ABD’de 13 eyalet, temiz enerji projeleri için ayrılan 1,2 milyar dolarlık federal hibenin iptal edilmesi üzerine eski Başkan Donald Trump yönetimine karşı yargı yoluna gitti. Eyalet yönetimleri, söz konusu iptal kararının hem Kongre’nin bütçe yetkisini ihlal ettiğini hem de anayasal güçler ayrılığı ilkesine aykırı olduğunu öne sürüyor.
1,2 MİLYAR DOLARLIK HİBE NEDEN İPTAL EDİLDİ?
Dava dosyasına göre, Kongre çoğunluğunun onayladığı yenilenebilir temiz hidrojen enerji sistemleri projesine tahsis edilen 1,2 milyar dolarlık federal destek ile ayrı bir programa ayrılan 4 milyon dolarlık fon yürütme kararıyla iptal edildi. Eyaletler, bu adımın yasama organının bütçe üzerindeki yetkisini aşındırdığını savunuyor.
İptal kararının özellikle hidrojen temelli enerji dönüşüm projelerini hedef aldığı vurgulanıyor.
İSTİHDAM VE SAĞLIK MALİYETLERİ RİSKE GİRDİ
Kaliforniya Valiliği tarafından yapılan açıklamada, kesintilerin yalnızca enerji yatırımlarını değil, ekonomik ve sosyal alanları da doğrudan etkileyeceğinin altı çizildi. Açıklamaya göre:
-
200 binden fazla kişiye yönelik istihdam potansiyeli tehlikeye girdi.
-
Planlanan projeler sayesinde her yıl yaklaşık 3 milyar dolarlık sağlık harcaması tasarrufunun riske atıldığı ifade edildi.
Eyalet yönetimi, temiz enerji yatırımlarının hava kalitesi ve halk sağlığı üzerinde doğrudan etkisi bulunduğunu belirtiyor.
HANGİ EYALETLER DAVAYA KATILDI?
Davaya öncülük eden Kaliforniya’ya şu eyaletler de destek verdi: Colorado, Connecticut, Illinois, Maryland, Massachusetts, New Jersey, New York, Oregon, Rhode Island, Vermont, Washington ve Wisconsin. Söz konusu eyaletlerin büyük bölümünün 2024 başkanlık seçimlerinde Demokrat aday Kamala Harris’i desteklediği biliniyor.
HİDROJEN MERKEZLERİ VE BÖLGESEL PROJELER
Kesintiler kapsamında Kaliforniya’daki hidrojen teknolojisi ve üretimini hızlandırmayı amaçlayan hidrojen merkezine ayrılan 1,2 milyar dolarlık fon iptal edildi.
Buna karşılık, Texas’taki hidrojen projesi ile West Virginia, Ohio ve Pennsylvania’yı kapsayan üç eyaletli projenin fon kesintilerinden etkilenmediği bildirildi. Bu durum, kararın siyasi saiklerle alındığı yönündeki tartışmaları da beraberinde getirdi.
FEDERAL MAHKEMEDEN “YASA DIŞI” KARARI
Diğer yandan, 13 Ocak’ta bir federal yargıç, Trump yönetiminin Kasım 2024 seçimlerinde Harris’i destekleyen eyaletlerdeki temiz enerji projeleri için ayrılan yaklaşık 7,6 milyar dolarlık hibe desteğini iptal etmesini “yasa dışı” olarak değerlendirmişti.
Son açılan dava ise yürütme ile eyalet yönetimleri arasındaki yetki sınırlarını yeniden yargı gündemine taşıdı.
TEMİZ ENERJİ POLİTİKALARI SİYASİ GERİLİMİN MERKEZİNDE
Kaliforniya Valisi Gavin Newsom, yaptığı açıklamada Trump yönetimini Kongre kararlarını hiçe saymakla suçladı. Newsom, söz konusu adımın ABD’yi küresel temiz enerji yarışında geriye düşürebileceğini ve bu alanda avantajın Çin’e kayabileceğini savundu.
Dava süreci, federal bütçe yetkileri, eyalet hakları ve enerji politikalarının siyasi boyutu açısından yeni bir hukuki tartışmanın başlangıcı olarak değerlendiriliyor.
Haber Merkezi
