OpenAI’nin, matematiğin en zorlu problemlerinden biri olarak kabul edilen Navier-Stokes Milenyum Problemi için yapay zekâ destekli bir çözüm geliştirdiğini açıklaması, bilim dünyasında büyük yankı uyandırdı. Ancak açıklamanın ardından çözümün ortaya çıkış süreci ve akademik katkı tartışmaları gündeme geldi.
Tartışmanın merkezinde ise Türk matematikçi Levent Alpöge ve New York Üniversitesi’nden matematikçi Tristan Buckmaster bulunuyor. İkili, akışkanlar mekaniği alanında Navier-Stokes denklemleriyle bağlantılı çalışmalar yürütüyordu.
OPENAI’DEN TARİHİ ÇÖZÜM AÇIKLAMASI
OpenAI, yapay zekâ sistemlerinin Navier-Stokes Milenyum Problemi’ne ilişkin bir ispat ürettiğini duyurdu.
Şirket açıklamasına göre yapay zekâ ajanları, problemin çözümü için yoğun bir hesaplama süreci yürüttü ve ortaya matematiksel ispat ile Lean formalizasyonu içeren bir çalışma çıkardı.
Navier-Stokes problemi, akışkanların hareketini açıklayan denklemlerin üç boyutlu durumda her zaman düzgün çözümlere sahip olup olmadığını sorguluyor ve 2000 yılında Clay Matematik Enstitüsü tarafından belirlenen yedi Milenyum Problemi arasında yer alıyor.
LEVENT ALPÖGE VE BUCKMASTER’IN ÇALIŞMALARI GÜNDEME GELDİ
OpenAI’nin açıklamasının ardından Tristan Buckmaster, kendisi ve Levent Alpöge’nin benzer bir matematiksel alanda yürüttüğü çalışmalar nedeniyle süreçle ilgili soru işaretleri olduğunu dile getirdi.
Buckmaster’ın iddiasına göre OpenAI ile yapılan görüşmelerde ortak duyuru ve yazarlık konusu gündeme geldi. Ayrıca Alpöge’nin Anthropic’te çalışması nedeniyle yazar listesinde yer almaması yönünde bir teklif yapıldığını öne sürdü.
OPENAI İDDİALARI REDDETTİ
OpenAI ise kendi çözümünün bağımsız olarak geliştirildiğini açıkladı.
Şirket, araştırmacıların veya yapay zekâ ajanlarının Alpöge ve Buckmaster’ın çalışmalarını kamuoyuna açıklanmadan önce görmediğini belirtti. OpenAI ayrıca kullanıcı verilerinin özel olarak kullanıldığı iddialarını reddetti.
Bununla birlikte şirket, yapay zekâ sistemlerinin eğitim süreçlerinde anonimleştirilmiş verilerin dolaylı etkisinin tamamen dışlanamayacağını ifade etti.
YAZARLIK VE ÖNCELİK TARTIŞMASI
Bilim dünyasında tartışmanın temel noktası, yapay zekâ çağında bir keşfin kime ait sayılacağı ve araştırmacı katkılarının nasıl değerlendirileceği oldu.
Uzmanlara göre matematiksel bir sonucun yalnızca ortaya çıkması değil, fikrin nasıl geliştirildiği, hangi kaynaklardan yararlanıldığı ve katkıların nasıl belirlendiği de önem taşıyor.
NAVİER-STOKES PROBLEMİ NEDEN ÖNEMLİ?
Navier-Stokes denklemleri, hava hareketlerinden okyanus akımlarına, mühendislik hesaplamalarından iklim modellerine kadar birçok alanda kullanılıyor.
Problemin çözümü, matematik tarihinde uzun süredir beklenen en önemli gelişmelerden biri olarak görülüyor. Clay Matematik Enstitüsü bu problemler için 1 milyon dolarlık ödül belirlemiş durumda. Ancak bir çözümün ödüle hak kazanması için bağımsız matematik çevrelerince incelenmesi ve kabul edilmesi gerekiyor.
YAPAY ZEKÂNIN BİLİMDEKİ ROLÜ TARTIŞILIYOR
Navier-Stokes tartışması, yapay zekânın yalnızca hesaplama aracı değil, bilimsel keşif süreçlerinde aktif bir aktör haline gelmesiyle ortaya çıkan yeni soruları da gündeme taşıdı.
Araştırmacılar artık yalnızca “bir problemi kim çözdü?” sorusunu değil, “yapay zekâ destekli keşiflerde katkı ve sahiplik nasıl belirlenecek?” sorusunu da tartışıyor.
