Türkiye’nin katmanlı hava savunma mimarisi Çelik Kubbe’ye dahil edilen GÜRZ Hava ve Füze Savunma Sistemi önemli bir aşamayı daha geçti. ASELSAN tarafından geliştirilen sistemin ilk atışlı saha faaliyeti başarıyla gerçekleştirildi.
Saha faaliyetinde radar ve elektro-optik sistemlerle hedef tespiti ve takibi, takip devamlılığı ve menzil doğruluğunda başarılı sonuçlar elde edildi. Faaliyette kullanılan GÖKSUR füzesinin de zorlu manevralar gerçekleştirerek beklenen yörüngeyi takip ettiği açıklandı.
GÜRZ’ün en dikkat çekici özelliği, normalde farklı hava savunma araçlarına dağıtılabilecek radar, hedef takip, komuta-kontrol, top ve füze kabiliyetlerini tek bir 8x8 taktik tekerlekli platformda bir araya getirmesi. Sistem; İHA’lardan helikopter ve savaş uçaklarına, havadan karaya atılan mühimmatlardan seyir füzelerine kadar geniş bir tehdit grubuna karşı görev yapmak üzere geliştirildi.
GÜRZ TOP VE FÜZEYİ TEK ARAÇTA BİRLEŞTİRİYOR
GÜRZ 150, çok alçak ve alçak irtifada farklı tehditlere karşı kullanılmak üzere tasarlanmış tam otonom bir hava ve füze savunma sistemi olarak öne çıkıyor.
ASELSAN’ın teknik bilgilerine göre platformda dört yüzlü AESA radar, dost-düşman tanıma sistemi, atış kontrol radarı ve elektro-optik algılayıcılar bulunuyor. Silah tarafında ise 35 milimetrelik hava savunma topu, parçacıklı mühimmat, 4 çok alçak irtifa hava savunma füzesi ve 4 alçak irtifa hava savunma füzesi yer alıyor.
Sistem ayrıca elektronik karıştırmaya dayalı “soft-kill” kabiliyeti ile yakın koruma silahına sahip. Böylece hedefin türüne ve uzaklığına göre farklı önleme yöntemleri kullanılabiliyor.
Yakındaki küçük İHA ve benzeri hedeflere karşı 35 milimetrelik top ve programlanabilir parçacıklı mühimmat kullanılabilirken, daha uzaktaki hava tehditleri füze sistemleriyle karşılanabiliyor.
GÜRZ’ün görev bilgisayarı, tespit edilen tehdidi değerlendirerek uygun silahın seçilmesini sağlayabiliyor. Sistem aynı zamanda çoklu hedef angajmanı, ardışık ateşleme ve 360 derece atış kabiliyetine sahip.
8x8 zırhlı tekerlekli platform üzerine yerleştirilen GÜRZ, kısa sürede yer değiştirebilmesi ve hareket halinde atış kabiliyeti sayesinde sabit tesislerin yanı sıra intikal halindeki askeri birliklerin ve konvoyların korunmasında da kullanılabilecek.
ÇELİK KUBBE’NİN HAREKETLİ SAVUNMA HALKALARINDAN OLACAK
GÜRZ’ün asıl önemi, Türkiye’nin Çelik Kubbe olarak adlandırılan bütünleşik hava savunma mimarisi içerisindeki rolünde ortaya çıkıyor.
Çelik Kubbe tek başına bir füze veya radar sisteminden oluşmuyor. Radarlar, elektro-optik sistemler, elektronik harp unsurları, haberleşme altyapıları, komuta-kontrol merkezleri ve farklı menzillerdeki hava savunma silahlarının aynı ağ üzerinden koordineli çalışması hedefleniyor.
En yakın hava tehditlerine karşı elektronik harp, namlulu sistemler ve kısa menzilli çözümler görev yaparken savunma katmanı KORKUT, SUNGUR, HİSAR ve benzeri sistemlerle genişliyor. Uzun menzilde ise SİPER ailesi öne çıkıyor.
GÜRZ bu yapıda özellikle çok alçak ve alçak irtifada, hareket halindeki birliklerin ve kritik tesislerin yakın hava savunmasını güçlendirecek sistemlerden biri olarak konumlanıyor. Çelik Kubbe’nin alt katmanlarında KORKUT ve GÜRZ benzeri sistemlerin, orta katmanda HİSAR’ın, üst katmanda ise SİPER’in görev yaptığı bütünleşik bir yapı oluşturuluyor.
