TÜBİTAK ile Avrupa Moleküler Biyoloji Organizasyonu (EMBO) iş birliğinde yürütülen destek programları, son yıllarda daha sık tartışılan “tersine beyin göçü” başlığına somut bir zemin sağlıyor.
Yurt dışında araştırmalarını sürdüren bilim insanlarının Türkiye’ye dönüşünü teşvik etmeyi amaçlayan bu mekanizmalar, özellikle yaşam bilimleri alanında çalışan erken kariyer araştırmacılara bağımsız laboratuvar kurma ve uluslararası bilim ağlarına entegre olma olanağı sunuyor. Finansman desteğinin ötesine geçen bu yaklaşım, genç araştırmacıların yalnızca ülkeye dönmesini değil, uzun vadede kalıcı ve sürdürülebilir bir bilimsel üretim kapasitesi oluşturmasını hedefliyor.
EMBO YERLEŞİM DESTEĞİ İLE BAĞIMSIZ LABORATUVAR
Türkiye’nin öncülüğünde 2006’da başlatılan EMBO Yerleşim Desteği Programı, yurt dışında deneyim kazanmış araştırmacıların Türkiye’de ya da belirlenen bazı Avrupa ülkelerinde kendi araştırma gruplarını kurmalarını destekliyor.
2007-2025 döneminde programa katılan ülkelerden toplam 169 araştırmacı bu destekten yararlandı. Bu isimlerin 44’ü laboratuvarını Türkiye’de kurdu.
Program yalnızca finansman sağlamıyor; aynı zamanda mentörlük, bilimsel ağlara erişim ve uluslararası görünürlük olanağı da sunuyor.
BAŞVURU ŞARTLARI VE KATILABİLEN ÜLKELER
Programdan Türkiye’nin yanı sıra bazı Avrupa Moleküler Biyoloji Konferansı (EMBC) üyesi ülkelerde laboratuvar kurmak isteyen araştırmacılar yararlanabiliyor. Bu ülkeler arasında Hırvatistan, Çekya, Estonya, Macaristan, Litvanya, Lüksemburg, Polonya ve Portekiz bulunuyor.
Başvuru için öne çıkan kriterler şunlar:
-
Doktora derecesini en fazla 9 yıl önce almış olmak
-
2022-2026 yılları arasında başvuru yapılacak ülkeden farklı bir ülkede en az 2 yıl bulunmuş olmak
-
Çevrim içi mülakata katılmak
Programa başvuruda yaş sınırı uygulanmıyor.
Başvurular 15 Nisan’a kadar EMBO sistemi üzerinden yapılabilecek.
3 İLA 5 YIL BOYUNCA YILLIK 50 BİN AVRO DESTEK
Yerleşim Desteği kapsamında seçilen araştırmacılara 3 ila 5 yıl arasında yıllık 50 bin avro finansman sağlanacak. Ayrıca her yıl 10 bin avroya kadar ek hibe için başvuru yapılabilecek.
Destek paketi içinde:
-
EMBO etkinliklerine katılım
-
Konferans düzenleme imkanı
-
Bir EMBO üyesinden mentörlük
-
Laboratuvar Liderliği kurslarına erişim
-
Avrupa Moleküler Biyoloji Laboratuvarı imkanlarından yararlanma
yer alıyor.
GENÇ ARAŞTIRMACI PROGRAMI İLE 4 YILLIK HİBE
EMBO’nun bir diğer programı olan Genç Araştırmacı Programı ise erken aşamadaki grup liderlerine yönelik. Bu program kapsamında araştırmacılara 4 yıl süreyle destek veriliyor.
Başvuru şartları arasında:
-
En az 1, en fazla 4 yıl bağımsız grup liderliği yapmış olmak
-
Kendi grubunda yürütülen çalışmalardan uluslararası hakemli bir dergide son yazarlı makale yayımlamış olmak veya kabul almış olmak
-
Çevrim içi mülakata katılmak
bulunuyor.
Programın ikinci yılında 15 bin avro destek sağlanacak. Ayrıca her yıl 10 bin avroya kadar ek hibe başvurusu yapılabilecek.
Bu program için başvurular 1 Nisan’a kadar alınacak.
TÜRKİYE’NİN BİLİM EKOSİSTEMİ İÇİN STRATEJİK ADIM
Yurt dışında akademik deneyim kazanan araştırmacıların Türkiye’ye dönerek kendi laboratuvarlarını kurması, hem insan kaynağının güçlendirilmesi hem de uluslararası projelerde rekabet gücünün artırılması açısından önem taşıyor. Destek programları, yaşam bilimleri alanında sürdürülebilir bir araştırma altyapısı oluşturmayı hedefliyor.
Kaynak: AA
