gizem Karslı Uzunbaş, MIT ve Harvard Üniversitesiyle bağlantılı Broad Institute'taki araştırma ekibinde yaklaşık 6 yıl boyunca akciğer kanserindeki genetik değişimleri hedefleyen ilaç geliştirme çalışmalarında görev aldı. Broad Institute, Uzunbaş'ın sevabertinibin geliştirilmesine giden araştırmaya katkı sağlayan bilim insanlarından biri olduğunu belirtiyor.
Araştırmada, akciğer kanserinde tümörün büyümesini destekleyen belirli HER2/ERBB2 mutasyonlarını hedeflemek amaçlandı. Geliştirilen sevabertinib, kanser hücrelerindeki mutasyona uğramış HER2 proteinini hedefleyen bir kinaz inhibitörü olarak tasarlandı. Laboratuvar çalışmalarında kanser hücrelerinin büyümesini yavaşlattığı, hayvan modellerinde ise tümörleri küçülttüğü görüldü.
BULUŞ NEDEN ÖNEMLİ?
HER2 mutasyonları akciğer adenokarsinomlarının yaklaşık yüzde 2-4'ünde görülüyor ve bu hasta grubunda tedavi seçenekleri sınırlı. Broad Institute'un hesaplamasına göre söz konusu mutasyonlar dünya genelinde yılda yaklaşık 40 bin ila 50 bin yeni akciğer kanseri hastasında görülebiliyor.
Sevabertinibin önemi de tüm akciğer kanserlerini değil, kanserin oluşumunda rol oynayan belirli genetik değişiklikleri doğrudan hedefleyen bir tedavi yaklaşımı sunmasından kaynaklanıyor.
69 HASTADA YANIT ORANI YÜZDE 75
FDA'nın 9 Eylül 2026 tarihli kararına dayanak oluşturan SOHO-01 araştırmasında, daha önce sistemik tedavi almamış 69 hastada objektif yanıt oranı yüzde 75 olarak belirlendi.
Tedaviye yanıt veren hastaların yüzde 73'ünde bu yanıt en az 6 ay, yüzde 38'inde ise en az 12 ay sürdü. FDA bu sonuçların ardından sevabertinibin hızlandırılmış onay kapsamını genişletti. İlacın klinik yararını doğrulamaya yönelik çalışmalar ise devam ediyor.