GÜRZ’ün kendi radarlarıyla hedefi tespit edebilmesinin yanı sıra üst komuta-kontrol sistemleriyle koordinasyon içinde görev yapabilecek şekilde geliştirilmesi de bu açıdan önem taşıyor.
Böylece GÜRZ yalnızca kendi sensörlerinin gördüğü hedeflerle sınırlı kalmayacak; Çelik Kubbe ağı içerisindeki diğer sensör ve komuta-kontrol unsurlarından gelen verilerden de yararlanabilecek bir mimariye sahip olacak.
İHA’DAN SEYİR FÜZESİNE GENİŞ HEDEF LİSTESİ
ASELSAN’ın açıkladığı teknik özelliklere göre GÜRZ’ün hedef listesi oldukça geniş.
Sistem; farklı sınıflardaki İHA’lar, kamikaze İHA’lar, sürü İHA saldırıları, sabit kanatlı uçaklar, helikopterler, süpersonik havadan karaya füzeler ve süpersonik seyir füzelerine karşı kullanılmak üzere geliştiriliyor.
GÜRZ’ün KORKUT ve SUNGUR gibi sistemlerden ayrıldığı temel noktalardan biri de farklı önleyicileri aynı platformda bir araya getirmesi. KORKUT ağırlıklı olarak top tabanlı yakın hava savunması sağlarken, SUNGUR füze temelli bir çözüm sunuyor. GÜRZ ise top ve farklı menzildeki füzeleri aynı araç üzerinde buluşturuyor.
Haberglobal.com’a konuşan Emekli Hava Tuğgeneral Dr. Hüseyin Fazla da GÜRZ’ün özellikle hareket halindeki zırhlı ve mekanize birliklerin öz savunmasında önem taşıdığı değerlendirmesinde bulundu.
Fazla’ya göre sistem, uzaktaki hedefleri önce füzelerle karşılayabilecek; füze katmanını geçen ya da çok yakın mesafede ortaya çıkan mikro İHA gibi tehditlere karşı ise görev bilgisayarı uygun önleyiciyi belirleyebilecek.
Bu yapı, pahalı bir füzenin kullanılmasını gerektirmeyen hedeflerde 35 milimetrelik parçacıklı mühimmatın tercih edilmesine imkan vererek maliyet etkin bir savunma sağlamayı amaçlıyor.
GÜRZ’ün zaman içerisinde Türk Silahlı Kuvvetlerinin uzun süredir kullandığı ATILGAN ve ZIPKIN gibi Stinger tabanlı mobil hava savunma sistemlerinin bazı görevlerini de üstlenmesi bekleniyor. Ancak GÜRZ, yalnızca füze taşıyan bir araç olmaktan farklı olarak kendi sensörleriyle hedef tespit, takip, sınıflandırma ve silah tahsisi yapabilen bütünleşik bir yapı sunuyor.
İLK ATIŞ TAMAMLANDI, GÖZLER ENVANTER SÜRECİNDE
GÜRZ, ilk kez IDEF 2023 döneminde ASELSAN’ın yeni hava savunma çözümlerinden biri olarak kamuoyuna tanıtılmıştı. Sistem daha sonraki savunma sanayii fuarlarında Çelik Kubbe’nin bileşenlerinden biri olarak sergilendi.
7 Eylül 2026’da duyurulan ilk atışlı saha faaliyeti ise projenin geliştirme sürecindeki önemli eşiklerden biri oldu. ASELSAN, radar ve elektro-optik takip sistemlerinin performansının doğrulandığını ve atış faaliyetinin başarıyla sonuçlandığını bildirdi.
GÜRZ’ün modüler ve açık mimarili olması da sistemin ilerleyen dönemde yeni sensörler, silahlar ve farklı önleyicilerle geliştirilebilmesine imkan tanıyor. ASELSAN’ın teknik dokümanında sistemin gelecekte yeni kabiliyetlerin eklenmesine uygun şekilde tasarlandığı belirtiliyor.
İlk atışlı saha faaliyetinin tamamlanmasının ardından gözler GÜRZ’ün testlerinin devamına ve Türk Silahlı Kuvvetleri envanterindeki görev takvimine çevrildi. Kaynak haberde kesin bir envantere giriş tarihi paylaşılmadı.
